Sistan Baluchestan ni mkoa katika Mashariki-Iran ambayo imekuwa na iko chini ya maendeleo ya kimfumo, uingiliaji wa kijiografia na kijamii ambao unalenga demokrasia ya kikabila, mauaji ya kimfumo na utekelezaji wa serikali, na historia zingine ngumu za kukandamiza. Tumetafsiri nakala ya Hamid Mafi ambayo iliandikwa hapo awali kwa jarida letu la Farsi, kwa sababu tunadhani kwamba katika nchi zingine nyingi, ikiwa sio katika nchi zote, majimbo kadhaa yamepuuzwa kimfumo na kihistoria. Lakini inawezekanaje kupata kile ambacho haimaanishi kusemwa juu? Hii ni moja ya changamoto kubwa ambayo tunakabiliwa nayo. Katika makala yake, Hamid Mafi anaangalia tabaka hizi ngumu na anajaribu kuwatenga ili kuwezesha ufikiaji wa maarifa juu ya Sistan Baluchestan na jinsi watu wake wanavyoathiriwa na vurugu zilizosababishwa kwao. Katika miezi michache iliyopita, Sistan Baluchestan, mkoa ulioko kusini mashariki mwa Irani, ameshuhudia uchaguzi wa idadi kubwa ya wanawake katika halmashauri za jiji na umaarufu mkubwa kwa Rais Hassan Rouhani. Hassan Rouhani alishinda sehemu kubwa zaidi ya kura za mkoa kutoka Sistan Baluchestan, kama ilivyo pia kwa wagombea wengine wa "Mageuzi" katika uchaguzi uliopita. Walakini, mkoa huo pia umeshukiwa kuhusika katika shambulio la hivi karibuni dhidi ya Jengo la Bunge na kaburi la Khomeini siku chache tu baada ya uchaguzi mnamo Juni 2017. Viongozi wa serikali walidai washambuliaji walizungumza kwa lafudhi ya maeneo ya "Magharibi na Kusini" ya Irani - ikimaanisha majimbo ya Kurdistan na Sistan. Sio muda mrefu sana baada ya shambulio hili mbili, vyombo vya habari vya serikali ya Iran viliripoti mgongano kati ya vikosi vya usalama na "timu ya kigaidi" huko Chabahar huko Sistan Baluchestan. Habari hii, hata hivyo, haikuwa na maelezo yoyote juu ya mgongano huo mbali na ripoti za mauaji ya afisa wa Wizara ya Ushauri. Siku moja baada ya mapigano ya silaha huko Chabahar, Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC) walizindua shambulio la hewa na ardhi dhidi ya mkoa wa Ghasr Ghand kwa madai ya "magaidi wa kushambulia". Wakati huo huo kwa nguvu ya usalama huko Sistan Baluchestan, lakini "kikundi kingine cha kigaidi" kilibomolewa nchini Kurdistan kulingana na Wizara ya Ushauri. Aliongeza kuwa katika jumla ya vikundi vya kigaidi 180 vilitambuliwa na kuondolewa katika kipindi kifupi. Hizi ujanja pamoja na habari zinazofuata juu ya vikundi vya kigaidi vinavyoibuka kutoka maeneo ya magharibi na kusini mashariki mwa Iran yalisisitiza ukandamizaji wa kikatili wa baadhi ya mikoa iliyokuwa na maendeleo na umaskini wa Iran kwa kisingizio cha kulenga "magaidi". Kulingana na ripoti iliyochapishwa na Shirika la Usimamizi na Mipango la Irani, Sistan Baluchestan, Kurdistan na West Azabajani ndio majimbo yaliyokataliwa zaidi ya Irani kabla ya Mapinduzi ya Kiisilamu mnamo 1979. Miongo nne baada ya Mapinduzi, Sistan Baluchestan bado ni mkoa ulionyimwa zaidi nchini Iran. Matokeo pia yanaonyesha kuwa mkoa una kiwango cha juu cha vifo vya watoto wachanga na usawa wa mapato, kiwango cha chini cha kusoma, na bidhaa jumla ya ndani. Pia ni ya mwisho katika orodha ya ustawi wa jamii kati ya majimbo nchini Iran. Serikali imetumia "ukosefu wa usalama" kama kisingizio cha ukosefu wa maendeleo na huduma katika mikoa hii. Kama matokeo, watunga sera wameongeza ujeshi wa mkoa kama njia ya maendeleo. Na kwa maendeleo, serikali inatarajia kupunguza migogoro kwa wakati. Maendeleo na kijeshi hata hivyo hushindwa kushughulikia swali muhimu kwa nini mikoa hii inakabiliwa na ukosefu wa maendeleo na kunyimwa tangu malezi ya "Irani ya kisasa". Ili kuelewa vizuri hali ya sasa huko Sistan Baluchestan, tunahitaji kuchunguza jinsi Iran ilikuja Kurdistan wakati wa miaka michache ya kwanza baada ya mapinduzi ya 1979. Wakati wa miaka hiyo ya mapema, Serikali ya Kiisilamu ilipendekeza suluhisho tatu kwa shida ya Kikurdi: 1) kukubali uhuru wa Kurdistan, 2) kisha kuharibu mkoa mzima, na 3) kulazimisha mazungumzo. Njia hii ilithibitishwa na Hashem Sabaghian, Waziri wa Mambo ya Ndani wa Serikali ya Mpito kuhusu njia hii baada ya Mapinduzi ya 1979. Hamidreza Jalaeipour, ambaye alikuwa gavana wa Mahabad wakati huo, aliandika nakala kuhusu "kuongezeka na kuanguka kwa harakati za Kikurdi". Katika nakala hii, alielezea maoni haya mawili ya kutatua mzozo wa Kikurdi: sera ya utoaji wa usalama na mazungumzo. "Lazima tuone uwepo wa IRGC huko Kurdistan kama sera ya usalama na mafanikio yake dhidi ya maoni ya maelewano kutokana na kutofaulu kwa serikali ya mpito kuvutia vikosi vya vijana". Pia alitoa sababu tatu za mwendelezo wa kile alichokiita "Mgogoro": mashirika ya Guerrilla yaliyoundwa na vyama vya siasa vya Kikurdi, kufahamiana kwa vikosi vya chama na mkoa huo, na sera maalum ya usalama ya serikali. Jalaeipour aligawanya sera ya kawaida ya usalama katika muktadha wa Kikurdi inayoletwa na serikali tofauti baada ya mapinduzi katika vikundi viwili. Ya kwanza ilikuwa kujadiliana na vikosi vya upinzaji wakati wanajeshi waliandaa mashambulio katika mkoa huo. Serikali ilifanya mazungumzo na maafisa mbali mbali wa Kikurdi kutolinda vikosi vya waasi au itakabiliwa na athari kali. Anaamini kuwa sera maalum ya usalama ya Jamhuri ya Kiislamu ni mchanganyiko wa mikakati hii miwili. Aliongeza pia kuwa "serikali inapaswa kusimamia kuwahudumia watu na kuhakikisha usalama wao katika kilele cha ukosefu wa usalama". Vikosi vya Kikurdi vilivyo waaminifu kwa Serikali ya Kiisilamu viliitwa Jash na watu wa mkoa huo, na wakapewa mwen