Li gor vê paragrafa li ser Şerê Sar, çima Sovyet ji şerê xwe yê li Afganistanê vekişiya?
Context:Piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn, beşên Rojhilat û Navenda Ewropayê, di nav de Almanyaya Rojhilat û beşên rojhilatê Awisturya li gorî Konferansa Potsdamê ji aliyê Artêşa Sor ve hatin dagirkirin. Hikûmetên komûnîst ên girêdayî li dewletên satelît ên Bloqa Rojhilat hatin sazkirin. Piştî ku bû hêza duyemîn ya navokî ya cîhanê, Yekîtiya Sovyetan hevpeymaniya Peymana Warşovayê ava kir, û bi şerê serdestiya gerdûnî re, ku wekî Şerê Sar tê zanîn, bi Amerîka û NATO re şer kir. Piştî mirina Stalîn di sala 1953an de û demek kurt ji desthilata kolektîf, rêberê nû Nikita Khrushchev Stalîn şermezar kir û siyaseta desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata desthilata Berxwedana giştî ya polîtîkayên zordarî piştre wekî Khrushchev Thaw tê zanîn. Di heman demê de, girjîya Şerê Sar gihîşt asta herî bilind dema ku her du rikeber li ser belavkirina mûşekên Jupiter yên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li Tirkiyê û mûşekên Sovyetî li Kuba pevçûn.  Di sala 1957'an de, Yekîtîya Sovyetan yekemîn satelita çêkirî ya cîhanê, Sputnik 1, bi vî awayî dest bi serdema Esmanî kir. Kozmonavtê Rûs Yuri Gagarin bû yekemîn mirov ku li dor erdê gerdike, li ser keştiya Vostok 1 ya bi mirov re di 12'ê Nîsana 1961'an de. Piştî hilweşandina Khrushchev di sala 1964'an de, qonaxeke din a desthilata kolektîf çêbû, heta ku Leonid Brezhnev bû rêber. Dema salên 1970 û destpêka salên 1980'î wek Dema Stagnasyonê hat binavkirin. Reforma Kosygin a 1965'an bi armanca desentralisasyona parçeyî ya aboriya Sovyetê bû. Di sala 1979an de, piştî şoreşeke bi pêşengtiya komûnîst li Afganistanê, hêzên Sovyetê êrîşî welêt kirin, di dawiyê de Şerê Sovyetî-Afganîstanê destpê kir. Di Gulana 1988'an de, Sovyetan dest bi vekişîna ji Afganistanê kirin, ji ber dijberîya navneteweyî, şerê gerîla ya dij-Sovyetî ya domdar, û nebûna piştgiriya welatiyên Sovyetî.  Ji sala 1985'an û şûnde, rêberê Sovyetê yê dawî Mîxaîl Gorbaçov, ku hewl da ku reformên lîberal di sîstema Sovyetê de pêk bîne, polîtîkayên glasnost (vekirîbûn) û perestrojka (pêşxistina nû) da ku hewl bide dawiya qonaxa rawestiyana aborî û demokratîzekirina hikûmetê. Lê ev yek bû sedema ku tevgerên neteweperest û cudaxwaz li seranserî welêt bilind bibin. Berî 1991, aboriya Sovyetê ya duyemîn mezintirîn aboriya cîhanê bû, lê di salên dawîn de, ew ket krîzekê.  Di sala 1991'an de, aloziya aborî û siyasî dest pê kir, ji ber ku dewletên Baltik ji Yekîtiya Sovyetan veqetîbûn. Di 17'ê Adarê de referandûmek hat lidarxistin, ku piraniya welatiyên beşdar dengên xwe dan ji bo guhertina Yekîtiya Sovyetan a Federal a nûjen. Di Hezîrana 1991'an de, Boris Yeltsin bû yekem serokê rasterast hilbijartî di dîroka Rûsyayê de dema ku ew bû serokê SFSR ya Rûsyayê. Di Tebaxa 1991an de, hewldaneke darbeyê ji aliyê endamên hikûmeta Gorbaçov ve, ku li dijî Gorbaçov hate birêvebirin û bi armanca parastina Yekîtiya Sovyetê, li şûna wê bû sedema dawiya Partiya Komunîst a Yekîtiya Sovyetê. Di 25'ê Berfanbara 1991'an de, piştî hilweşandina Yekîtiya Sovyetan, li gel Rûsyaya hevdem, çardeh dewletên din ên post-Sovyetan derketin holê.
Sovyetan ji Şerê Sovyet-Afganistanê vekişiyan ku di Gulana 1988 de dest pê kir, ji ber dijberîya navneteweyî, şerê gerîla ya dij-Sovyetî ya domdar, û nebûna piştgiriya welatiyên Sovyetî.