നാറ്റോയുടെ ചരിത്രം സംഗ്രഹിക്കുക
Context:രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷവും ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും, ജർമനിയുടെയോ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെയോ സാധ്യമായ ആക്രമണങ്ങളിൽ സഖ്യത്തിന്റെയും പരസ്പര സഹായത്തിന്റെയും ഉടമ്പടിയായി 1947 മാർച്ച് 4 ന് ഫ്രാൻസും യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡവും ഡങ്കർക്ക് ഉടമ്പടി ഒപ്പുവച്ചു. 1948 മാർച്ചിൽ ബ്രസ്സൽസ് ഉടമ്പടിയിൽ ഈ സഖ്യം ബെനെലക്സ് രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി വിപുലീകരിച്ചു, ഇത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബ്രസ്സൽസ് ഉടമ്പടി സംഘടന രൂപീകരിച്ചു. 1948 ഫെബ്രുവരിയിൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയിൽ നടന്ന അട്ടിമറി പോലുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആക്രമണമായി അവർ കണ്ട നടപടികൾക്കെതിരെ അന്താരാഷ്ട്ര ഐക്യദാർഢ്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ട്രൂമാൻ സിദ്ധാന്തത്തിന് കീഴിലുള്ള അവരുടെ വിദേശ നയം. ഈ ചർച്ചകളുടെ ഫലമായി 1949 ഏപ്രിൽ 4 ന് പടിഞ്ഞാറൻ യൂണിയനിലെ അംഗരാജ്യങ്ങളും അമേരിക്ക, കാനഡ, പോർച്ചുഗൽ, ഇറ്റലി, നോർവേ, ഡെൻമാർക്ക്, ഐസ്ലൻഡ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളും വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചു. കനേഡിയൻ നയതന്ത്രജ്ഞനായ ലെസ്റ്റർ ബി. പിയേഴ്സൺ ആണ് ഈ ഉടമ്പടിയുടെ പ്രധാന രചയിതാവും കരട് തയ്യാറാക്കുന്നയാളും.  ഒരു നീണ്ട ചതുരാകൃതിയിലുള്ള മുറി, ഓരോ വശത്തും ഒന്നിലധികം നിരകളിലുള്ള ഇരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ, അപ്പുറം അവസാനം തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന പതാകകൾ. പശ്ചിമ ജർമ്മനി 1955 ൽ നാറ്റോയിൽ ചേർന്നു, ഇത് ശീതയുദ്ധകാലത്ത് എതിരാളിയായ വാർസോ ഉടമ്പടിയുടെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായി. ഉത്തര അറ്റ്ലാന്റിക് ഉടമ്പടി കൊറിയൻ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതുവരെ ഒരു സംയോജിത സൈനിക ഘടന ഉപയോഗിച്ച് അത് നടപ്പിലാക്കാൻ നാറ്റോയുടെ സ്ഥാപനം ആരംഭിക്കുന്നതുവരെ വലിയ തോതിൽ നിഷ്ക്രിയമായിരുന്നു. 1951 ൽ സുപ്രീം ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് അലൈഡ് പവർസ് യൂറോപ്പ് (SHAPE) രൂപീകരണം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിയന്റെ പല സൈനിക ഘടനകളും പദ്ധതികളും സ്വീകരിച്ചു, ഉപകരണങ്ങളുടെ സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷനെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ കരാറുകൾ, യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ വിദേശ സൈനിക സേനയെ വിന്യസിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള കരാറുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1952 ൽ നാറ്റോയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറലിന്റെ സ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ആ വർഷം ആദ്യത്തെ പ്രധാന നാറ്റോ സമുദ്ര അഭ്യാസമായ മെയിൻബ്രേസ്, ഗ്രീസും തുർക്കിയും സംഘടനയിൽ ചേർന്നു. ലണ്ടൻ, പാരീസ് കോൺഫറൻസുകൾക്ക് ശേഷം, പശ്ചിമ ജർമ്മനിയെ സൈനികമായി പുനർനിർമ്മിക്കാൻ അനുവദിച്ചു, അവർ 1955 മെയ് മാസത്തിൽ നാറ്റോയിൽ ചേർന്നു, ഇത് സോവിയറ്റ് ആധിപത്യമുള്ള വാർസോ ഉടമ്പടി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായിരുന്നു, ഇത് ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ രണ്ട് എതിർവശങ്ങളെ വേർതിരിച്ചു.  1961ല് ബെര് ലിന് മതിലിന് റെ നിര് മ്മാണം, ശീതയുദ്ധത്തിലെ പിരിമുറുക്കങ്ങളുടെ ഉച്ചസ്ഥായിയായി, 400,000 അമേരിക്കന് സൈനികര് യൂറോപ്പില് താവളമിട്ടപ്പോള്. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ കരുത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങളും സോവിയറ്റ് അധിനിവേശത്തിനെതിരായ നാറ്റോയുടെ പ്രതിരോധത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങളും മാറിമാറി വന്നു. സ്വതന്ത്ര ഫ്രഞ്ച് ആണവനിരീക്ഷണത്തിന്റെ വികസനത്തിനും 1966 ൽ നാറ്റോയുടെ സൈനിക ഘടനയിൽ നിന്ന് ഫ്രാൻസിന്റെ പിൻമാറ്റത്തിനും കാരണമായ സംശയങ്ങൾ. 1982 ൽ പുതിയ ജനാധിപത്യ സ്പെയിനും സഖ്യത്തിൽ ചേർന്നു.  യൂറോപ്പിലെ 1989 ലെ വിപ്ലവങ്ങൾ നാറ്റോയുടെ ഉദ്ദേശ്യം, സ്വഭാവം, ചുമതലകൾ, ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ശ്രദ്ധ എന്നിവയുടെ തന്ത്രപരമായ പുനർമൂല്യനിർണ്ണയത്തിന് കാരണമായി. 1990 ഒക്ടോബറിൽ കിഴക്കൻ ജർമനി ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ജർമനിയുടെയും സഖ്യത്തിന്റെയും ഭാഗമായി, 1990 നവംബറിൽ സഖ്യം സോവിയറ്റ് യൂണിയനുമായി പാരീസിൽ യൂറോപ്പിലെ പരമ്പരാഗത സായുധ സേനകളെക്കുറിച്ചുള്ള കരാർ (സിഎഫ്ഇ) ഒപ്പിട്ടു. 1991 ഫെബ്രുവരിയില് വാര് സവാ ഉടമ്പടിയുടെ തകര് ച്ചയ്ക്കും ആ ഡിസംബറിലെ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ തകര് ച്ചയ്ക്കും ശേഷം നാറ്റോയുടെ യഥാര് ത്ഥ പ്രധാന എതിരാളികളെ നീക്കം ചെയ്തതിനുശേഷവും തുടര് ന്നു. ഇതോടെ യൂറോപ്പിലെ സൈനിക ചെലവുകളും ഉപകരണങ്ങളും കുറഞ്ഞു. സി.എഫ്.ഇ കരാർ ഒപ്പുവെച്ച രാജ്യങ്ങൾക്ക് അടുത്ത പതിനാറ് വർഷത്തിനുള്ളിൽ 52,000 കൺവെൻഷണൽ ആയുധങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുകയും 1990 മുതൽ 2015 വരെ നാറ്റോയുടെ യൂറോപ്യൻ അംഗങ്ങളുടെ സൈനിക ചെലവ് 28 ശതമാനം കുറയാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. 1990 ൽ മിഖായേൽ ഗോർബച്ചേവിന് പല പാശ്ചാത്യ നേതാക്കളും ഉറപ്പുനൽകിയത് നാറ്റോ കിഴക്കോട്ട് വികസിക്കുകയില്ലെന്നാണ്. സ്വകാര്യ സംഭാഷണങ്ങളുടെ രേഖകളിലൂടെ ഇത് വ്യക്തമായി. എന്നിരുന്നാലും, ആ വർഷാവസാനം ഒപ്പുവെച്ച ജർമ്മനിയെ സംബന്ധിച്ച അന്തിമ പരിഹാരത്തിനുള്ള ഉടമ്പടിയുടെ അന്തിമ വാചകത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് വികസനത്തിന്റെ പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പരാമർശവുമില്ല.  നീല ഗ്ലാസ് ജാലകങ്ങളുള്ള ഒരു വളഞ്ഞ കെട്ടിടത്തിന് മുന്നിലെ പുല്ലു പുല്ലിലെ ഒരു മതിലിന്റെ രണ്ട് ഉയർന്ന കോൺക്രീറ്റ് ഭാഗങ്ങൾ. 1989 ലെ ബെർലിൻ മതിലിന്റെ വീഴ്ച യൂറോപ്പിലെ നാറ്റോയുടെ പങ്ക് ഒരു വഴിത്തിരിവായിരുന്നു, മതിലിന്റെ ഈ ഭാഗം ഇപ്പോൾ നാറ്റോ ആസ്ഥാനത്തിന് പുറത്ത് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 1990 കളിൽ, സംഘടന അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ, മാനുഷിക സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു, അത് മുമ്പ് നാറ്റോയുടെ ആശങ്കകളായിരുന്നില്ല. യൂഗോസ്ലാവിയയുടെ തകർച്ചയ്ക്കിടെ, 1992 മുതൽ 1995 വരെ ബോസ്നിയയിലും പിന്നീട് 1999 ൽ യുഗോസ്ലാവിയയിലും സംഘടന അതിന്റെ ആദ്യ സൈനിക ഇടപെടലുകൾ നടത്തി. ശീതയുദ്ധാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന സൈനിക പുനഃസംഘടനയ്ക്ക് ഈ സംഘർഷങ്ങൾ കാരണമായി. നാറ്റോയുടെ സൈനിക ഘടന വെട്ടിച്ചുരുക്കി പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു, ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് അലിഅഡ് കമാൻഡ് യൂറോപ്പ് റാപ്പിഡ് റിയാക്ഷൻ കോർപ്സ് പോലുള്ള പുതിയ ശക്തികൾ സ്ഥാപിച്ചു.  രാഷ്ട്രീയമായി, പുതിയ സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള മധ്യ, കിഴക്കൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സംഘടന ശ്രമിച്ചു, ശീതയുദ്ധാനന്തര കാലയളവിൽ നാറ്റോയും അയൽരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രാദേശിക സഹകരണത്തിനുള്ള നയതന്ത്ര ഫോറങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു, 1994 ൽ സമാധാനത്തിനായുള്ള പങ്കാളിത്തവും മെഡിറ്ററേനിയൻ സംഭാഷണ സംരംഭവും, 1997 ൽ യൂറോ-അറ്റ്ലാന്റിക് പങ്കാളിത്ത കൌൺസിൽ, 1998 ൽ നാറ്റോ-റഷ്യ സ്ഥിരം സംയുക്ത കൌൺസിൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ. 1999 ലെ വാഷിംഗ്ടൺ ഉച്ചകോടിയിൽ ഹംഗറി, പോളണ്ട്, ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക് എന്നിവ ഔദ്യോഗികമായി നാറ്റോയിൽ ചേർന്നു, കൂടാതെ സംഘടന വ്യക്തിഗതമാക്കിയ "അംഗത്വ പ്രവർത്തന പദ്ധതികൾ" ഉപയോഗിച്ച് അംഗത്വത്തിനുള്ള പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഈ പദ്ധതികളാണ് പിന്നീട് പുതിയ സഖ്യകക്ഷികളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നത് നിയന്ത്രിച്ചത്. 2007 ൽ ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് സാർകോസിയുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫ്രാൻസിന്റെ സൈനിക സ്ഥാനത്ത് ഒരു പ്രധാന പരിഷ്കാരത്തിന് കാരണമായി, 2009 ഏപ്രിൽ 4 ന് പൂർണ്ണ അംഗത്വത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരികയും അതിൽ ഫ്രാൻസ് നാറ്റോ മിലിട്ടറി കമാൻഡ് ഘടനയിലേക്ക് മടങ്ങിവരികയും ചെയ്തു.  സായുധ ആക്രമണത്തിന് ഇരയാകുന്ന ഏതൊരു അംഗരാജ്യത്തെയും സഹായിക്കാന് അംഗരാജ്യങ്ങള് ക്ക് നിര് ബന്ധം നല് കുന്ന വടക്കന് അറ്റ്ലാന്റിക് ഉടമ്പടിയുടെ അഞ്ചാം വകുപ്പ് സെപ്റ്റംബർ 11 ആക്രമണത്തിന് ശേഷം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചു. അതിനുശേഷം നാറ്റോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഐഎസ്എഫിന് കീഴില് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക് സൈന്യത്തെ വിന്യസിച്ചു. അന്നു മുതല് ഈ സംഘടന അനേകം അധിക ചുമതലകള് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാഖിലേക്ക് പരിശീലകരെ അയയ്ക്കുന്നത്, കടല് കൊള്ളയ്ക്കെതിരായ പ്രവർത്തനങ്ങളില് സഹായം നല് കുക, യുഎൻ സുരക്ഷാ കൌണ് സില് റെസല്യൂഷൻ 1973 ന് അനുസൃതമായി 2011 ൽ ലിബിയയ്ക്ക് മുകളില് ഒരു വിമാന നിരോധന മേഖല നടപ്പാക്കുക എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.  ക്രിമിയയുടെ റഷ്യയുടെ അധിനിവേശം എല്ലാ നാറ്റോ അംഗങ്ങളും ശക്തമായി അപലപിച്ചു. നാറ്റോ അംഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള കൂടിയാലോചന ആവശ്യപ്പെടുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 4 പ്രയോഗിച്ച ഏഴ് സന്ദര് ഭങ്ങളിലൊന്നാണിത്. നേരത്തെ ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിലും സിറിയൻ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലും പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2014 ലെ വെയിൽസ് ഉച്ചകോടിയിൽ, നാറ്റോ അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ 2024 ഓടെ പ്രതിരോധത്തിനായി അവരുടെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ശതമാനമെങ്കിലും ചെലവഴിക്കുമെന്ന് ആദ്യമായി ഔദ്യോഗികമായി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരായി, ഇത് മുമ്പ് ഒരു അനൌദ്യോഗിക മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം മാത്രമായിരുന്നു. 2016 ലെ വാർസോ ഉച്ചകോടിയിൽ, എസ്റ്റോണിയ, ലാത്വിയ, ലിത്വാനിയ, പോളണ്ട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാല് ബഹുരാഷ്ട്ര ബറ്റാലിയൻ വലുപ്പത്തിലുള്ള യുദ്ധവിഭാഗങ്ങൾ വിന്യസിച്ച നാറ്റോ എൻഹാൻസ്ഡ് ഫോർവേഡ് പ്രെസൻസ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ നാറ്റോ രാജ്യങ്ങൾ സമ്മതിച്ചു. 2022 ലെ റഷ്യൻ അധിനിവേശത്തിനു മുമ്പും ശേഷവും, നിരവധി നാറ്റോ രാജ്യങ്ങൾ കരസേനയെയും യുദ്ധക്കപ്പലുകളെയും യുദ്ധവിമാനങ്ങളെയും അയച്ചു, സഖ്യത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ, നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ആർട്ടിക്കിൾ 4 വീണ്ടും ഉപയോഗിച്ചു. 2022 മാർച്ചില് നാറ്റോ നേതാക്കള് ബ്രസെല് സില് ഒരു അസാധാരണ ഉച്ചകോടിയില് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ബൾഗേറിയ, ഹംഗറി, റൊമാനിയ, സ്ലൊവാക്യ എന്നിവിടങ്ങളില് നാല് അധിക യുദ്ധവിഭാഗങ്ങള് സ്ഥാപിക്കാന് നാറ്റോ അംഗരാജ്യങ്ങള് സമ്മതിച്ചു. നാറ്റോയുടെ ചരിത്രത്തില് ആദ്യമായി നാറ്റോ റെസ്പോണ് സ് ഫോഴ്സിന്റെ ഘടകങ്ങള് സജീവമാക്കി.  2022 ജൂൺ വരെ, റഷ്യൻ ആക്രമണത്തെ തടയുന്നതിനായി നാറ്റോ അതിന്റെ 2,500 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള കിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് 40,000 സൈനികരെ വിന്യസിച്ചിരുന്നു. ഈ സംഖ്യയുടെ പകുതിയിലധികവും ബൾഗേറിയ, റൊമാനിയ, ഹംഗറി, സ് ലൊവാക്യ, പോളണ്ട് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ അഞ്ച് രാജ്യങ്ങളും 259,000 സൈനികരുടെ ഒരു ഗണ്യമായ സംയുക്ത മുൻ നാറ്റോ ശക്തികളെ ശേഖരിക്കുന്നു. ബൾഗേറിയയുടെ വ്യോമസേനയെ സഹായിക്കുന്നതിനായി സ്പെയിൻ യൂറോഫൈറ്റർ ടൈഫൂണുകളും നെതർലാന്റ്സ് എട്ട് എഫ് -35 ആക്രമണ വിമാനങ്ങളും അയച്ചു.  നാറ്റോയ്ക്ക് അതിന്റെ അംഗരാജ്യങ്ങളിലെ പൊതുജനങ്ങളുടെ പിന്തുണയുണ്ട്.
ഒരു സൈനിക സഖ്യമാണ് നോർത്ത് അറ്റ്ലാന്റിക് ട്രീറ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ (NATO, ഫ്രഞ്ച്: Organisation du traité de l'Atlantique nord), അല്ലെങ്കിൽ നോർത്ത് അറ്റ്ലാന്റിക് അലയൻസ്, അറ്റ്ലാന്റിക് അലയൻസ്, പടിഞ്ഞാറൻ അലയൻസ്. 1949-ൽ വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് ഉടമ്പടിയിലൂടെ ഇത് സ്ഥാപിക്കുകയും 1949 ഏപ്രിൽ 4-ന് അമേരിക്കയിലെ വാഷിംഗ്ടണിൽ ഒപ്പിടുകയും ചെയ്തു. 1949 ൽ അമേരിക്ക, ബെൽജിയം, നെതർലാന്റ്സ്, ലക്സംബർഗ്, ഫ്രാൻസ്, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, കാനഡ, പോർച്ചുഗൽ, ഇറ്റലി, നോർവേ, ഡെൻമാർക്ക്, ഐസ്ലാന്റ് എന്നിവയായിരുന്നു ഇതിന്റെ അംഗങ്ങൾ. 1952 ഫെബ്രുവരി 18 ന് ഗ്രീസും തുർക്കിയും ചേർന്നു.  1955 മെയ് 9 ന് പശ്ചിമ ജര് മനി സംഘടനയില് ചേര് ന്നപ്പോള് അത് "നമ്മുടെ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ചരിത്രത്തില് ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു" എന്ന് അക്കാലത്തെ നോര് വേ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഹല് വാര് ഡ് ലന് ഗെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമായി 1955 മെയ് 14 ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയനും അതിന്റെ ഉപഗ്രഹരാജ്യങ്ങളും നാറ്റോയ്ക്ക് മറുപടിയായി ഒപ്പുവെച്ച വാർസോ ഉടമ്പടി ഉണ്ടായി.  1999-ൽ ശീതയുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഹംഗറി, ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്, പോളണ്ട് എന്നീ മൂന്നു മുൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളും നാറ്റോയിൽ ചേർന്നു. 2004 മാര് ച്ച് 29ന് ഏഴ് വടക്കന് യൂറോപ്യന്, കിഴക്കന് യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങള് കൂടി നാറ്റോയില് ചേര് ന്നു: എസ്റ്റോണിയ, ലാത്വിയ, ലിത്വാനിയ, സ്ലോവേനിയ, സ്ലോവാക്യ, ബുല് ഗേറിയ, റൊമാനിയ എന്നിവയും.  ക്രൊയേഷ്യയ്ക്കും അൽബേനിയക്കും 2008 ഏപ്രിൽ 3 ന് നാറ്റോ അംഗത്വ ക്ഷണം ലഭിച്ചു. മാസിഡോണിയ റിപ്പബ്ലിക്കിന് മാത്രമേ നിബന്ധനകളുള്ള ക്ഷണം ലഭിച്ചുള്ളൂ, കാരണം ഗ്രീസുമായി അതിന്റെ പേര് തർക്കം കാരണം ഗ്രീസ് ഇതിനെ വെറ്റോ ചെയ്തു.  2017 ജൂണ് 5 ന് മൊണ്ടിനീഗ്രോ അംഗമായി. തർക്കം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അതിന്റെ പേര് മാറ്റി, 2020 മാർച്ച് 27 ന് നോർത്ത് മാസിഡോണിയ നാറ്റോയിൽ ചേർന്നു, അതിന്റെ മുപ്പതാമത്തെ അംഗമായി. 2020 സെപ്റ്റംബർ 8 ന് അയർലണ്ട് ഒരു നിരീക്ഷകനായി നാറ്റോയിൽ ഔദ്യോഗികമായി ചേർന്നു.  2023 ഏപ്രിലിൽ ഫിൻലാൻഡ് നാറ്റോയിൽ ചേർന്നു. 2022 ൽ റഷ്യൻ അധിനിവേശം ഉക്രെയ്നിനെ ആക്രമിച്ചതിനുശേഷം ചേരാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെത്തുടർന്ന്.