Skriv ein essay om om corona-politikk er til nytte for samfunnet eller ikkje
Etter nesten to år med COVID-19-pandemi og enda ein lockdown, er mange i Nederland blitt urolege og har fått nok av avgrensingane. Ifølgje Rijksoverheid blei det konfirmert rekordhøge 74.000 tilfelle i Nederland den 28. januar, med berre ti corona-relaterte ICU-innleggingar eller dødsfall (<unk>Infeksjonar-Konfirmerte tilfelle<unk>, 2022). Dette veker debatten: bør regjeringa fortsette å gjennomføra desse tiltagene eller ikkje? For å formulera eit svar, må ein først forstå viruset og korleis det sprei seg, og deretter sjå på debatta frå politisk, etisk, sosial og økonomisk perspektiv. Det fyrste tilfellet med SARS-CoV-2, som er årsaken til COVID-19, vart rapportert den 31. desember 2019 ("Coronavirus-sykdom", 2022), og det sette i gang ei kjedereaksjon av politisk ustabilitet over heile verda. Det som først starta som ein epidemi i Kina, nådde nesten heile verda på få månader. På dei siste 20 åra har mange land blitt påverka av virus relaterte til Covid-19 som SARS. På grunn av den tidlege erfaringa tok dei med ein gong til rette tiltak. Til dømes har Kina ikkje hatt meir enn 110,000 tilfelle sidan pandemiken byrja, sjølv om landet har nesten 1,5 milliardar innbyggjarar (Worldometer, 2022). Men eit land med dårleg politisk stabilitet, som Tyrkia, var dårleg forberedt og led av 12 millionar tilfelle, til trass for at landet har ein befolkning på 85 millionar. Viruset sprei seg veldig raskt på grunn av den luftbårne overføringsmekanismen. Om ein er i nærleiken av ein infisert person, kan utåndinga til den som er smitta ha viruset og kan inhalerast av friske individ. Masker og avstand hjelper til med å hindre at smitta menneske kan spreia viruspartiklar i nærleiken til friske menneske. I land der det ikkje blei gjennomført tiltak, var det likevel ein stor auke i overdrevande dødsfall. Den nye omikronvarianten viser seg å spreia seg minst 20 gonger raskare enn den opphavlege stammen på grunn av dei 30 mutasjonane (Grossman og Stahel, 2022). Heldigvis er det òg langt mindre dødeleg fordi det ikkje angriper lungvev i dei tidlegare stadia sine (Zimmer og Ghorayshi, 2021). Ein kan òg analysera koronavirus-restriktingar frå eit etisk perspektiv: Skal vi senka koronastrengingane sjølv om det kan sette fleire liv i fare? Frå og med 28. januar 2021 hadde koronaviruset ein dødelighet på 0,51%. Dette er relativt høgt samanlikna med andre respiratoriske virus som influensa, som har ein dødelighet på 0,01%. COVID-19 har uforholdsmessig stor innverknad på sårbare grupper, slik som dei med underliggende helsemessige tilstandar som diabetes, overvekt eller autoimmune sjukdomar. Dette er særleg sant hos eldre, på grunn av den auka mengden helseproblem og det immunforsvaret som forverrar seg med å elda seg. Koronaviruset smittar den øvre luftveggen, inkludert lungane. Det bryter inn i celler og får dei til å lage kopiar av viruset. Cellen spreng opp og sender nye kopiar av viruset til andre celler. Til slutt, om det ikkje er eit effektivt immunsvar, vil pasienten døy på grunn av lungeskade, særleg med COVID-19-stammar før Omicron-varianten. Under ein lockdown, er det minimal menneskeleg kontakt, som bremser spreiding av viruset. Men å avverge sosial kontakt har sine eigne ødeleggande konsekvensar. Til dømes var det i løpet av lockdown over 2,5 millionar born som var i fare for å koma bak i læringa (<unk>Jongeren<unk> 2021') ("Education and COVID-19", 2022). Vidare, ifølgje OSF Healthcare, "Gjennomsnittslege ukentlege besøk til akutt avdeling for mistanke om sjølvmordstrykk blant unge jenter var opp over 50% frå same periode for eit år sidan" (OSF Health Care, 2021). Sjølv om fleire liv er på spel, kan ein trygt opna samfunnet og forebygge sjølvmord og læringsskader hos ungdomar, ved å ta til ekstra tiltak for dei i risikogruppa. Dessutan kan vaksine hindra større skade på vev frå å skje i første omgang. Frå eit samfunnsperspektiv har korona vist seg å vera eit "splinterproblem" som driv nokre til å nekta å ta vaksine. Mange borgarar held seg frå å få vaksine utan å verkeleg forstå konsekvensane. Det finst to typar vaksine: mRNA og virusvektor. mRNA-vaksina mot COVID-19 var den første mRNA-vaksina som blei brukt i allmennheten. mRNA-vaksina har RNA inne i lipidar som hjelper RNA til å koma inn i cellen. Ribosoma les RNA og instruksjonerer cellane til å laga dei same spike-proteinane som SARS-CoV-2. Kroppen kjenner då til at Corona-spike-proteinane er inntrengarar og skaper antistopar for å øydeleggje dei. Til sammenligning legg virusvektor-vaksine inn ein harmlaus kopi av viruset med det same DNA-proteinet, noko som gjer at immunsystemet angriper og minnest det. For begge typar vaksine, vil minne B-celler fortsette å produsere antistopar i tilfelle personen blir eksponert for det reelle viruset i framtida. I samsvar med Dr. Stahel, har <unk>Omicron mutert så mykje at det har mindre affinitet i termer av antistopar frå vaksinen som gjenkjenner det, så svaret er booster-skote, fordi du vil overvelda viruset med mengden av immunresponsen sjølv om det ikkje finst ein perfekt match<unk> (Grossman og Stahel, 2022). Såleis spelar den originale vaksindosen og, seinare, booster-dosen ein viktig rolle i å forebygge infeksjonar, men viktigare i å redusere sjansen for alvorleg sjukdom og død. Nye undersøkingar har likevel vist at effektiv immunitet kan forsvinna innan seks månader, og det er difor naudsynt å få årlege dosar, liknande influensa (Doucleff). 13,6% av folkesetnaden over 18 år nektar å vaksinerast, hovudsakleg på grunn av mistillit til regjeringa (Vaccinations COVID-19 vaccinations, 2022). Dette begrensar effektane av flokksimmunitet, eit konsept der viruset ikkje lenger kan spreia seg om nok folk blir vaksinert fordi alle målene er immune. Til slutt må ein tenkja på dei økonomiske konsekvensane av ein lockdown. Lockdown førte til kolossal arbeidsledighet, særleg for dei som arbeidde i reisebransjen. Til dømes, ifølgje World Economic Forum, mista 114 millionar menneske jobben sine i løpet av 2020 (Richter, 2021). I tillegg førte lockdownane til ein tap på 3,2 billionar euro i inntekter frå arbeid. Sjølv med dei øydeleggjande økonomiske konsekvensane, må ein tenkja på det faktum at menneskeliv blir sett på spel når egne koronaspørsmål ikkje vert sett i verk. Ifølgje NPR ville det ha vore omtrent 488 gonger så mange tilfelle i Kina om det ikkje blei teke tilstrekkelege tiltak, og dermed spart millionar av liv (Beaubien, 2020). Til slutt, ved å sjå på COVID-19 frå eit politisk, etisk, sosialt og økonomisk synspunkt, konkluderer eg med at sjølv om viruset er svært smittsamt og dødeleg mot visse grupper, er stengjingar berre ei midlertidig løysing. Ein sperring er berre nyttig for samfunnet vårt når det tek til å auka dødelegheita. Ved å ta tiltag tidlegare kan land begrensa spredinga av viruset. Det tok til dømes seks månader før masker blei sett på som eit mogleg tiltak. Som i den første innestenginga, tapte titusentals menneske jobben sine og over 2,5 millionar born måtte gjera fjernlæring i Nederland ("Jongeren", 2021). Så ved å ta tiltak i tide og vera forberedt, treng ein ikkje å gå inn i låsing. Men om dødstalen byrjar å bli overdreven, er det verdt å gjennomføra ein proporsjonell mengd av koronaspørsmål.