Хүйтэн дайны тухай энэ хэсгийг авч үзвэл яагаад Зөвлөлтийн цэргүүд Афганистаны дайныхаа оролцооноос татгалзсан бэ?
Context:Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Зүүн Герман, Австрийн зүүн хэсгүүд зэрэг Зүүн болон Төв Европын зарим газрыг Потсдамын чуулганаар Улаан арми эзлэн авчээ. Зүүн блокийн сателлит улс орнуудад тус тусдаа коммунист засгийн газрыг байгуулсан. Дэлхийн хоёр дахь цөмийн хүчирхэг улс болохынхаа дараа ЗХУ Варшавын гэрээний эвслийг байгуулж, дэлхийн давамгайллын төлөөх тэмцэлд орж, АНУ болон НАТО-тай өрсөлдөж, хүйтэн дайн гэж нэрлэгдэж байв. 1953 онд Сталин нас барсны дараа шинэ удирдагч Никита Хрущев Сталиныг буруушааж, олон улс төрийн хоригдлуудыг ГУЛАГ-ын хөдөлмөрийн хошуудаас чөлөөлж, Сталиныг буулгах бодлогыг эхлүүлжээ. Тэмцэтгэх бодлогыг бүхэлд нь бууруулсан нь хожим Хрущевын хүйтэнд нэрлэгдэх болжээ. Үүнтэй зэрэгцээд, хүйтэн дайны үед хоёр өрсөлдөгч АНУ-ын "Юпитер" пуужин Турк улсад, ЗХУ-ын пуужин Куба улсад байршуулах асуудлаар зөрчилдөж байв.  1957 онд ЗХУ дэлхийн анхны хиймэл хиймэл дагуулыг "Спутник 1" хөөргөж, сансрын эрин үе эхэлжээ. Оросын сансрын нисгэгч Юрий Гагарин 1961 оны 4 дүгээр сарын 12-нд "Восток 1" хөлөг онгоцонд сууж, дэлхийн тойрог замд ниссэн анхны хүн болжээ. Хрущевыг 1964 онд огцруулсны дараа Леонид Брежнев удирдагч болтол хамтын засаглалын өөр нэг үе үргэлжилжээ. 1970-аад он, 1980-аад оны эхэн үеийг хожим нь зогсонги байдалд орсон үе гэж нэрлэжээ. 1965 оны Косигингийн шинэчлэл нь Зөвлөлт Холбоот Улсын эдийн засгийг хэсэгчлэн төвлөрүүлэхийг зорьсон юм. 1979 онд Афганистанд коммунистуудын удирдсан хувьсгалын дараа Зөвлөлтийн цэргүүд тус улсыг байлдан дагуулж, сүүлд Зөвлөлтийн Афганистаны дайн эхэлжээ. 1988 оны тавдугаар сард олон улсын эсэргүүцэл, Зөвлөлт Холбоот Улсын эсрэг тулаан, Зөвлөлт Холбоот Улсын иргэдийн дэмжлэгийн дутагдал зэргээс шалтгаалан Зөвлөлтийн цэргүүд Афганистаны цэргүүдийг татан буулгаж эхэлсэн.  1985 оноос хойш ЗХУ-ын сүүлчийн удирдагч Михаил Горбачев ЗХУ-ын тогтолцоонд либерал шинэчлэлийг хэрэгжүүлэхээр зорьж, эдийн засгийн зогсонги байдлыг зогсоож, засгийн газрыг ардчилсан болгох зорилгоор гласност (харилцааны нээлттэй байдал) болон перестройка (шинэ бүтээн байгуулалт) -ийн бодлогыг нэвтрүүлжээ. Энэ нь улс орон даяар хүчтэй үндэстэнч, салан тусгаарлах хөдөлгөөн үүсэхэд хүргэсэн юм. 1991 оноос өмнө ЗХУ-ын эдийн засаг дэлхийн хоёр дахь том эдийн засаг байсан боловч сүүлийн жилүүдэд хямралд орсон.  1991 он гэхэд Балтийн орнуудын улс орнууд ЗХУ-аас салсан тул эдийн засаг, улс төрийн эмх замбараагүй байдал үүсч эхэлсэн. Гуравдугаар сарын 17-нд ард нийтийн санал асуулга явуулж, иргэдийн дийлэнх нь Зөвлөлт Холбоот Улсыг шинэчилсэн холбоо болгох саналыг дэмжсэн байна. 1991 оны зургадугаар сард Борис Ельцин ОХУ-ын ерөнхийлөгчөөр сонгогдож, Оросын түүхэнд шууд сонгогдсон анхны ерөнхийлөгч болжээ. 1991 оны наймдугаар сард Горбачевын засгийн газрын гишүүд Горбачевын эсрэг, Зөвлөлт Холбоот Улсыг хадгалах зорилготой төрийн эргэлтийн оролдлого хийсэн нь Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын төгсгөлд хүргэсэн юм. 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 25-нд ЗХУ-ын дампуурсны дараа орчин үеийн Оросоос гадна өөр арван дөрвөн пост-ЗХУ-ын улс бий болсон.
1988 оны тавдугаар сард эхэлсэн Зөвлөлт-Афганистаны дайны үеэр олон улсын эсэргүүцэл, Зөвлөлт-Үндэсний Холбооны Улсын эсрэг байнгын партизан дайны болон Зөвлөлт Холбооны Улсын иргэдийн дэмжлэгийн дутагдалтай холбоотойгоор Зөвлөлт Холбоот Улсын цэрэг татгалзсан юм.