Bí a bá wo ìpínrọ̀ yìí nípa Ogun Òùngbẹ, kí ló dé tí àwọn Soviet fi fi ogun wọn ní Afghanistan sílẹ̀?
Context:Lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kejì, àwọn apá kan ní Ìlà Oòrùn àti Àárín Yúróòpù, títí kan Ìlà Oòrùn Jámánì àti àwọn apá ìlà oòrùn Austria ni Ẹ̀ṣọ́ Ogun Pupa gbà ní ìbámu pẹ̀lú Àpérò Potsdam. Àwọn ìjọba Kọ́múníìsì tí wọ́n wà lábẹ́ àwọn orílẹ̀-èdè tó wà lábẹ́ Àwùjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè Ìlà Oòrùn bẹ̀rẹ̀ sí ṣàkóso. Lẹ́yìn tí Soviet Union di orílẹ̀-èdè kejì tó lágbára jù lọ lágbàáyé tó ní àwọn ohun ìjà runlérùnnà, ó dá àjọ Warsaw Pact sílẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í bá orílẹ̀-èdè tó ń bára wọn díje nílẹ̀ Amẹ́ríkà àti orílẹ̀-èdè tó ń bára wọn díje ní NATO jà, èyí tí wọ́n ń pè ní Ogun Abẹ́lé. Lẹ́yìn ikú Stalin ní 1953 àti àkókò kúkúrú ti ìjọba àpapọ̀, Nikita Khrushchev tó jẹ́ aṣáájú tuntun bẹnu àtẹ́ lu Stalin, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í gbé ìgbésẹ̀ láti mú Stalin kúrò, ó dá ọ̀pọ̀ àwọn ẹlẹ́wọ̀n òṣèlú sílẹ̀ nínú àwọn àgọ́ tí wọ́n ti ń ṣiṣẹ́ àṣekúdórógbó ní Gulag. Bí wọ́n ṣe dín àwọn ọ̀nà tí wọ́n ń gbà fìyà jẹ àwọn èèyàn kù yìí la wá mọ̀ sí ìgbà tí wọ́n ń pè ní Khrushchev Thaw. Lákòókò yẹn kan náà, wàhálà tó wà láàárín àwọn orílẹ̀-èdè tó ń bára wọn jà nígbà Ogun Abẹ́lẹ̀ dé òtéńté rẹ̀ nígbà tí àwọn orílẹ̀-èdè méjì tó jẹ́ alátakò bára wọn jà lórí bí wọ́n ṣe fi àwọn ọkọ̀ òfuurufú Jupiter ti orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà sí orílẹ̀-èdè Turkey àtàwọn ọkọ̀ òfuurufú Soviet sí Cuba.  Lọ́dún 1957, orílẹ̀-èdè Soviet Union fi òfuurufú Sputnik 1 tó jẹ́ òfuurufú alágbèéká àkọ́kọ́ ní ayé ránṣẹ́ sí òfuurufú, èyí sì jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ Ọjọ́ Àgbáyé. Olùkọ̀ ojú òfuurufú ará Róṣíà Yuri Gagarin di ènìyàn àkọ́kọ́ tí ó rìn yíká ayé, nínú ọkọ̀ òfuurufú Vostok 1 ní 12 April 1961. Lẹ́yìn tí wọ́n lé Khrushchev kúrò lórí oyè lọ́dún 1964, ìjọba kan náà tún bẹ̀rẹ̀, títí tí Leonid Brezhnev fi di aṣáájú. Àkókò àwọn ọdún 1970 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980 ni wọ́n wá pè ní Àkókò Ìdàrúdàpò. Àtúnṣe Kosygin ti ọdún 1965 ni ó níí ṣe pẹ̀lú dídásí ètò ọrọ̀-ajé Soviet. Ní ọdún 1979, lẹ́yìn ìyípadà tí àwọn kọ́múníìsì darí ní Afghanistan, àwọn ọmọ ogun Soviet wọ orílẹ̀-èdè náà, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ Ogun Soviet-Afghan. Ní May 1988, àwọn Soviet bẹ̀rẹ̀ sí yọ kúrò ní Afghanistan, nítorí àtakò àgbáyé, ogun apániláyà tí kò dáwọ́ dúró tí wọ́n ń bá àwọn Soviet jà, àti àìsí ìtìlẹ́yìn látọ̀dọ̀ àwọn ará Soviet.  Láti ọdún 1985 lọ, Mikhail Gorbachev, tó jẹ́ olórí ìjọba Soviet tó kẹ́yìn, ti gbìyànjú láti ṣe àwọn àtúnṣe tí kò ta kókó nínú ètò ìjọba Soviet, ó sì gbé ìlànà glasnost (ìfòyebánilò) àti perestroika (àtúntò) kalẹ̀ láti fi òpin sí àkókò tí ètò ọ̀rọ̀ ajé dẹnu kọlẹ̀ àti láti sọ ìjọba di ti ìjọba tiwa-n-tiwa. Àmọ́, èyí yọrí sí ìdìde àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú tí wọ́n ń fẹ́ orílẹ̀-èdè wọn lápapọ̀ àti àwọn tó ń fẹ́ ìyapa káàkiri orílẹ̀-èdè náà. Ṣáájú ọdún 1991, ètò ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Soviet Union ni ìkejì tó tóbi jù lọ lágbàáyé, àmọ́ ní àwọn ọdún tó kẹ́yìn, ó forí ṣánpọ́n.  Nígbà tó fi máa di ọdún 1991, rògbòdìyàn ìṣúnná owó àti ìṣèlú bẹ̀rẹ̀ sí gbilẹ̀ bí àwọn orílẹ̀-èdè tó wà ní àgbègbè Baltic ṣe pinnu láti ya ara wọn kúrò lára Soviet Union. Ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹta, wọ́n ṣe ìbò, nínú èyí tí ọ̀pọ̀ jùlọ àwọn ará ìlú tó kópa nínú ìbò náà dìbò fún yíyí Soviet Union padà sí àjọ àpapọ̀ tuntun. Ní June 1991, Boris Yeltsin di ààrẹ àkọ́kọ́ tí wọ́n yàn ní tààràtà nínú ìtàn Russia nígbà tí wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí ààrẹ Russian SFSR. Ní August 1991, ìsapá ìdìbò ìjọba kan tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìjọba Gorbachev ṣe, èyí tí wọ́n lòdì sí Gorbachev, tí wọ́n sì ń wá bí wọ́n ṣe máa dáàbò bo Soviet Union, ló mú kí Ẹgbẹ́ Kọ́múníìsì ti Soviet Union túká. Ní December 25, 1991, lẹ́yìn tí Soviet Union tú ká, àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́rìnlá mìíràn tí wọ́n ti wà ní Soviet Union tẹ̀ lé e jáde, títí kan orílẹ̀-èdè Russia òde òní.
Awọn Soviet yọ kuro ninu Ogun Soviet-Afghan ti o bẹrẹ ni Oṣu Karun ọdun 1988 nitori atako kariaye, ija guerrilla ti o tẹsiwaju si Soviet, ati aini atilẹyin nipasẹ awọn ara ilu Soviet.