Search is not available for this dataset
id
stringlengths 5
6
| word
stringlengths 0
121
⌀ | definition
stringlengths 0
34.5k
⌀ |
|---|---|---|
547899
|
يَوْمٌ
|
күп. أَيَّامٌ көн; يَوْمًا бүген; يَوْمًا فَيَوْمًا көн саен, көннән-көн; اليَوْمَ бүген; مِنْ يَوْمِهِ шул ук көнне; يَوْمَئِذٍ шулвакыт, шулчак; يَوْمُ بَدْرٍ Бәдер ( сугышы ) көне; أَيَّامُ الْعَرَبِ гарәп яулары
|
547883
|
▬ يَمَنِىٌّ
|
к. @يَمَنٌ@
|
547838
|
يَغُوثُ
|
Ягус, пот исеме
|
547870
|
يَمِنَ
|
а, и يَمُنَ у, масд. يُمْنٌ, مَيْمَنَةٌ бәхетле, уңышлы булу, эше гел уңучан булу; ант. شَؤُمَ; VI تَيَامَنَ уңга бару, уң якка борылу
|
547891
|
يَنَعَ
|
а, и, масд. يَنْعٌ, يُنْعٌ пешкән, өлгергән булу; өлгерү, пешү ( җимеш ); IV أَيْنَعَ өлгерү, пешү ( җимеш )
|
547827
|
▬ يَسَارٌ
|
байлык, муллык, иркен тормыш; йомшаклык, күндәмлек; сул як; сул кул; Ясар, ир-ат исеме
|
547854
|
▬ يَقْظَانُ
|
мнс. يَقْظَى күп. يَقَاظَى уяу, уянган, йокламаучы; игътибарлы, сизгер, сак
|
547824
|
▬ مَيْسُورٌ
|
уңышлы, яхшы нәтиҗә белән тәмамланган, нәтиҗәле ( эш тур. ); бәхетле; җиңеләйтелгән, җиңел; булдырырлык, үтәлерлек
|
547834
|
اَلْيَسَعُ
|
Әльясәгъ, пәйгамбәр исеме
|
547896
|
يَهُودُ
|
җый. яһүдләр; сф. يَهُودِيٌّ мнс. ة яһүд ...ы; яһүди, яһүд
|
547787
|
يَبِسَ
|
а, масд . يَبْسٌ, يُبْسٌ корыган, кипкән булу ( сусыл, сулы, дымлы әйбер тур. , ант. رَطُبَ); кору, кибү; IV أَيْبَسَ киптерү
|
547795
|
يَتَمَ
|
и, масд. يُتْمٌ ятим булу, үксез калу; IV أَيْتَمَ ятим итү, үксез калдыру – يَتِيمٌ күп. أَيْتَامٌ, يَتَامَى ятим, үксез
|
547850
|
▬ يَقُظٌ
|
күп. أَيْقَاظٌ йокламый торган, уяу; сизгер, сак
|
547862
|
▬ مُوقِنٌ
|
мнс. ة ышанган, инанган, шиксез белгән
|
547897
|
▬ اليَهُودِيَّةٌ
|
яһүдилек, яһүд дине
|
547783
|
يَئِسَ
|
тәм-маган يَيْأَسُ масд. يَأْسٌ өметен өзү; وَاللاَّتِى يِئسْنَ مِنَ المَحِيضِ күрем күрүдән өметләрен өзгән ( хатын )нар; өметсезлеккә бирелү, өметсезләнү; белү; أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا иман итүчеләр белмиләр идеме; IV أَيْأَسَ өметен өзү; өметсезлеккә төшерү; X اِسْتَيْأَسَ өметен өзү, өметсезлеккә бирелү
|
547784
|
يَئِسَ
|
тәм-маган يَيْأَسُ масд. يَأْسٌ өметен өзү; وَاللاَّتِى يِئسْنَ مِنَ المَحِيضِ күрем күрүдән өметләрен өзгән ( хатын )нар; өметсезлеккә бирелү, өметсезләнү; белү; أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا иман итүчеләр белмиләр идеме; IV أَيْأَسَ өметен өзү; өметсезлеккә төшерү; X اِسْتَيْأَسَ өметен өзү, өметсезлеккә бирелү
|
547825
|
▬ يَاسِرٌ
|
күп. أَيْسَارٌ мәйсир уенында уйнатылган дөяне суючы; уйнатылып суелган дөяне бүлүче ( мәйсир уенында ); Ясир, ир-ат исеме
|
547816
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
547846
|
يَقِظَ
|
а, масд. يَقَظٌ уяу булу, йокламау, ант. نَامَ; уяу, сизгер, сак булу; IV أَيْقَظَ уяту; искә төшерү, хәтерләтү; X اِسْتَيْقَظَ уяну; сизгер, сак булу
|
547837
|
يَعُوقُ
|
Ягук, пот исеме
|
547835
|
يُوسُفُ
|
Юсуф, ир-ат исеме
|
547880
|
▬ اليَمَنُ
|
Йәмән, Көнчыгыш Гарәбстандагы өлкә ; сф. يَمَنِىٌّ Йәмән ...ы; йәмәнле
|
547796
|
يَثْرِبُ
|
Ясриб, Мәдинә шәһәренең борынгы исеме
|
547808
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
547872
|
▬ أَيْمَنُ
|
мнс. يَمْنَآءُ күп. أَيَامِنُ уң, уң як
|
547873
|
▬ أَيْمَنُ
|
мнс. يَمْنَآءُ күп. أَيَامِنُ уң, уң як
|
547782
|
يَئِسَ
|
тәм-маган يَيْأَسُ масд. يَأْسٌ өметен өзү; وَاللاَّتِى يِئسْنَ مِنَ المَحِيضِ күрем күрүдән өметләрен өзгән ( хатын )нар; өметсезлеккә бирелү, өметсезләнү; белү; أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا иман итүчеләр белмиләр идеме; IV أَيْأَسَ өметен өзү; өметсезлеккә төшерү; X اِسْتَيْأَسَ өметен өзү, өметсезлеккә бирелү
|
547832
|
▬ يُسْرَى
|
бәхет, иминлек, җәннәт; сул кул, ант. يُمْنَى, к. يْسَرُ
|
547860
|
يَقِنَ
|
а, масд. يَقَنٌ шиксез, ачык, дөрес булу; шиксез белү; IV أَيْقَنَ, V تَقَيَّنَ һәм X اِسْتَيْقَنَ шиксез белү; канәгатьләнү, шиксез ышану
|
547881
|
▬ يُمْنٌ
|
бәрәкәт, бәхет, уңыш; яхшы галәмәт, хәерлегә юрала торган билге, ант. شُؤْمٌ; Юмнь, төбәк исеме
|
547877
|
▬ مَيْمُونٌ2
|
маймыл
|
547780
|
يا
|
эндәшү кисәкчәсе и!, әй!; يَا زَيْدُ и Зәйд!; үзеннән соң ل белән гаҗәпләнүне белдерә аһ! ай!; جَآءَنِى رَجُلٌ يَا لَهُ رَجُلاً яки مِنْ رَجُلٍ миңа бер ир кеше килде, аһ, нинди дә кеше!
|
547885
|
▬ يَمِينٌ
|
күп. أَيْمُنٌ, أَيْمَانٌ 1) уң кул; уң як; يَمِينًا уңга; 2) ант; يَمِينَ اللهِ, أَيْمُنُ اللهِ һәм кыск. أِيْمُ اللهِ, أِمُّ اللهِ Аллаһ белән ант итәм
|
547791
|
▬ يَبَسٌ
|
корылык; кипкән урын
|
547786
|
▬ يَؤُسٌ
|
өметен өзгән
|
547813
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
547792
|
يَتَمَ
|
и, масд. يُتْمٌ ятим булу, үксез калу; IV أَيْتَمَ ятим итү, үксез калдыру – يَتِيمٌ күп. أَيْتَامٌ, يَتَامَى ятим, үксез
|
547793
|
يَتَمَ
|
и, масд. يُتْمٌ ятим булу, үксез калу; IV أَيْتَمَ ятим итү, үксез калдыру – يَتِيمٌ күп. أَيْتَامٌ, يَتَامَى ятим, үксез
|
547847
|
يَقِظَ
|
а, масд. يَقَظٌ уяу булу, йокламау, ант. نَامَ; уяу, сизгер, сак булу; IV أَيْقَظَ уяту; искә төшерү, хәтерләтү; X اِسْتَيْقَظَ уяну; сизгер, сак булу
|
547871
|
▬ أَيْمَنُ
|
мнс. يَمْنَآءُ күп. أَيَامِنُ уң, уң як
|
547819
|
▬ مُتَيَاسِرٌ
|
сулга борылучы
|
547779
|
ى
|
1 зат алмашлыгы кушымчасы : كِتَابِى китабым; لِى миңа
|
547833
|
▬ يَسِيرٌ
|
мнс. ة җиңел, булдырырлык, үтәлерлек; аз, кечкенә; әһәмиятсез; يَسِيرًا аз гына
|
547875
|
▬ مَيْمَنَةٌ
|
күп. مَيَامِنُ бәхет, рәхәтлек; уң як; уң фланг, уң кул, ант. مَيْسَرَةٌ
|
547778
|
ي
|
(يَاءٌ) «йә̄», гарәп әлифбасында егерме сигезенч е хәреф, 10 санын белдерә
|
547817
|
▬ أَيْسَرُ
|
иң җиңел, иң җайлы; җиңелрәк, җайлырак; иң бай; сул, мнс . يُسْرَى, ант. أَيْمَنُ
|
547826
|
▬ يَاسِرٌ
|
күп. أَيْسَارٌ мәйсир уенында уйнатылган дөяне суючы; уйнатылып суелган дөяне бүлүче ( мәйсир уенында ); Ясир, ир-ат исеме
|
547839
|
يَافُوخُ
|
лепкә
|
547815
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
547812
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
547900
|
يُونَانُ
|
җый. юнаннар, борынгы греклар; сф. يُونَانِىٌّ юнан ...ы; юнан, грек
|
547829
|
▬ يَسَرٌ
|
җиңеллек; йомшаклык, күндәмлек; күп. أَيْسَارٌ мәйсир уенында укларны тартып чыгаручы; мәйсир уйнаучылар төркеме; وَتَمَنَّى النَّزْعَ فِى يَسَرِهِ ул аның йөзенә атмакчы булды
|
547828
|
▬ يُسْرٌ
|
җиңеллек, ансатлык, җайлылык, ант. عُسْرٌ; йомшаклык, иплелек, күндәмлек; муллык, байлык, иркен тормыш
|
547830
|
▬ يُسُرٌ
|
Юсүр, төбәк исеме
|
547890
|
يَنَعَ
|
а, и, масд. يَنْعٌ, يُنْعٌ пешкән, өлгергән булу; өлгерү, пешү ( җимеш ); IV أَيْنَعَ өлгерү, пешү ( җимеш )
|
547800
|
يَدٌ
|
ик. يَدَانِ күп. أَيْدٍ күп. أَيَادٍ мнс. 1) кул; алгы аяк ( хайваннарда ); أَعْطَى بِيَدِهِ буйсыну, бирелү; هَذَا مَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ бу синең кулларың кылган нәрсә; صَارَ يَدًا مَعَهُ عَلَى بَكْرٍ ул аның белән бәкерләргә каршы берләште; حَتَّى يُعْطُوا الجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ алар җизьяне үз куллары белән китереп бирми торып; عَلَى يَدِهِ аның аркылы, аның аша; وَقَفَ بَيْنَ يَدَيْهِ ул аның каршына басты; اِتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُم алдыгызда булган нәрсәдән куркыгыз, ягъни ахирәттә башыгызга төшәсе нәрсәдән; 2) сап, тотка; 3) юнәлеш, юл; اِقْتَسَمُوا أَيْدِى سَبَا саба ( кабиләсе ) кебек, алар төрле якка таралышты ( саба кабиләсе Мәгъриб бөясе ерылганнан соң төрле якка тарала ); سُقِطَ فِى يَدَيْهِ ул үкенә иде; 4) көч, куәт, кодрәт; الأَمْرُ بِيَدِ اللهِ бу эш Аллаһның кулында ( кодрәтендә ); لاَ يَدَ لَكَ بِذَلِكَ яки لاَ يَدَيْنِ синең моңа көчең юк, көчең җитми; 5) хакимият, авторитет, йогынты; 6) игелек, яхшылык
|
547864
|
يَلَنْجُوجٌ
|
алой, йөзьяшәр, сабыр ( төтәсләү өчен ) (يَمَّ) II يَمَّمَ юнәлү, бару; ниятләү; V تَيَمَّمَ юнәлү; ниятләү, ният итү; чаг. أَمَّ; تَيَمَّمَ тәяммүм алу – مُيَمِّمٌ омтылган, юнәлгән – يَمٌّ диңгез; дәрья, зур елга – يَمَامَةُ Ямамә, Хиҗаз белән Бәхрәйн арасындагы өлкә
|
547801
|
يَدٌ
|
ик. يَدَانِ күп. أَيْدٍ күп. أَيَادٍ мнс. 1) кул; алгы аяк ( хайваннарда ); أَعْطَى بِيَدِهِ буйсыну, бирелү; هَذَا مَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ бу синең кулларың кылган нәрсә; صَارَ يَدًا مَعَهُ عَلَى بَكْرٍ ул аның белән бәкерләргә каршы берләште; حَتَّى يُعْطُوا الجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ алар җизьяне үз куллары белән китереп бирми торып; عَلَى يَدِهِ аның аркылы, аның аша; وَقَفَ بَيْنَ يَدَيْهِ ул аның каршына басты; اِتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُم алдыгызда булган нәрсәдән куркыгыз, ягъни ахирәттә башыгызга төшәсе нәрсәдән; 2) сап, тотка; 3) юнәлеш, юл; اِقْتَسَمُوا أَيْدِى سَبَا саба ( кабиләсе ) кебек, алар төрле якка таралышты ( саба кабиләсе Мәгъриб бөясе ерылганнан соң төрле якка тарала ); سُقِطَ فِى يَدَيْهِ ул үкенә иде; 4) көч, куәт, кодрәт; الأَمْرُ بِيَدِ اللهِ бу эш Аллаһның кулында ( кодрәтендә ); لاَ يَدَ لَكَ بِذَلِكَ яки لاَ يَدَيْنِ синең моңа көчең юк, көчең җитми; 5) хакимият, авторитет, йогынты; 6) игелек, яхшылык
|
547841
|
يَفَعٌ
|
күп. أَيْفَاعٌ 20 яшенә җиткән егет; егет, яшүсмер
|
547797
|
يَاجُوجُ
|
яҗүҗ, халык исеме
|
547831
|
▬ يَسْرَةٌ
|
сул як, син. شَأْمَةٌ, ант. يَمْنَةٌ
|
547790
|
▬ يُبْسٌ
|
корылык, кипкәнлек
|
547803
|
يَدٌ
|
ик. يَدَانِ күп. أَيْدٍ күп. أَيَادٍ мнс. 1) кул; алгы аяк ( хайваннарда ); أَعْطَى بِيَدِهِ буйсыну, бирелү; هَذَا مَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ бу синең кулларың кылган нәрсә; صَارَ يَدًا مَعَهُ عَلَى بَكْرٍ ул аның белән бәкерләргә каршы берләште; حَتَّى يُعْطُوا الجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ алар җизьяне үз куллары белән китереп бирми торып; عَلَى يَدِهِ аның аркылы, аның аша; وَقَفَ بَيْنَ يَدَيْهِ ул аның каршына басты; اِتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُم алдыгызда булган нәрсәдән куркыгыз, ягъни ахирәттә башыгызга төшәсе нәрсәдән; 2) сап, тотка; 3) юнәлеш, юл; اِقْتَسَمُوا أَيْدِى سَبَا саба ( кабиләсе ) кебек, алар төрле якка таралышты ( саба кабиләсе Мәгъриб бөясе ерылганнан соң төрле якка тарала ); سُقِطَ فِى يَدَيْهِ ул үкенә иде; 4) көч, куәт, кодрәт; الأَمْرُ بِيَدِ اللهِ бу эш Аллаһның кулында ( кодрәтендә ); لاَ يَدَ لَكَ بِذَلِكَ яки لاَ يَدَيْنِ синең моңа көчең юк, көчең җитми; 5) хакимият, авторитет, йогынты; 6) игелек, яхшылык
|
547823
|
▬ مَيْسَرَةٌ
|
байлык, муллык, иркен тормыш; йомшаклык, күндәмлек; сул як; гаскәрнең сул канаты, сул фланг, ант. مَيْمَنَةٌ
|
547805
|
يَزَكٌ
|
фар. патруль, каравыл башлыгы; каравыл; җасус, шпион
|
547818
|
▬ تَيْسِيرٌ
|
җиңеллек, ярдәм; чәчәк ату, уңышка ирешү
|
547810
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
547853
|
▬ يَقْظَانُ
|
мнс. يَقْظَى күп. يَقَاظَى уяу, уянган, йокламаучы; игътибарлы, сизгер, сак
|
547863
|
▬ يَقِينٌ
|
шиксез белү, көчле ышану; шиксезлек, ышанычлылык; يَقِينًا һичшиксез, бер дә икеләнүсез
|
547836
|
يَعْقُوبُ
|
Ягъкуб, ир-ат исеме
|
547866
|
يَلَنْجُوجٌ
|
алой, йөзьяшәр, сабыр ( төтәсләү өчен ) (يَمَّ) II يَمَّمَ юнәлү, бару; ниятләү; V تَيَمَّمَ юнәлү; ниятләү, ният итү; чаг. أَمَّ; تَيَمَّمَ тәяммүм алу – مُيَمِّمٌ омтылган, юнәлгән – يَمٌّ диңгез; дәрья, зур елга – يَمَامَةُ Ямамә, Хиҗаз белән Бәхрәйн арасындагы өлкә
|
547844
|
يَاقُوتٌ
|
грек . якут ( таш )
|
547845
|
يَقْطِينٌ
|
җәелеп үсә торган үсемлек; кабак; يَقْطِينُ Яктыйн, ир-ат исеме
|
547807
|
▬ يَاسٌ
|
өметсезлек, к. يَئِسَ يَئِسَ
|
547821
|
▬ مَيْسِرٌ
|
мәйсир ( борынгы гарәпләрдә комарлы уен, уен шартына күрә, бер төркем ир-ат бурычка дөя сатып алган, шуны суйгач, 10 яки 28 өлешкә бүлгәннәр. Шуннан уенда катнашучылар үзләренең укларын бер капчыкка салганнар һәм бер кеше шул укларны капчыктан чыгарган. Дөянең бер-бер өлешен отучылар берни дә түләмәгән, оттыручылар исә дөянең бәясен түләгәннәр )
|
547848
|
يَقِظَ
|
а, масд. يَقَظٌ уяу булу, йокламау, ант. نَامَ; уяу, сизгер, сак булу; IV أَيْقَظَ уяту; искә төшерү, хәтерләтү; X اِسْتَيْقَظَ уяну; сизгер, сак булу
|
547804
|
يَارُوقُ
|
Ярук, ир-ат исеме
|
547849
|
▬ إِيقَاظٌ
|
уяту, йокыдан торгызу; кисәтү, сизми, белми калудан коткару
|
547785
|
▬ يَأْسٌ
|
өметсезлек
|
547879
|
▬ يَمَانِىٌّ
|
мнс. ة Йәмән ...ы; йәмәни; اليَمَانِيَّةُ йәмәнлеләр
|
547876
|
▬ مَيْمُونٌ1
|
шат, бәхетле, рәхәткә тиенгән; Мәймүн, ир-ат исеме
|
547865
|
يَلَنْجُوجٌ
|
алой, йөзьяшәр, сабыр ( төтәсләү өчен ) (يَمَّ) II يَمَّمَ юнәлү, бару; ниятләү; V تَيَمَّمَ юнәлү; ниятләү, ният итү; чаг. أَمَّ; تَيَمَّمَ тәяммүм алу – مُيَمِّمٌ омтылган, юнәлгән – يَمٌّ диңгез; дәрья, зур елга – يَمَامَةُ Ямамә, Хиҗаз белән Бәхрәйн арасындагы өлкә
|
547858
|
يَقِنَ
|
а, масд. يَقَنٌ шиксез, ачык, дөрес булу; шиксез белү; IV أَيْقَنَ, V تَقَيَّنَ һәм X اِسْتَيْقَنَ шиксез белү; канәгатьләнү, шиксез ышану
|
547868
|
يَمِنَ
|
а, и يَمُنَ у, масд. يُمْنٌ, مَيْمَنَةٌ бәхетле, уңышлы булу, эше гел уңучан булу; ант. شَؤُمَ; VI تَيَامَنَ уңга бару, уң якка борылу
|
547892
|
▬ يَانِعٌ
|
мнс. ة өлгерү, пешү, җитү
|
547859
|
يَقِنَ
|
а, масд. يَقَنٌ шиксез, ачык, дөрес булу; шиксез белү; IV أَيْقَنَ, V تَقَيَّنَ һәм X اِسْتَيْقَنَ шиксез белү; канәгатьләнү, шиксез ышану
|
547802
|
يَدٌ
|
ик. يَدَانِ күп. أَيْدٍ күп. أَيَادٍ мнс. 1) кул; алгы аяк ( хайваннарда ); أَعْطَى بِيَدِهِ буйсыну, бирелү; هَذَا مَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ бу синең кулларың кылган нәрсә; صَارَ يَدًا مَعَهُ عَلَى بَكْرٍ ул аның белән бәкерләргә каршы берләште; حَتَّى يُعْطُوا الجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ алар җизьяне үз куллары белән китереп бирми торып; عَلَى يَدِهِ аның аркылы, аның аша; وَقَفَ بَيْنَ يَدَيْهِ ул аның каршына басты; اِتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُم алдыгызда булган нәрсәдән куркыгыз, ягъни ахирәттә башыгызга төшәсе нәрсәдән; 2) сап, тотка; 3) юнәлеш, юл; اِقْتَسَمُوا أَيْدِى سَبَا саба ( кабиләсе ) кебек, алар төрле якка таралышты ( саба кабиләсе Мәгъриб бөясе ерылганнан соң төрле якка тарала ); سُقِطَ فِى يَدَيْهِ ул үкенә иде; 4) көч, куәт, кодрәт; الأَمْرُ بِيَدِ اللهِ бу эш Аллаһның кулында ( кодрәтендә ); لاَ يَدَ لَكَ بِذَلِكَ яки لاَ يَدَيْنِ синең моңа көчең юк, көчең җитми; 5) хакимият, авторитет, йогынты; 6) игелек, яхшылык
|
547887
|
▬ يَمِينٌ
|
күп. أَيْمُنٌ, أَيْمَانٌ 1) уң кул; уң як; يَمِينًا уңга; 2) ант; يَمِينَ اللهِ, أَيْمُنُ اللهِ һәм кыск. أِيْمُ اللهِ, أِمُّ اللهِ Аллаһ белән ант итәм
|
547889
|
يَنَالُ
|
Янал, ир-ат исеме
|
547788
|
يَبِسَ
|
а, масд . يَبْسٌ, يُبْسٌ корыган, кипкән булу ( сусыл, сулы, дымлы әйбер тур. , ант. رَطُبَ); кору, кибү; IV أَيْبَسَ киптерү
|
547898
|
يَوْمٌ
|
күп. أَيَّامٌ көн; يَوْمًا бүген; يَوْمًا فَيَوْمًا көн саен, көннән-көн; اليَوْمَ бүген; مِنْ يَوْمِهِ шул ук көнне; يَوْمَئِذٍ шулвакыт, шулчак; يَوْمُ بَدْرٍ Бәдер ( сугышы ) көне; أَيَّامُ الْعَرَبِ гарәп яулары
|
547798
|
يَحْمُومٌ
|
куе, кара төтен
|
547820
|
▬ مُوسِرٌ
|
бай, мул, иркен тормышлы, хәлле, дәүләтле
|
547842
|
يَفَنٌ
|
бетәшкән карт
|
547799
|
يَحْيَى
|
Яхъя, ир-ат исеме
|
547843
|
يَافَا
|
Яфа, Фәләстыйндагы шәһәр
|
547874
|
▬ مَيْمَنَةٌ
|
күп. مَيَامِنُ бәхет, рәхәтлек; уң як; уң фланг, уң кул, ант. مَيْسَرَةٌ
|
547869
|
يَمِنَ
|
а, и يَمُنَ у, масд. يُمْنٌ, مَيْمَنَةٌ бәхетле, уңышлы булу, эше гел уңучан булу; ант. شَؤُمَ; VI تَيَامَنَ уңга бару, уң якка борылу
|
547814
|
يَسَرَ
|
и, масд. يَسْرٌ мәйсир уены уйнау; күндәм, юл куючан булу; – يَسِرَ а, масд. يَسَرٌ һәм يَسُرَ у, масд. يُسْرٌ җиңел, ансат булу, җайлы, кулай булу, ант. عَسُرَ; аз, кечкенә, әһәмиятсез итү, син. قَلَّ; II يَسَّرَ җиңел, ансат итү, җайлы, кулай итү; җиңеләйтү, ансатлаштыру; وَلَقَدْ يَسَّرْنَا القُرْآنَ لِلذِّكْرِ һәм, һичшиксез, Без Коръәнне ятлар өчен җиңел иттек инде; ярдәм күрсәтү; وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى һәм Без җиңел юл ( исламны ) сайлауда сиңа ярдәм итәчәкбез; III يَاسَرَ йомшак, ипле булу кем белән ; авырлык тудырмау; IV أَيْسَرَ бай, иркен тормышлы булу, баю; أَيْسَرَتْ ул ( хатын ) җиңел тудырды; V تَيَسَّرَ җиңел, булдырырлык булу; VI تَيَاسَرَ сулга бору, сул якка бару; تَيَاسَرَ бер-берең белән мәйсир уйнау; шобага белән үзара бүлешү ( суелган дөянең өлешләрен ); X اِسْتَيْسَرَ җиңел, булдырырлык, үтәлерлек булу
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.