לויט דעם פּאַראַגראַף וועגן דער קאַלטער מלחמה, פֿאַרוואָס האָבן די סאָוועטישע ראַטן זיך אַרויסגעצויגן פֿון זייער מלחמה אין אַפֿגאַניסטאַן?
Context:נאָך דער צווייטער וועלט־מלחמה, זענען טיילן פֿון מיזרח־ און צענטראַל־אייראָפּע, אַרײַנגערעכנט מיזרח־דײַטשלאַנד און מזרחדיקע טיילן פֿון עסטרײַך, געווען פֿאַרנומען דורך דער רויטער אַרמיי לויט דער פּאָצדאַם־קאָנפֿערענץ. אין די סאַטעלייט־שטאַטן פֿון דער מיזרח־בלאָק זענען אויפֿגעשטעלט געוואָרן אָפענגיקע קאָמוניסטישע רעגירונגען. נאָך זײַן געוואָרן די צווייטע נוקלעאַרע מאַכט אין דער וועלט, האָט דער סאָוועטישער פֿאַרבאַנד געגרינדעט די וואַרשעווער פּאַקט־אַליאַנס, און זיך אַרײַנגעדרייט אין אַ געראַנגל פֿאַר גלאבאלע דאָמינאַנסי, באַקאַנט ווי די קאַלטע מלחמה, מיט די ריוואַלדיקע פֿאַראייניקטע שטאַטן און נאַטאָ. נאָך סטאַלינס טויט אין 1953 און אַ קורץ פּעריאָד פֿון קאָלעקטיווער הערשאַפֿט, האָט דער נײַער פֿירער, ניקיטאַ קרושטשאָוו, אָפּגעזאָגט סטאַלין און אָנגעהויבן די פּאָליטיק פֿון דעסטאַליניזאַציע, און באַפֿרײַט אַ סך פּאָליטישע טורמע פֿון די גולאַג אַרבעט־לאַגערן. די אַלגעמיינע פֿאַרקלענערן פֿון די רעפּרעסיווע פּאָליטיק איז שפּעטער באַקאַנט געוואָרן ווי דער "כרושטשאָוו־טאָו‟. אין דער זעלביקער צײַט, האָבן די שפּאַנונג פֿון דער קאַלטער מלחמה דערגרייכט זייער שפּיץ, ווען די צוויי קאָנקורענטן האָבן זיך צונויפֿגעקלאפּט וועגן דעם אויסשטעל פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן'ס "דזשופּיטער‟־ראַקעטן אין טערקײַ און סאָוועטישע ראַקעטן אין קובאַ.  אין 1957 האָט דער סאָוועטן־פֿאַרבאַנד אַרויסגעשיקט דעם ערשטן קינסטלעכן סאַטעליט, ספּוטניק־1, און אַזוי האָט זיך אָנגעהויבן דער ספעיס־אידזש. דער רוסישער קאסמאנאוט יורי גאגארין איז געווארן דער ערשטער מענטש וואס האט ארבייטירט ארום דער ערד, אויפן וואסטאק 1 באמאנדעטן קאסמאן ספיסל, דעם 12טן אפריל 1961. נאָך דעם וואָס כרושטשאָוו איז פֿאַרטריבן געוואָרן אין 1964, איז געקומען אַן אַנדער פּעריאָד פֿון קאָלעקטיווער הערשן, ביז לעאָניד ברעזשנעוו איז געוואָרן דער פירער. די תּקופֿה פֿון די 1970ער יאָרן און די אָנהייב פֿון די 1980ער יאָרן איז שפּעטער באַצייכנט געוואָרן ווי די תּקופֿה פֿון סטאַגנאַציע. די קאָסיגינער רעפֿאָרם פֿון 1965 האָט געטראַכט אַ טייללעכע דעצענטראַליזאַציע פֿון דער סאָוועטישער עקאָנאָמיע. אין 1979, נאָך אַ קאָמוניסטיש־געפֿירטע רעוואָלוציע אין אַפגאניסטאַן, האָבן די סאָוועטישע קראַפטן אַרײַנגעפֿאַלן אין לאַנד, און דערנאָך אָנגעהויבן די סאָוועטישע־אַפגאניסטישע מלחמה. אין מאי 1988 האָבן די סאָוועטישע ראַטן זיך אָנגעהויבן צוריקציען פֿון אַפֿגאַניסטאַן, צוליב דער אינטערנאַציאָנאַלער אָפּאָזיציע, די פֿאַרבליבענע אַנטי-סאָוועטישע גערילאַ־מלחמה, און אַ פֿעלן פֿון שטיצע פֿון די סאָוועטישע בירגער.  פֿון 1985 און ווייטער, האָט דער לעצטער סאָוועטישער פירער מיכאַיל גורבאַטשאָוו, וועלכער האָט געזוכט צו דורכפירן ליבעראַלע רעפֿאָרמען אינעם סאָוועטישן סיסטעם, באַקענענ די פּאָליטיקן פֿון גלאַסנאָסט (אָפֿענקייט) און פּערעסטרויקאַ (ריסטראַקטורינג) אין אַ פּרווון צו ענדיקן די פּעריאָד פֿון עקאָנאָמישער סטאַגנאַציע און צו דעמאָקראַטיזירן די רעגירונג. דאָס האָט אָבער געפֿירט צו דער אויפֿשטייג פֿון שטאַרקע נאַציאָנאַליסטישע און סעפּאַראַטיסטישע באַוועגונגען איבערן לאַנד. ביז 1991 איז די סאָוועטישע עקאנאמיע געווען די צווייטע גרעסטע עקאנאמיע אין דער וועלט, אָבער אין די לעצטע יאָרן פֿון איר עקאנאמיע איז זי אַרײַנגעפֿאַלן אין אַ קריזיס.  אין 1991 האָבן די באַלטיקע לענדער זיך אָפּגעשיידט פֿון סאָוועטיש־פֿאַרבאַנד, און דער עקאָנאָמישער און פּאָליטישער טורמאָז האָט זיך אָנגעהויבן אויסצוקוקוקן. דעם 17טן מאַרץ איז געווען אַ רעפֿערענדום, אין וועלכן די וואַסט מערהייט פֿון די באַטייליקטע בירגער האָבן געשטימט אין בעניץ פֿון דער פֿאַרבײַטונג פֿון דער סאָוועטישער פֿאַרבאַנד אין אַ דערנאָכגעשטעלטע פֿעדעראַציע. אין יוני 1991 איז באָריס יעלצין געוואָרן דער ערשטער דירעקט־געוועלטער פּרעזידענט אין דער רוסישער געשיכטע, ווען ער איז געוואָרן פּרעזידענט פֿון דער רוסישער ספֿר. אין אויגוסט 1991 האָט אַ פּרוּוו פֿון אַ פּוטש פֿון מיטגלידער פֿון גורבאַטשאָווס רעגירונג, וואָס איז געווען קעגן גורבאַטשאָוו און וואָס האָט געהייסן צו באַשיצן די סאָוועטישע פֿאַרבאַנד, פֿירט צו דעם סוף פֿון דער קאָמוניסטישער פּאַרטיי פֿון דער סאָוועטישע פֿאַרבאַנד. דעם 25סטן דעצעמבער 1991, נאָך דער צעפֿאַלן פֿון סאָוועטיש־פֿאַרבאַנד, זענען צוזאַמען מיט דער הײַנטיקער רוסלאַנד אויפֿגעשטאַנען פֿערצן אַנדערע פּאָסט־סאָוועטישע שטאַטן.
די סאָוועטן האָבן זיך צוריקגעצויגן פֿון דער סאָוועטן-אַפֿגאנישער מלחמה, וואָס האָט זיך אָנגעהויבן אין מײַ 1988, צוליב דער אינטערנאַציאָנאַלע אָפּאָזיציע, די פֿאַרבליבענע אַנטי-סאָוועטישע גערילאַ־מלחמה, און אַ פֿעלן פֿון שטיצע פֿון די סאָוועטישע בירגער.