کامیان گرنگترن، سروشت یان پەروەردە؟
ئارگیومێنتی سروشت بەرامبەر پەروەردە هەر لەو کاتەوە هەیە کە مرۆڤەکان توانیویانە بیرکردنەوەی ئاڵۆز بکەنەوە. مشتومڕی ئەوەی کە ئایا سروشت (خودی سروشتی، هەڵوێست، یان ئامادەیی) ، یان پەروەردە (پاراستن، فێرکردن، یان مەرج) ی منداڵ زیاتر بەرپرسیارە لەوەی کە کێ یان چی دەبن لە ژیانی گەورەدا.  بە شێوەیەکی بەربڵاوی وا دادەنرێت کە مرۆڤ بەرهەمی چوارچێوەیە (Nurture). بارودۆخێک کە تێیدا پەروەردە بووین کاریگەرییەکی زۆری هەیە لەسەر ئەوەی کە لە ژیاندا دەبینە کێ. بەڵام، مەرج نییە ڕەش و سپی بێت. نموونەی بێشومار هەیە بۆ ئەو منداڵانەی لە بارودۆخێکی زۆر سەختدا لەدایک بوون، کە گەورە بوون بۆ ئەوەی ببنە ئەندامێکی کۆمەڵگا و بەشدارییەکی بەرزیان هەبێت.  لە ئاکامدا، ئەوە گونجاوە کە وا دابنێین کە سروشت فاکتەرێکی بەهێزە، بێ گوێدانە پەروەردە (ژینگە) کە مرۆڤ تیایدا گەورە دەبێت. لە کۆتاییدا، هیچ گەرەنتییەک نییە کە کەسێک کە لە خێزانێکی توندوتیژدا گەورە دەبێت دواتر خۆی توندوتیژی بەرامبەر کەسانی دیکە دەکات. کەواتە سروشت گرنگترە؟  کێشەی ئەم مشتومڕە ئەوەیە کە هیچ تاکێک وەک تاکێکی تر نییە. تاقیکردنەوەکان بۆ دیاریکردنی کاریگەریی سروشت بەرامبەر بەخێوکردن سەختن بۆ ئەنجامدان. نەک تەنها لە ڕوانگەی مافەکانی مرۆڤەوە، بەڵکو لە ڕوانگەی گۆڕاوەوە. لە ڕاستیدا زۆر گۆڕاو هەیە بۆ کۆنترۆڵکردن سەبارەت بە سرووشتی مرۆڤ، کە هەر کۆنترۆڵکردنێک لەسەر توخمی پەروەردە کردن نامەوازن دەبێت.  کاتێک ئەم پرسیارە دەخەینە بەرچاو، گرنگە بزانین کە دەروونناسی گەشەپێدان هێشتا لە قۆناغە سەرەتاییەکانیەتی، و تێبگەین کە هەردوو سروشت و پەروەردە فاکتەری پێویستن لە گەشەی مرۆڤدا.