Ikteb esej dwar jekk il-miżuri tal-politika dwar il-korona humiex ta' benefiċċju għas-soċjetà jew le
Wara kważi sentejn tal-pandemija tal-COVID-19 u lockdown ieħor, ħafna nies madwar l-Olanda qed jikbru f'inkwiet u mdejqin bir-restrizzjonijiet. Skond ir-Rijksoverheid, ġew ikkonfermati 74,000 każ rekord fl-Olanda fit-28 ta' Jannar, b'għaxar ammissjonijiet jew mwiet biss fl-ICU relatati mal-korona (<unk>Infezzjonijiet - Każijiet Ikkonfermati<unk>, 2022). Dan iqajjem id-dibattitu: il-gvern għandu jkompli jinforza dawn il-miżuri jew le? Sabiex tiġi formulata tweġiba, wieħed għandu l-ewwel jifhem il-virus u kif jinfirex, u mbagħad jikkunsidra d-dibattitu minn perspettivi politiċi, etiċi, soċjali u ekonomiċi. L-ewwel każ rapportat ta' SARS-CoV-2, li jikkawża l-marda COVID-19, kien fil-31 ta' Diċembru, 2019 ("marda tal-Coronavirus", 2022), u dan ħoloq reazzjoni tal-linja ta' instabbiltà politika mad-dinja kollha. Dak li beda bħala epidemija fiċ-Ċina laħaq kważi kull pajjiż fid-dinja fi ftit xhur. Fl-aħħar 20 sena, ħafna pajjiżi ġew affettwati minn viruses relatati ma' Covid-19 bħal SARS. Minħabba l- esperjenza li kellhom qabel, huma ħadu l- miżuri xierqa minnufih. Pereżempju, iċ-Ċina ma kellhiex aktar minn 110,000 każ mill-bidu tal-pandemija, minkejja li għandha popolazzjoni ta' kważi 1.5 biljun ruħ (Worldometer, 2022). Madankollu, pajjiż inqas stabbli politikament, bħat-Turkija, kien inqas ippreparat u sofra minn 12-il miljun każ, minkejja li għandu popolazzjoni ta' 85 miljun. Il- virus jinfirex malajr ħafna minħabba l- mekkaniżmu tat- trażmissjoni tiegħu fl- arja. Jekk wieħed ikun viċin persuna infettata, l- eżalazzjoni ta'min iġorrha tista'ġġorr il- virus u tista'tinġibed minn individwi b' saħħithom. Meta wieħed jilbes maskra u jżomm distanza, dan jgħin biex individwi infettati ma jxerrdux il-partiċelli tal-virus fil-viċinanza ta' nies b'saħħithom. Madankollu, f'pajjiżi fejn il-miżuri ma ġewx infurzati, kien hemm żieda kbira fil-mwiet eċċessivi. Il-varjant omicron il-ġdid qed juri li jinfirex mill-inqas 20 darba aktar malajr mill-varjant oriġinali minħabba t-30 mutazzjoni tiegħu (Grossman u Stahel, 2022). Fortunatament, huwa wkoll ferm inqas fatali minħabba li ma jattakkax it-tessut tal-pulmun fl-istadji bikrija tiegħu (Zimmer u Ghorayshi, 2021). Wieħed jista' janalizza wkoll ir-restrizzjonijiet tal-koronavirus minn perspettiva etika: għandna naqqsu l-miżuri tal-korona anki jekk dan jista' jpoġġi aktar ħajjiet f'riskju? Fit-28 ta' Jannar 2021, il-koronavirus għandu rata ta' mewt ta' 0.51%. Dan huwa relattivament għoli meta mqabbel ma'virus respiratorju ieħor bħall- influwenza, li għandu rata ta'mortalità ta'0. 01%. COVID-19 jaffettwa b'mod sproporzjonat gruppi vulnerabbli, bħal dawk b'kundizzjonijiet ta' saħħa sottostanti bħal dijabete, obeżità, jew mard awtoimmuni. Dan huwa speċjalment minnu fl- anzjani, minħabba l- żieda fl- ammont ta'kundizzjonijiet tas- saħħa kif ukoll sistema immunitarja li tiddeterjora mal- età. Il-koronavirus jinfetta l-passaġġ respiratorju ta' fuq, inkluż il-pulmuni. Dan jidħol fiċ- ċelloli u jordnahom biex joħolqu kopji tal- virus. Imbagħad iċ- ċellula tinfetaħ u tibgħat kopji ġodda tal- virus lejn ċelloli oħra. Eventwalment, jekk ma jkunx hemm rispons immunitarju effettiv, il-pazjent imut minħabba ħsara fil-pulmun, speċjalment bil-varjanti tal-COVID-19 qabel il-varjant Omicron. Matul il-qfil, ikun hemm kuntatt uman minimu, li jnaqqas it-tixrid tal-virus. Madankollu, il- fatt li wieħed iżomm lura mill- kuntatt soċjali għandu l- effetti devastanti tiegħu stess. Pereżempju, matul il-lockdown kien hemm aktar minn 2.5 miljun tifel u tifla f'riskju li jaqgħu lura fit-tagħlim (<unk>Jongeren<unk> 2021') ("Edukazzjoni u COVID-19", 2022). Barra minn hekk, skont l-OSF Healthcare, "Il-medja ta' żjarat ta' kull ġimgħa fid-dipartiment tal-emerġenza għal tentattivi suspettati ta' suwiċidju fost il-bniet żdiedu b'aktar minn 50% mill-istess perjodu sena ilu" (OSF Health Care, 2021). Għalhekk, anki jekk aktar ħajjiet ikunu f'periklu, billi jittieħdu miżuri addizzjonali għal dawk fil-grupp ta' riskju, wieħed jista' jerġa' jiftaħ is-soċjetà b'mod sikur u jipprevjeni suwiċidi u diffikultajiet fit-tagħlim fost iż-żgħażagħ. Barra minn hekk, il- vaċċini jistgħu jipprevjenu li jkun hemm ħsara kbira fit- tessuti. Mill-perspettiva tas-soċjetà, il-koronavirus wera li huwa "kwistjoni ta' tkeċċija", li wassal lil xi nies biex jiċħdu t-tilqima. Ħafna ċittadini qed iżommu lura milli jieħdu l-vaċċini mingħajr ma verament jifhmu l-konsegwenzi. Hemm żewġ tipi ta'vaċċini: mRNA u vector virali. Il-vaċċin mRNA COVID-19 kien l-ewwel vaċċin mRNA li ntuża fil-pubbliku ġenerali. Il-vaċċini mRNA għandhom RNA ġewwa lipidi li jgħinu lill-RNA jidħol fiċ-ċellula. Ir- ribosomi jaqraw l- RNA u jgħallmu lill- ċelloli biex jagħmlu l- istess proteini spike bħal SARS-CoV-2. Il- ġisem imbagħad jirrikonoxxi li l- proteini tal- spike Corona huma invasuri u joħloq antikorpi biex jeqirduhom. B'paragun, il- vaċċini li jġorru l- virus jinstallaw kopja bla ħsara tal- virus bl- istess DNA tal- proteina spike, u b'hekk is- sistema immunitarja taghmel l- attakk u tiftakarha. Għal iż- żewġ tipi ta'vaċċini, iċ- ċelloli B tal- memorja se jkomplu joħolqu antikorpi f' każ li l- persuna tiġi esposta għall- virus reali fil- futur. Skond Dr. Stahel, <unk>Omicron immutat tant li għandu inqas affinità f'termini tal-antikorpi mill-vaċċin li jirrikonoxxuha, u għalhekk, it-tweġiba hija l-booster shot, għax int se tgħaffef il-virus bil-kwantità tar-rispons immuni anke jekk ma jkunx hemm taqbil perfett<unk> (Grossman u Stahel, 2022). Għalhekk, id- dożi oriġinali tal- vaċċin u, aktar reċentement, id- doża booster għandhom rwol importanti fil- prevenzjoni ta'infezzjonijiet, iżda aktar importanti fit- tnaqqis tal- ċans ta'mard sever u mewt. Madankollu, studji ġodda wrew li l- immunità effettiva tista'tintilef fi żmien sitt xhur, u b' hekk ikun meħtieġ li wieħed jieħu dożi annwali, simili għall- influwenza (Doucleff). 13.6% tal-popolazzjoni ta' aktar minn 18-il sena jirrifjutaw li jieħdu t-tilqima, primarjament minħabba nuqqas ta' fiduċja fil-gvern (<unk>Vaccinations COVID-19 vaccinations<unk>, 2022). Dan jillimita l- effetti tal- immunità tal- merħla, kunċett li fih jekk biżżejjed nies jiġu mlaqqma l- virus ma jibqax ikun jista'jinfirex minħabba li l- miri kollha jkunu immuni. Fl- aħħar, wieħed għandu jikkunsidra l- implikazzjonijiet ekonomiċi ta 'lockdown. Il-lockdown ikkawża qgħad kolossali, b'mod partikolari għal dawk li ħadmu fl-industrija tal-ivvjaġġar. Pereżempju, skont il-forum ekonomiku dinji, 114 miljun persuna tilfu l-impjiegi tagħhom matul l-2020 (Richter, 2021). Barra minn hekk, il-lockdowns madwar id-dinja kkawżaw ukoll telf stmat ta' EUR 3.2 triljun f'dħul tax-xogħol. Anki bl-effetti ekonomiċi devastanti, wieħed irid jikkunsidra l-fatt li ħajjet huma mqiegħda f'riskju meta ma jittieħdux miżuri xierqa tal-korona. Skond l-NPR, kieku ma ttieħdux miżuri suffiċjenti, kien ikun hemm madwar 488 darba aktar każijiet fiċ-Ċina, u b'hekk jiġu salvati miljuni ta' ħajjiet (Beaubien, 2020). Fl-aħħar nett, billi nikkunsidra l-COVID-19 minn perspettiva politika, etika, soċjali u ekonomika, nikkonkludi li għalkemm il-virus huwa kontaġjuż ħafna u fatali għal ċerti gruppi, il-lockdowns huma soluzzjonijiet temporanji biss. Il-qfil huwa ta' benefiċċju biss għas-soċjetà tagħna ladarba l-mortalità eċċessiva tibda tiżdied. Għalhekk, billi jieħdu miżuri kmieni, il-pajjiżi jistgħu jillimitaw it-tixrid tal-virus. Pereżempju, ħadu sitt xhur qabel ma l-ilbies tal-maskra nstab bħala miżura vijabbli. Kif jidher fl-ewwel lockdown, għexieren ta' eluf ta' nies tilfu l-impjiegi tagħhom u aktar minn 2.5 miljun tifel u tifla kellhom jagħmlu tagħlim mill-bogħod fl-Olanda ("Jongeren", 2021). Għalhekk, jekk wieħed jieħu miżuri fil-ħin u jkun ippreparat, m'hemmx għalfejn jidħol f'lockdown. Madankollu, jekk il-mwiet jibdew isiru eċċessivi, ta' min jinforza ammont proporzjonali ta' miżuri tal-korona.