Aşağıdakı məqaləyə əsaslanaraq ilk bərk vəziyyətli cihazı və onun istifadəsini təsvir edin.
Context:Elektrik haqqında hər hansı bir məlumatın mövcud olmasından çox əvvəl insanlar elektrik balıqlarından şoklardan xəbərdar idilər. Eramızdan əvvəl 2750-ci ilə aid olan qədim Misir mətnlərində bu balıqlar "Nilin gümüşü" olaraq adlandırılmış və onları bütün digər balıqların "mühafizəçiləri" olaraq təsvir edilmişdir. Elektrikli balıqlar min illər sonra qədim yunan, Roma və ərəb təbiətşünasları və həkimləri tərəfindən yenidən bildirildi. Pliny the Elder və Scribonius Largus kimi bir neçə qədim yazıçı, elektrik balığı və elektrik şüaları tərəfindən verilən elektrik şoklarının hədsizləşdirici təsirini təsdiqlədi və bu şokların keçiricilərə keçə biləcəyini bilirdi. Qut və ya baş ağrısı kimi xəstəlikləri olan xəstələrə, güclü sarsıntının onları sağaldacağı ümidi ilə elektrik balıqlarına toxunmaq tövsiyə edildi. Aralıq dənizi ətrafındakı qədim mədəniyyətlər bilirdilər ki, amber çubuqları kimi bəzi əşyalar pişik kürkü ilə sürtülə bilər ki, ləkə kimi yüngül əşyaları cəlb etsin. Miletuslu Tales, eramızdan əvvəl 600-cü ildə statik elektrik haqqında bir sıra müşahidələr etdi və bunun nəticəsində sürtünmənin, sürtünməyə ehtiyac duymayan maqnit kimi minerallardan fərqli olaraq, kərpic maqnitini maqnitə çevirdiyinə inandı. Tales cazibəni maqnit təsiri ilə əlaqələndirdiyini düşünməkdə səhv etdi, lakin sonrakı elm maqnit və elektrik arasındakı əlaqəni sübut edəcəkdi. Mübahisəli bir nəzəriyyəyə görə, Parfiyalılar, 1936 -cı ildə qalvanik bir hüceyrəyə bənzəyən Bağdad Batareyasının kəşfinə əsaslanaraq, elektroplatlama haqqında məlumat əldə edə bilərlər, baxmayaraq ki, artefaktın təbiətdə elektrik olub -olmaması qeyri -müəyyəndir. İngilis alimi Uilyam Qilbertin 1600 -cü ilə qədər minilliklər boyu bir intellektual maraqdan çox bir şey qalmayacaqdı De Magnete, elektrik və maqnetizm haqqında diqqətlə araşdırma apardığı, amberin sürtülməsi ilə istehsal olunan statik elektrikdən lodestone təsirini fərqləndirən. Yeni Latın electricus sözünü ("kərpicdən" və ya "kərpic kimi", elektron, yunanca "kərpic" sözü) sürtünmədən sonra kiçik cisimlərin cəlb edilməsi xüsusiyyətinə istinad etmək üçün işlətdi. Bu əlaqələr İngilis dilində "elektrik" və "elektrik" sözlərinin yaranmasına səbəb oldu və bu sözlər ilk dəfə 1646 -cı ildə Tomas Braununun "Pseudodoxia Epidemica" kitabında çap edildi. 17 -ci və 18 -ci əsrin əvvəllərində Otto von Guericke, Robert Boyle, Stephen Gray və C. F. du Fay tərəfindən daha çox iş aparıldı. 18-ci əsrin sonlarında Bencamin Franklin elektrik sahəsində geniş tədqiqatlar aparmış və öz işini maliyyələşdirmək üçün bütün əmlakını satmışdır. 1752-ci ilin iyununda, sulanmış bir uçurtma ipinin altına metal bir açar bağladığı və fırtına ilə təhdid olunan bir göydə uçurtmanı uçurduğu deyilir. Açardan əlinin arxasına sıçrayış edən bir ardıcıllıq parıltılar, həqiqətən də elektrik təbiətinin olduğunu göstərdi. O, həmçinin Leyden qabının həm müsbət, həm də mənfi yüklərdən ibarət olan elektrik enerjisi baxımından böyük miqdarda elektrik yükünü saxlamaq üçün bir qurğu kimi görünən paradoksal davranışını izah etdi. 1775-ci ildə Hugh Williamson, Royal Cəmiyyətinə elektrikli ilanın verdiyi şoklar üzərində bir sıra təcrübələr haqqında məlumat verdi; eyni il cərrah və anatomist John Hunter balığın elektrik orqanlarının quruluşunu təsvir etdi. 1791-ci ildə Luigi Galvani bioelektromaqnitik kəşfini dərc edərək elektrikin neyronların əzələlərə siqnal ötürdüyü vasitə olduğunu göstərdi. 1800-cü ildə Alessandro Voltanın sink və mis təbəqələrindən hazırladığı batareya və ya voltaj pilləsi alimlərə əvvəllər istifadə olunan elektrostatik maşınlardan daha etibarlı elektrik enerjisi mənbəyi təqdim etdi. Elektromaqnetizmin, elektrik və maqnit hadisələrinin birliyinin tanınması Hans Christian Ørsted və André-Marie Ampère tərəfindən 1819-1820-ci illərdə baş verdi. Maykl Faradey 1821-ci ildə elektrik mühərrikini, Georq Om isə 1827-ci ildə elektrik dövrəsini riyazi cəhətdən təhlil etmişdir. Elektrik və maqnetizm (və işıq) James Clerk Maxwell tərəfindən, xüsusən də 1861 və 1862-ci illərdə "Fiziki qüvvə xətləri haqqında" əsərində qəti şəkildə əlaqələndirilmişdir. XIX əsrin əvvəllərində elektrik elmində sürətli irəliləyişlər olsa da, XIX əsrin sonlarında elektrik mühəndisliyində ən böyük irəliləyişlər olacaqdı. Alexander Graham Bell, Ottó Bláthy, Thomas Edison, Galileo Ferraris, Oliver Heaviside, Ányos Jedlik, William Thomson, 1-ci Baron Kelvin, Charles Algernon Parsons, Werner von Siemens, Joseph Swan, Reginald Fessenden, Nikola Tesla və George Westinghouse kimi insanlar vasitəsilə elektrik elmi maraqdan müasir həyat üçün vacib bir vasitəyə çevrildi. 1887-ci ildə Heinrich Hertz ultrabənövşəyi işıqla işıqlandırılan elektrodların elektrik qığılcımlarını daha asanlıqla yaratdığını kəşf etdi. 1905-ci ildə Albert Eynşteyn fotoelektrik effektdən əldə edilmiş eksperimental məlumatları aydınlıq enerjisinin diskret kvantlaşdırılmış paketlərdə daşınması nəticəsində elektronların enerjiləşdirilməsi kimi izah edən bir məqalə dərc etdi. Bu kəşf kvant inqilabına səbəb oldu. Eynşteyn 1921-ci ildə "fotoelektrik effekt qanununun kəşfinə görə" fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Fotoelektrik effekt, günəş panellərində tapıla bilən fotoelementlərdə də istifadə olunur. İlk bərk vəziyyətli cihaz, ilk dəfə 1900-cü illərdə radio alıcılarında istifadə olunan "pişik bıyığı detektoru" idi. Bir radiosiqnalın təmas qovşağı effekti ilə aşkarlanması üçün bir sərt kristal (məsələn, bir germanium kristalı) ilə yüngül təmasda olan bir bıyıq kimi bir tel yerləşdirilir. Sabit vəziyyətli komponentdə cərəyan, onu dəyişdirmək və gücləndirmək üçün xüsusi olaraq hazırlanmış möhkəm elementlər və birləşmələrlə məhdudlaşır. Cərəyan axını iki formada başa düşülə bilər: mənfi yüklü elektronlar və delik adlanan müsbət yüklü elektron çatışmazlıqları. Bu yüklər və dəliklər kvant fizikasının şərtləri ilə başa düşülür. Tikinti materialı ən çox kristal yarıkeçirici olur. Qatı vəziyyətli elektronika, tranzistor texnologiyasının ortaya çıxması ilə özünə gəldi. İlk işləyən tranzistor, bir germanium əsaslı nöqtə-kontakt tranzistoru, 1947-ci ildə Bell Laboratoriyalarında John Bardeen və Walter Houser Brattain tərəfindən icad edildi, sonra 1948-ci ildə bipolar birləşmə tranzistoru.
İlk bərk vəziyyətli cihaz, ilk dəfə 1900-cü illərdə radio alıcılarında istifadə olunan "pişik bıyığı detektoru" idi. Bir radiosiqnalın təmas qovşağı effekti ilə aşkarlanması üçün bir sərt kristal (məsələn, bir germanium kristalı) ilə yüngül təmasda olan bir bıyıq kimi bir tel yerləşdirilir.