Ngringkes sejarah NATO
Context:Prajanjian Dunkirk ditandatangani dening Prancis lan Inggris tanggal 4 Maret 1947, sajrone Perang Dunia II lan wiwitan Perang Dingin, minangka Perjanjian Aliansi lan Bantuan Saling yen ana serangan saka Jerman utawa Uni Soviet. Ing wulan Maret 1948, aliansi iki ditambahi ing Prajanjian Brussels kanggo nyakup negara-negara Benelux, mbentuk Organisasi Prajanjian Brussels, sing umume dikenal minangka Uni Kulon. Rembugan kanggo aliansi militer sing luwih jembar, sing bisa kalebu Amerika Utara, uga diwiwiti ing wulan kasebut ing Amerika Serikat, ing endi kabijakan luar negeri miturut Doktrin Truman ningkatake solidaritas internasional nglawan tumindak sing dianggep agresi komunis, kayata kudeta Februari 1948 ing Cekoslovakia. Rembugan kasebut nyebabake penandatanganan Perjanjian Atlantik Lor tanggal 4 April 1949 dening negara-negara anggota Western Union ditambah Amerika Serikat, Kanada, Portugal, Italia, Norwegia, Denmark, lan Islandia. Diplomat Kanada Lester B. Pearson minangka panulis utama lan panyusun perjanjian kasebut.  Ruang persegi panjang kanthi pirang-pirang baris individu sing lungguh ing saben sisih, lan gendera sing digantung ing pungkasan. Jerman Kulon gabung karo NATO ing taun 1955, sing nyebabake pembentukan Pakta Warsawa saingan sajrone Perang Dingin. Prajanjian Atlantik Lor umume ora aktif nganti Perang Korea miwiti panyiapan NATO kanggo ngetrapake kanthi struktur militer terintegrasi. Iki kalebu pambentukan Markas Tinggi Angkatan Bersenjata Eropa (SHAPE) ing taun 1951, sing nggunakake akeh struktur lan rencana militer Uni Kulon, kalebu perjanjian babagan standarisasi peralatan lan perjanjian babagan penempatan pasukan militer asing ing negara-negara Eropa. Ing taun 1952, jabatan Sekretaris Jenderal NATO didegaké minangka kepala sipil organisasi kasebut. Ing taun kasebut uga ana latihan maritim utama NATO, Latihan Mainbrace lan gabung karo Yunani lan Turki menyang organisasi kasebut. Sawisé Konferensi London lan Paris, Jerman Kulon diijini kanggo rearm militer, minangka padha nggabung NATO ing Mei 1955, kang ana, ing siji, faktor utama ing nggawe Soviet-dominasi Pakta Warsawa, delineating loro sisih mungsuh saka Perang Dingin.  Bangunan Tembok Berlin ing taun 1961 minangka puncak ketegangan Perang Dingin, nalika 400,000 pasukan AS ditempatkan ing Eropa. Ragu-ragu babagan kekuwatan hubungan antara negara-negara Eropa lan Amerika Serikat saya suwe saya suwe, bebarengan karo keraguan babagan kapercayan pertahanan NATO nglawan invasi Soviet sing bakal teka - keraguan sing nyebabake pangembangan pencegahan nuklir Prancis independen lan penarikan Prancis saka struktur militer NATO ing taun 1966. Ing taun 1982, Spanyol sing lagi wae demokratis gabung karo aliansi kasebut.  Revolusi taun 1989 ing Eropa nyebabake evaluasi maneh strategis tujuan, sifat, tugas, lan fokus NATO ing bawana kasebut. Ing wulan Oktober 1990, Jerman Wétan dadi bagean saka Republik Federal Jerman lan aliansi kasebut, lan ing wulan November 1990, aliansi kasebut nandatangani Perjanjian babagan Pasukan Bersenjata Konvensional ing Eropa (CFE) ing Paris karo Uni Soviet. Iki mrentah pengurangan militer tartamtu ing saindenging bawana, sing terus sawise ambruk Pakta Warsawa ing Februari 1991 lan pembubaran Uni Soviet ing Desember kasebut, sing ngilangi mungsuh utama NATO de facto. Iki miwiti mundur saka belanja militer lan peralatan ing Eropa. Prajanjian CFE ngidini para penandatangan kanggo mbusak 52.000 potongan senjata konvensional ing nembelas taun sabanjure, lan ngidini belanja militer dening anggota Eropa NATO mudhun 28 persen saka 1990 nganti 2015. Ing taun 1990, sawetara pimpinan Kulon menehi jaminan marang Mikhail Gorbachev manawa NATO ora bakal berkembang luwih wétan, kaya sing dicethakaké dening memorandum obrolan pribadi. Nanging, teks pungkasan saka Prajanjian babagan Penyelesaian Pungkasan babagan Jerman, sing ditandatangani ing pungkasan taun kasebut, ora ngemot masalah ekspansi ing sisih wétan.  Loro bagean beton dhuwur saka tembok ing pekarangan suket ing ngarep bangunan sing mlengkung kanthi jendhela kaca biru. Runtuh Tembok Berlin ing taun 1989 minangka titik balik ing peran NATO ing Eropa, lan bagean tembok iki saiki ditampilake ing njaba markas NATO. Ing taun 1990-an, organisasi kasebut nggedhekake kegiyatan menyang kahanan politik lan kamanungsan sing sadurunge ora dadi perhatian NATO. Sajrone Breakup Yugoslavia, organisasi kasebut nindakake intervensi militer pertama ing Bosnia wiwit taun 1992 nganti 1995 lan mengko Yugoslavia ing taun 1999. Konflik kasebut nyebabake restrukturisasi militer utama pasca Perang Dingin. Struktur militer NATO dikurangi lan diatur maneh, kanthi pasukan anyar kayata Markas Komando Sekutu Eropa Reaksi Cepet sing diadegake.  Sacara politik, organisasi kasebut ngupayakake hubungan sing luwih apik karo negara-negara Eropa Tengah lan Eropa Wétan sing anyar, lan forum diplomatik kanggo kerja sama regional antara NATO lan tangga teparo didegake sajrone periode pasca Perang Dingin iki, kalebu Kemitraan kanggo Perdamaian lan inisiatif Dialog Mediterania ing taun 1994, Dewan Kemitraan Euro-Atlantik ing taun 1997, lan Dewan Gabungan Tetap NATO-Rusia ing taun 1998. Ing puncak Washington 1999, Hongaria, Polandia, lan Republik Ceko resmi gabung karo NATO, lan organisasi kasebut uga nerbitake pedoman anyar kanggo keanggotaan kanthi "Rencana Aksi Keanggotaan" individu. Rencana kasebut ngatur tambahan anggota aliansi anyar. Pemilihan Présidhèn Prancis Nicolas Sarkozy ing taun 2007 ndadékaké réformasi gedhé saka posisi militèr Prancis, sing pungkasané bali dadi anggota penuh ing tanggal 4 April 2009, sing uga kalebu Prancis gabung maneh karo Struktur Komando Militer NATO, nalika njaga pencegahan nuklir independen.  Pasal 5 saka perjanjian Atlantik Lor, sing mbutuhake negara-negara anggota kanggo nulungi negara anggota sing kena serangan bersenjata, dijaluk kaping pisanan lan mung sawise serangan 11 September, sawise pasukan dikirim menyang Afghanistan ing sangisore NATO sing dipimpin ISAF. Organisasi iki wis ngoperasikake macem-macem peran tambahan wiwit iku, kalebu ngirim pelatih menyang Irak, ngewangi operasi anti-pembajakan, lan ing taun 2011 ngetrapake zona larangan penerbangan ing Libya sesuai karo Resolusi Dewan Keamanan PBB 1973.  Aneksasi Crimea dening Rusia nyebabake kecaman keras dening kabeh anggota NATO, lan minangka salah siji saka pitung kali sing Artikel 4, sing njaluk konsultasi ing antarane anggota NATO, wis dijaluk. Sadurungé kalebu ing Perang Irak lan Perang Sipil Suriah. Ing KTT Wales 2014, para pimpinan negara anggota NATO kanthi resmi komitmen kaping pisanan kanggo mbuwang setara paling ora rong persen saka produk domestik bruto kanggo pertahanan ing taun 2024, sing sadurunge mung dadi pedoman informal. Ing KTT Warsawa 2016, negara-negara NATO setuju nggawe NATO Enhanced Forward Presence, sing nyebarake papat kelompok tempur ukuran batalyon multinasional ing Estonia, Latvia, Lithuania, lan Polandia. Sadurunge lan sajrone invasi Rusia ing Ukraina ing taun 2022, sawetara negara NATO ngirim pasukan darat, kapal perang lan pesawat tempur kanggo nguatake sisih wétan aliansi, lan pirang-pirang negara maneh nggunakake Artikel 4. Ing wulan Maret 2022, pimpinan NATO ketemu ing Brussels kanggo puncak luar biasa sing uga melu pimpinan Grup Pitu lan Uni Eropa. Negara-negara anggota NATO setuju kanggo nggawe papat grup tempur tambahan ing Bulgaria, Hongaria, Rumania, lan Slowakia, lan unsur-unsur Pasukan Tanggepan NATO diaktifake kaping pisanan ing sejarah NATO.  Ing wulan Juni 2022, NATO wis nyebarke 40.000 tentara ing sisih wétan sing dawane 2,500 kilometer (1,550 mil) kanggo nyegah agresi Rusia. Luwih saka setengah saka jumlah iki wis dikerahkan ing Bulgaria, Romania, Hongaria, Slowakia, lan Polandia, sing limang negara nggabungake pasukan mantan NATO sing akeh 259.000 prajurit. Kanggo nglengkapi Angkatan Udara Bulgaria, Spanyol ngirim Eurofighter Typhoon, Walanda ngirim wolung pesawat serang F-35, lan pesawat serang Prancis lan AS tambahan uga bakal teka.  NATO seneng dhukungan umum ing negara-negara anggotane.
Organisasi Prajanjian Atlantik Lor (NATO, Prancis: Organisation du traité de l'Atlantique nord), utawa Aliansi Atlantik Lor, Aliansi Atlantik, Aliansi Kulon, minangka aliansi militer. Iki diadegake dening Perjanjian Atlantik Lor ing taun 1949 lan ditandatangani ing Washington, DC, Amerika Serikat, tanggal 4 April 1949. Anggota ing taun 1949 yaiku Amerika Serikat, Belgia, Walanda, Luksemburg, Prancis, Inggris, Kanada, Portugal, Italia, Norwegia, Denmark lan Islandia. Ing tanggal 18 Februari 1952, Yunani lan Turki uga gabung.  Nalika Jerman Kulon gabung karo organisasi kasebut tanggal 9 Mei 1955, Halvard Lange, Menteri Luar Negeri Norwegia nalika semana, nggambarake minangka "titik balik sing penting ing sejarah bawana kita", asile yaiku Pakta Warsawa, sing ditandatangani tanggal 14 Mei 1955 dening Uni Soviet lan negara-negara satelit minangka tanggepan marang NATO.  Sawisé Perang Dingin ing taun 1999 telung nagara tilas komunis, Hongaria, Republik Ceko, lan Polandia gabung karo NATO. Tanggal 29 Maret 2004, pitung negara Eropa Lor lan Eropa Wétan gabung karo NATO: Estonia, Latvia lan Lithuania uga Slovenia, Slowakia, Bulgaria, lan Romania.  Kroasia lan Albania nampa undhangan dadi anggota NATO tanggal 3 April 2008. Republik Makedonia nampa siji-sijine undhangan kondisional amarga ditolak dening Yunani amarga sengketa jeneng karo Yunani.  Montenegro gabung ing tanggal 5 Juni 2017. Sawise ngganti jeneng kanggo mungkasi perselisihan kasebut, Makedonia Lor gabung karo NATO tanggal 27 Maret 2020 lan dadi anggota kaping 30. Irlandia resmi gabung karo NATO tanggal 8 September 2020 minangka pengamat.  Ing wulan April 2023, Finlandia gabung karo NATO, sawise upaya gabung wiwit invasi Rusia ing Ukraina ing taun 2022.