Olee uru nkewa ọrụ na-aba?
Context:Nkewa nke ọrụ bụ nkewa nke ọrụ n'ime usoro akụ na ụba ọ bụla ma ọ bụ nzukọ ka ndị sonyere wee nwee ike ịkọwapụta (ọkachamara). Ndị mmadụ n'otu n'otu, òtù dị iche iche, na mba dị iche iche na-enweta ma ọ bụ na-enweta ikike ndị pụrụ iche, ma na-ejikọta ma ọ bụ na-azụ ahịa iji jiri ikike ndị ọzọ na-eme ihe na mgbakwunye na nke ha. Ikike pụrụ iche nwere ike ịgụnye akụrụngwa ma ọ bụ akụ ndị sitere n'okike nakwa nkà. Ọzụzụ na njikọta nke akụrụngwa na ihe ndị ọzọ na-arụkọ ọrụ ọnụ na-adịkarị mkpa. Dịka ọmụmaatụ, mmadụ nwere ike ịhazi onwe ya site n'inweta ngwá ọrụ na nkà iji ha rụọ ọrụ nke ọma dịka otu nzukọ nwere ike ịhazi onwe ya site n'inweta ngwá ọrụ pụrụ iche na ịnye ma ọ bụ ịzụ ndị ọrụ nwere nkà. Nkewa nke ọrụ bụ ihe na-akpali ịzụ ahịa na isi iyi nke ịdabere n'ebe ibe ha nọ n'ụzọ akụ̀ na ụba.  Site n'akụkọ ihe mere eme, e jikọtara nkewa ọrụ na-arịwanye elu na uto nke mmepụta na azụmaahịa, ịrị elu nke ikeketeorie, na mgbagwoju anya na-arịwanye elu nke usoro mmepụta ihe. A hụla echiche na mmejuputa nkewa ọrụ na ọdịbendị Sumerian (Mesopotamian) oge ochie, ebe ọrụ e kenyere ụfọdụ obodo dabara na mmụba nke azụmahịa na mmekọrịta akụ na ụba. Nkewa nke ọrụ n'ozuzu na-emekwa ka ma onye na-emepụta ihe ma onye ọrụ ọ bụla na-arụ ọrụ na-arụ ọrụ.  Mgbe mgbanwe nke Neolithic gasịrị, ịzụ atụrụ na ọrụ ugbo dugara n'inweta ihe oriri ndị a pụrụ ịdabere na ya na ndị bara ụba, nke mere ka ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ mụbaa ma duga na ọkachamara nke ọrụ, gụnyere klas ọhụrụ nke ndị omenkà, ndị agha, na mmepe nke ndị isi. Ọ bụ usoro mmepụta ihe, na ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke Industrial Revolution-era mere ka ọkachamara a dịkwuo elu. N'ihi ya, ọtụtụ ndị ọkà mmụta akụ̀ na ụba oge gboo nakwa ụfọdụ ndị injinia ígwè, dị ka Charles Babbage, bụ ndị na-akwado nkewa ọrụ. Ọzọkwa, ime ka ndị ọrụ na-arụ ọrụ nanị otu ọrụ ma ọ bụ ọrụ ole na ole mere ka a kwụsị ogologo oge ọzụzụ a na-ewe iji zụọ ndị ọrụ aka, bụ́ ndị a na-eji ndị ọrụ na-enweghị nkà bụ́ ndị a na-akwụ ụgwọ dị ala ma na-arụpụta ihe karị dochie anya ha.
N'ozuzu, uru ndị na-esonụ na-ejikọta na nkesa ọrụ na-abawanye ụba: - mmụba nke mkpokọta azụmahịa - mmụba nke mmepụta zuru ezu - mmụba nke ọrụ ahịa - ịbawanye ọpụrụiche - ịbawanye mgbagwoju anya nke usoro mmepụta ihe