Adhedhasar wacana ing ngisor iki, jelasake piranti solid-state pisanan lan panggunaan.
Context:Suwe sadurunge ana kawruh babagan listrik, wong wis ngerti babagan kejutan saka iwak listrik. Teks Mesir kuna sing tanggal saka 2750 SM diarani iwak iki minangka "Thunderer of the Nile", lan nggambarake minangka "pangreksa" kabeh iwak liyane. Iwak listrik dilaporake maneh ewonan taun mengko dening naturalis lan dokter Yunani, Romawi lan Arab kuno. Sawetara panulis kuna, kayata Pliny the Elder lan Scribonius Largus, nyekseni efek numbing saka kejutan listrik sing dikirim dening catfish listrik lan sinar listrik, lan ngerti yen kejutan kasebut bisa lelungan ing sadawane obyek konduktif. Pasien sing nandhang penyakit kaya asam urat utawa sirah diarahake kanggo ndemek iwak listrik kanthi pangarep-arep yen geter sing kuat bisa ngobati. Budaya kuna ing sekitar Mediterania ngerti manawa obyek tartamtu, kayata batang amber, bisa digosok nganggo wulu kucing kanggo narik obyek cahya kaya wulu. Thales saka Miletus nggawe serangkaian pengamatan babagan listrik statis udakara 600 SM, saka dheweke percaya manawa gesekan nggawe amber magnetik, beda karo mineral kayata magnetit, sing ora mbutuhake gesekan. Thales salah nalika percaya yen daya tarik kasebut amarga efek magnetik, nanging ilmu pengetahuan mengko bakal mbuktekake hubungan antara magnetisme lan listrik. Miturut teori kontroversial, wong Parthia bisa uga duwe kawruh babagan galvanis, adhedhasar panemuan Baterai Baghdad taun 1936, sing kaya sel galvanis, sanajan ora yakin manawa artefak kasebut listrik. Listrik bakal tetep sethitik luwih saka penasaran intelektual kanggo millennia nganti 1600, nalika ilmuwan Inggris William Gilbert nulis De Magnete, ing ngendi dheweke nggawe studi sing tliti babagan listrik lan magnetisme, mbedakake efek lodestone saka listrik statis sing diasilake kanthi ngusap amber. Piyambakipun damel tembung Latin énggal electricus ("saka amber" utawa "kaya amber", elektron, tembung Yunani kanggo "amber") kanggo ngrujuk marang sifat narik obyek cilik sawise digosok. Asosiasi iki nyebabake tembung Inggris "listrik" lan "listrik", sing pisanan muncul ing cetakan ing Pseudodoxia Epidemica Thomas Browne taun 1646. Pakaryan luwih lanjut ditindakake ing abad kaping 17 lan wiwitan abad kaping 18 dening Otto von Guericke, Robert Boyle, Stephen Gray lan C. F. du Fay. Ing pungkasan abad kaping 18, Benjamin Franklin nganakaké panalitèn kang ekstensif bab listrik, kanthi ngedol bandhané kanggo mbiayai karyané. Ing wulan Juni 1752, dheweke misuwur amarga nempel kunci logam ing sisih ngisor senar layang-layang sing lembab lan mabur layang-layang ing langit sing diancam badai. Sekumpulan petir sing mlumpat saka kunci menyang mburi tangane nuduhake yen petir pancen listrik. Dhèwèké uga njelasaké prilaku sing paradoxical jar Leyden minangka piranti kanggo nyimpen jumlah gedhe saka daya listrik ing syarat-syarat listrik dumadi saka loro daya positif lan negatif Ing taun 1775, Hugh Williamson nglaporake serangkaian eksperimen menyang Royal Society babagan kejut sing dikirim dening belut listrik; ing taun sing padha, ahli bedah lan anatomis John Hunter nggambarake struktur organ listrik iwak kasebut. Ing taun 1791, Luigi Galvani nerbitaké panemoné babagan bioelektromagnetik, sing nduduhaké yèn listrik kuwi sarana sing digunakaké neuron kanggo ngirim sinyal menyang otot. Baterai utawa tumpukan voltase Alessandro Volta, taun 1800, digawe saka lapisan seng lan tembaga sing gantian, nyedhiyakake para ilmuwan kanthi sumber energi listrik sing luwih dipercaya tinimbang mesin elektrostatik sing digunakake sadurunge. Pengakuan elektromagnetisme, kesatuan fenomena listrik lan magnetik, amarga Hans Christian Ørsted lan André-Marie Ampère ing taun 1819-1820. Michael Faraday nemokaké motor listrik ing taun 1821, lan Georg Ohm nganalisa sirkuit listrik kanthi matematis ing taun 1827. Listrik lan magnetisme (lan cahya) wis ana gandhengane karo James Clerk Maxwell, utamane ing "On Physical Lines of Force" ing taun 1861 lan 1862.  Nalika wiwitan abad kaping 19 wis nyumurupi kemajuan sing cepet ing ilmu listrik, pungkasan abad kaping 19 bakal ndeleng kemajuan paling gedhe ing teknik listrik. Liwat wong-wong kaya Alexander Graham Bell, Ottó Bláthy, Thomas Edison, Galileo Ferraris, Oliver Heaviside, Ányos Jedlik, William Thomson, 1st Baron Kelvin, Charles Algernon Parsons, Werner von Siemens, Joseph Swan, Reginald Fessenden, Nikola Tesla lan George Westinghouse, listrik malih saka penasaran ilmiah dadi alat penting kanggo urip modern. Ing taun 1887, Heinrich Hertz nemokaké yèn èlèktrod sing diiluminasi kanthi cahya ultraviolet luwih gampang nggawé percikan listrik. Ing taun 1905, Albert Einstein nerbitake makalah sing nerangake data eksperimen saka efek fotoelektrik minangka asil energi cahya sing digawa ing paket kuantis diskrit, menehi energi elektron. Penemuan iki nyebabake revolusi kuantum. Einstein dianugerahi Bebungah Nobel babagan Fisika ing taun 1921 kanggo "penemuan hukum efek fotoelektrik". Efek fotoelektrik uga digunakake ing sel foto kayata sing bisa ditemokake ing panel surya. Piranti solid-state pisanan yaiku "detektor kumis kucing" sing pisanan digunakake ing taun 1900-an ing panrima radio. Kawat kaya kumis dilebokake kanthi kontak karo kristal padhet (kayata kristal germanium) kanggo ndeteksi sinyal radio kanthi efek sambungan kontak. Ing komponen solid-state, arus kasebut diwatesi kanggo unsur-unsur padhet lan senyawa sing direkayasa khusus kanggo ngalih lan nguatake. Aliran arus bisa dingerteni kanthi rong wujud: minangka elektron sing diisi negatif, lan minangka kekurangan elektron sing diisi positif sing diarani bolongan. Beban lan bolongan iki dimangertèni ing babagan fisika kuantum. Bahan bangunan paling asring minangka semikonduktor kristal. Elektronik solid-state muncul kanthi munculé teknologi transistor. Transistor pisanan sing bisa digunakake, yaiku transistor titik kontak adhedhasar germanium, ditemokake dening John Bardeen lan Walter Houser Brattain ing Bell Labs ing taun 1947, banjur transistor persimpangan bipolar ing taun 1948.
Piranti solid-state pisanan yaiku "detektor kumis kucing" sing pisanan digunakake ing taun 1900-an ing panrima radio. Kawat kaya kumis dilebokake kanthi entheng karo kristal padhet (kayata kristal germanium) kanggo ndeteksi sinyal radio kanthi efek sambungan kontak.