ອີງໃສ່ຂໍ້ຕໍ່ໄປນີ້ອະທິບາຍອຸປະກອນທີ່ແຂງແລະການ ນໍາ ໃຊ້ຂອງມັນ.
Context:ກ່ອນທີ່ຈະມີຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບໄຟຟ້າ, ປະຊາຊົນໄດ້ຮູ້ເຖິງການໂຈມຕີຈາກປາໄຟຟ້າ. ຂໍ້ຄວາມຂອງອີຈິບບູຮານທີ່ມາຈາກ 2750 BCE ໄດ້ອ້າງອີງໃສ່ປາເຫຼົ່ານີ້ວ່າ "Thunderer ຂອງ Nile", ແລະໄດ້ອະທິບາຍພວກເຂົາວ່າເປັນ "ຜູ້ປົກປ້ອງ" ຂອງປາອື່ນໆທັງ ຫມົດ. ປາໄຟຟ້າໄດ້ຖືກລາຍງານອີກຄັ້ງ ຫນຶ່ງ ຫຼາຍພັນປີຕໍ່ມາໂດຍນັກ ທໍາ ມະຊາດແລະແພດ ຫມໍ ເກົ່າຂອງກຣີສ, ໂຣມັນແລະອາຣັບ. ນັກຂຽນບູຮານຫຼາຍຄົນ, ເຊັ່ນວ່າ Pliny the Elder ແລະ Scribonius Largus, ໄດ້ຢັ້ງຢືນເຖິງຜົນກະທົບທີ່ເຮັດໃຫ້ເສື່ອມສະຕິຂອງກະແສໄຟຟ້າທີ່ສົ່ງໂດຍ catfish ໄຟຟ້າແລະແສງໄຟຟ້າ, ແລະຮູ້ວ່າກະແສໄຟຟ້າດັ່ງກ່າວສາມາດເດີນທາງໄປຕາມວັດຖຸທີ່ ນໍາ ພາ. ຜູ້ປ່ວຍທີ່ມີອາການເຊັ່ນ: ໂຣກຕັບ ຫຼື ເຈັບຫົວໄດ້ຖືກແນະນໍາໃຫ້ສໍາຜັດກັບປາໄຟຟ້າໃນຄວາມຫວັງວ່າການສັ່ນສະເທືອນທີ່ເຂັ້ມແຂງອາດຈະເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາຫາຍດີ. ວັດທະນະທໍາບູຮານອ້ອມແອ້ມທະເລເມດິເຕີເຣນຽນ ຮູ້ວ່າ ວັດຖຸບາງຢ່າງ, ເຊັ່ນວ່າ ເສົາຂອງແມເບີ, ສາມາດຖືກຂູດດ້ວຍຜົມຂອງແມວເພື່ອດຶງດູດວັດຖຸເບົາໆເຊັ່ນ: ເປືອກ. Thales ຂອງ Miletus ໄດ້ເຮັດການສັງເກດເຫັນຫຼາຍຢ່າງກ່ຽວກັບໄຟຟ້າຄົງທີ່ປະມານ 600 BCE, ຈາກທີ່ລາວເຊື່ອວ່າການຂັດຂວາງເຮັດໃຫ້ amber ເປັນແມ່ເຫຼັກ, ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບແຮ່ທາດເຊັ່ນ magnetite, ເຊິ່ງບໍ່ ຈໍາ ເປັນຕ້ອງຂັດ. Thales ບໍ່ຖືກຕ້ອງໃນຄວາມເຊື່ອວ່າການດຶງດູດແມ່ນຍ້ອນຜົນກະທົບຂອງແມ່ເຫຼັກ, ແຕ່ຕໍ່ມາວິທະຍາສາດຈະພິສູດການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງແມ່ເຫຼັກແລະໄຟຟ້າ. ອີງຕາມທິດສະດີທີ່ໂຕ້ຖຽງກັນ, ຊາວ Parthians ອາດຈະມີຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການເຄືອບໄຟຟ້າ, ໂດຍອີງໃສ່ການຄົ້ນພົບຂອງແບດເຕີຣີ Baghdad ໃນປີ 1936, ເຊິ່ງຄ້າຍຄືກັບຈຸລັງ galvanic, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນບໍ່ແນ່ນອນວ່າວັດຖຸນີ້ເປັນໄຟຟ້າໃນ ທໍາ ມະຊາດ. ໄຟຟ້າຈະຍັງຄົງເປັນສິ່ງແປກໃຈຂອງປັນຍາຊົນເປັນເວລາຫລາຍພັນປີຈົນຮອດປີ 1600, ເມື່ອນັກວິທະຍາສາດອັງກິດ William Gilbert ຂຽນ De Magnete, ໃນນັ້ນລາວໄດ້ເຮັດການສຶກສາຢ່າງລະມັດລະວັງກ່ຽວກັບໄຟຟ້າແລະແມ່ເຫຼັກ, ຈໍາ ແນກຜົນກະທົບຂອງ lodestone ຈາກໄຟຟ້າຄົງທີ່ທີ່ຜະລິດໂດຍການຂູດ amber. ລາວໄດ້ປະດິດ ຄໍາ ສັບພາສາລາຕິນ ໃຫມ່ electricus ("ຂອງແອັມເບີ" ຫຼື "ຄ້າຍຄືກັບແອັມເບີ", elektron, ຄໍາ ພາສາເກຣັກ ສໍາ ລັບ" ແອັມເບີ") ເພື່ອອ້າງອີງເຖິງຄຸນສົມບັດຂອງການດຶງດູດວັດຖຸຂະ ຫນາດ ນ້ອຍຫລັງຈາກຖືກຂູດ. ການ ເຊື່ອມ ໂຍງ ກັນ ນີ້ ໄດ້ ເຮັດ ໃຫ້ ມີ ຄໍາ ສັບ ພາ ສາ ອັງ ກິດ "ໄຟຟ້າ" ແລະ "ໄຟຟ້າ", ເຊິ່ງ ໄດ້ ສະ ແດງ ອອກ ເປັນ ຄັ້ງ ທໍາ ອິດ ໃນ ການ ພິມ ຂອງ Thomas Browne ຂອງ Pseudodoxia Epidemica ຂອງ 1646. ວຽກງານຕໍ່ໄປໄດ້ຖືກ ດໍາ ເນີນໃນສະຕະວັດທີ 17 ແລະຕົ້ນສະຕະວັດທີ 18 ໂດຍ Otto von Guericke, Robert Boyle, Stephen Gray ແລະ C. F. du Fay. ທ່ານ ແບນຈາມິນ ແຟຣນຄລິນ (Benjamin Franklin) ໃນເດືອນມິຖຸນາປີ 1752 ລາວມີຊື່ສຽງວ່າໄດ້ຕິດກະແຈໂລຫະໃສ່ດ້ານລຸ່ມຂອງສາຍດອກປີກໄກ່ທີ່ຊຸ່ມຊື່ນແລະບິນດອກປີກໄກ່ໃນທ້ອງຟ້າທີ່ຖືກຂົ່ມຂູ່ຈາກພາຍຸ. sparks ລໍາດັບຂອງ jumping ຈາກຄີກັບກັບຄືນໄປບ່ອນຂອງມືຂອງເຂົາໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ lightning ແມ່ນແທ້ຈິງໄຟຟ້າໃນທໍາມະຊາດ. ທ່ານຍັງໄດ້ອະທິບາຍເຖິງພຶດຕິກໍາທີ່ປາກົດວ່າເປັນການໂຕ້ແຍ້ງຂອງຈອກ Leyden ເປັນອຸປະກອນ ສໍາ ລັບການເກັບຮັກສາໄຟຟ້າໃນປະລິມານຫຼາຍໃນແງ່ຂອງໄຟຟ້າທີ່ປະກອບດ້ວຍທັງຄ່າບວກແລະຄ່າລົບ ໃນປີ 1775, Hugh Williamson ໄດ້ລາຍງານການທົດລອງຕໍ່ສະມາຄົມ Royal ກ່ຽວກັບການໂຈມຕີທີ່ຖືກສົ່ງໂດຍຫມຶກໄຟຟ້າ; ໃນປີດຽວກັນນີ້ທ່ານ ຫມໍ ແລະນັກວິເຄາະ John Hunter ໄດ້ອະທິບາຍໂຄງສ້າງຂອງອະໄວຍະວະໄຟຟ້າຂອງປາ. ໃນປີ 1791, Luigi Galvani ໄດ້ເຜີຍແຜ່ການຄົ້ນພົບຂອງ bioelectromagnetics ຂອງລາວ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າໄຟຟ້າແມ່ນສື່ທີ່ເນໂຣນສົ່ງສັນຍານໄປສູ່ກ້າມເນື້ອ. ແບດເຕີລີ່ຂອງອາເລຊານໂດ ໂວລຕ້າ ຫຼື ໂບດເຕີລີ່ໂວລຕ້າ (Voltaic Battery) ຂອງປີ 1800 ທີ່ເຮັດດ້ວຍການປ່ຽນກັນເປັນ ຊັ້ນຂອງທອງເຫລືອງ ແລະ ທອງແດງ ໄດ້ສະຫນອງໃຫ້ບັນດານັກວິທະຍາສາດ ມີແຫລ່ງພະລັງງານໄຟຟ້າທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ຫຼາຍກວ່າເຄື່ອງຈັກໄຟຟ້າທີ່ໃຊ້ໃນເມື່ອກ່ອນ. ການຮັບຮູ້ electromagnetism, ຄວາມເປັນເອກະພາບຂອງປະກົດການໄຟຟ້າແລະແມ່ເຫຼັກ, ແມ່ນຍ້ອນ Hans Christian Ørsted ແລະ André-Marie Ampère ໃນປີ 1819-1820. ທ່ານ Michael Faraday ໄດ້ປະດິດມໍເຕີໄຟຟ້າໃນປີ 1821 ແລະທ່ານ Georg Ohm ໄດ້ວິເຄາະວົງຈອນໄຟຟ້າໂດຍທາງຄະນິດສາດໃນປີ 1827. ໄຟຟ້າແລະແມ່ເຫຼັກ (ແລະແສງສະຫວ່າງ) ໄດ້ຖືກເຊື່ອມໂຍງຢ່າງແນ່ນອນໂດຍ James Clerk Maxwell, ໂດຍສະເພາະໃນ "On Physical Lines of Force" ໃນປີ 1861 ແລະ 1862. ໃນຂະນະທີ່ຕົ້ນສະຕະວັດທີ 19 ໄດ້ເຫັນຄວາມກ້າວ ຫນ້າ ຢ່າງໄວວາໃນວິທະຍາສາດໄຟຟ້າ, ທ້າຍສະຕະວັດທີ 19 ຈະເຫັນຄວາມກ້າວ ຫນ້າ ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນວິສະວະ ກໍາ ໄຟຟ້າ. ຜ່ານປະຊາຊົນເຊັ່ນ Alexander Graham Bell, Ottó Bláthy, Thomas Edison, Galileo Ferraris, Oliver Heaviside, Ányos Jedlik, William Thomson, 1st Baron Kelvin, Charles Algernon Parsons, Werner von Siemens, Joseph Swan, Reginald Fessenden, Nikola Tesla ແລະ George Westinghouse, ໄຟຟ້າໄດ້ປ່ຽນຈາກຄວາມຢາກຮູ້ທາງວິທະຍາສາດເປັນເຄື່ອງມືທີ່ ຈໍາ ເປັນ ສໍາ ລັບຊີວິດທີ່ທັນສະ ໄຫມ. ໃນປີ 1887, Heinrich Hertz ໄດ້ຄົ້ນພົບວ່າ ເອເລັກໂຕຣດທີ່ຖືກສ່ອງແສງດ້ວຍແສງ ultraviolet ສ້າງກະແສໄຟຟ້າໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ. ໃນປີ 1905, Albert Einstein ໄດ້ເຜີຍແຜ່ບົດຂຽນທີ່ອະທິບາຍຂໍ້ມູນການທົດລອງຈາກຜົນກະທົບ photoelectric ວ່າເປັນຜົນມາຈາກພະລັງງານແສງສະຫວ່າງທີ່ຖືກ ນໍາ ໄປໃນແພັກເກັດທີ່ແຍກຕ່າງຫາກ, ເຮັດໃຫ້ເອເລັກໂຕຣນມີພະລັງງານ. ການຄົ້ນພົບນີ້ ໄດ້ນໍາໄປສູ່ການປະຕິວັດຄອງຕອມ. Einstein ໄດ້ຮັບລາງວັນໂນແບລດ້ານຟີຊິກສາດໃນປີ 1921 ສໍາລັບ "ການຄົ້ນພົບຂອງກົດຫມາຍຂອງຜົນກະທົບ photoelectric". ຜົນກະທົບ photoelectric ຍັງຖືກ ນໍາ ໃຊ້ໃນ photocells ເຊັ່ນວ່າສາມາດພົບເຫັນໃນແຜ່ນແສງຕາເວັນ. ອຸປະກອນແບບແຂງຄັ້ງທໍາອິດແມ່ນ "ເຄື່ອງກວດຈັບຂົນຂອງແມວ" ທີ່ຖືກນໍາໃຊ້ຄັ້ງທໍາອິດໃນຊຸມປີ 1900 ໃນເຄື່ອງຮັບວິທະຍຸ. ສາຍໄຟຄ້າຍຄືກັບ whisker ຖືກວາງໄວ້ໃນການ ສໍາ ພັດເລັກນ້ອຍກັບແກ້ວແຂງ (ເຊັ່ນ: ແກ້ວ germanium) ເພື່ອກວດພົບສັນຍານວິທະຍຸໂດຍຜົນກະທົບຂອງການເຊື່ອມຕໍ່ການ ສໍາ ພັດ. ໃນສ່ວນປະກອບທີ່ແຂງ, ກະແສໄຟຟ້າຖືກ ຈໍາ ກັດຢູ່ໃນອົງປະກອບແຂງແລະສານປະສົມທີ່ຖືກອອກແບບມາສະເພາະເພື່ອປ່ຽນແລະຂະຫຍາຍມັນ. ການໄຫຼຂອງກະແສໄຟຟ້າສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ໃນສອງຮູບແບບ: ເປັນເອເລັກໂຕຣນິກທີ່ມີຄ່າໄຟລົບ, ແລະເປັນການຂາດອໍານາດຂອງເອເລັກໂຕຣນິກທີ່ມີຄ່າໄຟບວກທີ່ເອີ້ນວ່າຮູ. ກະແສໄຟຟ້າແລະຮູເຫລົ່ານີ້ຖືກເຂົ້າໃຈໃນແງ່ຂອງຟີຊິກ Quantum. ວັດສະດຸການກໍ່ສ້າງມັກຈະເປັນເຄິ່ງນໍາພາສີແກ້ວ. ເຄື່ອງເອເລັກໂຕຣນິກແບບແຂງໄດ້ກາຍເປັນຂອງຕົນເອງກັບການປະກົດຕົວຂອງເຕັກໂນໂລຢີ transistor. ທຣານິສໂຕຣ ທໍາ ອິດທີ່ເຮັດວຽກ, ເປັນທຣານິສໂຕຣທີ່ຕິດຕໍ່ຈຸດໂດຍອີງໃສ່ germanium, ຖືກປະດິດຂື້ນໂດຍ John Bardeen ແລະ Walter Houser Brattain ຢູ່ Bell Labs ໃນປີ 1947, ຕາມມາໂດຍທຣານິສໂຕຣຂາສອງບິດໃນປີ 1948.
ອຸປະກອນແບບແຂງຄັ້ງທໍາອິດແມ່ນ "ເຄື່ອງກວດຈັບຂົນຂອງແມວ" ທີ່ຖືກນໍາໃຊ້ຄັ້ງທໍາອິດໃນຊຸມປີ 1900 ໃນເຄື່ອງຮັບວິທະຍຸ. ສາຍໄຟຄ້າຍຄືກັບ whisker ຖືກວາງໄວ້ໃນການ ສໍາ ພັດເລັກນ້ອຍກັບແກ້ວແຂງ (ເຊັ່ນ: ແກ້ວ germanium) ເພື່ອກວດພົບສັນຍານວິທະຍຸໂດຍຜົນກະທົບຂອງການເຊື່ອມຕໍ່ການ ສໍາ ພັດ.