Да ја резимираме историјата на НАТО
Context:Договорот од Дюнкерк беше потпишан од Франција и Обединетото Кралство на 4 март 1947 година, за време на последиците од Втората светска војна и почетокот на Студената војна, како договор за сојуз и меѓусебна помош во случај на можни напади од Германија или Советскиот Сојуз. Во март 1948 година, овој сојуз бил проширен во Договорот од Брисел за да ги вклучи земјите од Бенелукс, формирајќи ја Организацијата на Договорот од Брисел, најчесто позната како Западна унија. Разговорите за поширок воени сојуз, кој би можел да ја вклучи Северна Америка, исто така започнале тој месец во САД, каде што нивната надворешна политика под Труманската доктрина ја промовирала меѓународната солидарност против акциите кои ги сметале за комунистичка агресија, како што е државниот удар во Чехословачка во февруари 1948 година. Овие разговори резултирале со потпишување на Северноатлантскиот договор на 4 април 1949 година од страна на земјите-членки на Западна унија плус САД, Канада, Португалија, Италија, Норвешка, Данска и Исланд. Канадскиот дипломат Лестер Б. Пирсон бил клучен автор и изработувач на договорот.  Долга правоаголна соба со повеќе редови на седнати поединци од секоја страна, и знамиња кои висат на далечниот крај. Западна Германија се приклучи на НАТО во 1955 година, што доведе до формирање на ривалскиот Варшавски пакт за време на Студената војна. Северноатлантскиот договор беше во голема мера неактивен се додека Корејската војна не го иницираше основањето на НАТО за да го имплементира со интегрирана воена структура. Ова вклучувало формирање на Врховниот штаб на сојузничките сили во Европа (SHAPE) во 1951 година, кој ги усвоил многу од воените структури и планови на Западна унија, вклучувајќи ги и нивните договори за стандардизирање на опремата и договори за стационирање на странски воени сили во европските земји. Во 1952 година, постот на генерален секретар на НАТО беше воспоставен како главен цивилен член на организацијата. Таа година, исто така, ја забележала првата голема поморска вежба на НАТО, вежбата Mainbrace и пристапувањето на Грција и Турција во организацијата. По конференциите во Лондон и Париз, на Западна Германија ѝ било дозволено да се вооружи воено, бидејќи се приклучила на НАТО во мај 1955 година, што, пак, бил главен фактор во создавањето на Варшавскиот пакт, доминиран од Советскиот Сојуз, кој ги одредил двете спротивни страни на Студената војна.  Изградбата на Берлинскиот ѕид во 1961 година означи врвот на тензиите во Студената војна, кога 400.000 американски војници беа стационирани во Европа. Сомневањата за силата на односите меѓу европските држави и САД се намалија и се зголемија, заедно со сомневањата за кредибилноста на одбраната на НАТО против потенцијална советска инвазија - сомневања кои доведоа до развојот на независното француско нуклеарно одвраќање и повлекувањето на Франција од воената структура на НАТО во 1966 година. Во 1982 година, новодемократската Шпанија се приклучи на алијансата.  Револуциите од 1989 година во Европа доведоа до стратешка преоценка на целта, природата, задачите и фокусот на НАТО на континентот. Во октомври 1990 година, Источна Германија стана дел од Сојузна Република Германија и од сојузот, а во ноември 1990 година, сојузот го потпиша Договорот за конвенционалните вооружени сили во Европа (CFE) во Париз со Советскиот Сојуз. Тој наредил специфични воени намалувања низ континентот, кои продолжиле по колапсот на Варшавскиот пакт во февруари 1991 година и распаѓањето на Советскиот Сојуз во декември 1991 година, со што се отстраниле де факто главните противници на НАТО. Ова започна со намалување на воените трошоци и опрема во Европа. Договорот за ЦФЕ им овозможи на потписниците да отстранат 52.000 парчиња конвенционално оружје во следните шеснаесет години и им овозможи на воените трошоци на европските членки на НАТО да се намалат за 28 проценти од 1990 до 2015 година. Во 1990 година, неколку западни лидери му дадоа уверенија на Михаил Горбачов дека НАТО нема да се прошири понатаму на исток, како што се открило од меморандумите на приватните разговори. Сепак, конечниот текст на Договорот за конечно решавање во однос на Германија, потпишан подоцна истата година, не го содржи прашањето за проширување кон исток.  Две високи бетонски делови од ѕид во трева трева пред изогнута зграда со сини стаклени прозорци. Падот на Берлинскиот ѕид во 1989 година означи пресвртна точка во улогата на НАТО во Европа, и овој дел од ѕидот сега е прикажан надвор од седиштето на НАТО. Во 1990-тите години, организацијата ги проширила своите активности во политички и хуманитарни ситуации кои претходно не биле грижа на НАТО. За време на распаѓањето на Југославија, организацијата ги спроведе своите први воени интервенции во Босна од 1992 до 1995 година, а подоцна во Југославија во 1999 година. Овие конфликти предизвикале големо воено реструктурирање по Студената војна. Воената структура на НАТО беше намалена и реорганизирана, со формирање на нови сили како што е Штаб-квартирата на сојузничката команда Европа Корпус за брзо реагирање.  Политички, организацијата барала подобри односи со новоавтономните држави од Централна и Источна Европа, и дипломатски форуми за регионална соработка помеѓу НАТО и нејзините соседи биле формирани во текот на овој пост-Хладна војна период, вклучувајќи го партнерството за мир и иницијативата за Медитерански дијалог во 1994 година, Советот за евроатлантско партнерство во 1997 година и Постојаниот заеднички совет НАТО-Русија во 1998 година. На самитот во Вашингтон во 1999 година, Унгарија, Полска и Чешка официјално се приклучија на НАТО, а организацијата исто така издаде нови упатства за членство со индивидуални "активни планови за членство". Овие планови го регулирале подоцна додавањето на нови членови на сојузот. Изборот на францускиот претседател Никола Саркози во 2007 година довел до голема реформа на воената позиција на Франција, која кулминирала со враќање на полноправно членство на 4 април 2009 година, што исто така вклучувало враќање на Франција во Воената командна структура на НАТО, додека одржува независно нуклеарно одвраќање.  Членот 5 од Северноатлантскиот договор, кој бара од земјите-членки да дојдат на помош на секоја земја-членка подложена на вооружен напад, беше повикан за прв и единствен пат по нападите од 11 септември, по што војниците беа распоредени во Авганистан под раководство на НАТО-ISAF. Организацијата од тогаш има извршено низа дополнителни улоги, вклучувајќи испраќање на обучувачи во Ирак, помагање во операциите против пиратството и во 2011 година спроведување на забранета зона за летање над Либија во согласност со Резолуцијата 1973 на Советот за безбедност на ОН.  Руската анексија на Крим доведе до силна осуда од сите членки на НАТО, и беше еден од седумте пати кога членот 4, кој повикува на консултации меѓу членовите на НАТО, беше повикан. Претходните времиња вклучени за време на војната во Ирак и граѓанската војна во Сирија. На самитот во Велс во 2014 година, лидерите на земјите членки на НАТО официјално се обврзаа за прв пат да потрошат еквивалент на најмалку два проценти од нивниот бруто домашен производ за одбрана до 2024 година, што претходно беше само неформална насока. На самитот во Варшава во 2016 година, земјите од НАТО се согласиле за создавање на засиленото напредно присуство на НАТО, кое распоредило четири мултинационални батаљонски борбени групи во Естонија, Латвија, Литванија и Полска. Пред и за време на руската инвазија на Украина во 2022 година, неколку земји од НАТО испратиле копнени трупи, воени бродови и борбени авиони за да го зајакнат источниот фланг на алијансата, а повеќе земји повторно го повикале членот 4. Во март 2022 година, лидерите на НАТО се собраа во Брисел за вонреден самит на кој учествуваа и лидерите на Групата на седумте и Европската унија. Земјите членки на НАТО се согласиле да воспостават четири дополнителни борбени групи во Бугарија, Унгарија, Романија и Словачка, а елементите на Силите за Одговор на НАТО за прв пат во историјата на НАТО биле активирани.  Од јуни 2022 година, НАТО распореди 40.000 војници долж својот источен фланг долг 2.500 километри (1.550 милји) за да ја спречи руската агресија. Повеќе од половина од овој број се распоредени во Бугарија, Романија, Унгарија, Словачка и Полска, кои пет земји собираат значителна комбинирана сила на поранешни НАТО војници од 259.000. За да се надополнат бугарските воздушни сили, Шпанија испрати Eurofighter Typhoons, Холандија испрати осум напади на F-35, а дополнителни француски и американски напади на авиони ќе пристигнат наскоро.  НАТО ужива јавна поддршка во сите земји-членки.
Организацијата на Северноатлантскиот договор (НАТО, француски: Organisation du traité de l'Atlantique nord), или Северноатлантскиот сојуз, Атлантскиот сојуз, Западниот сојуз, е воен сојуз. Таа била воспоставена со Северноатлантскиот договор во 1949 година и била потпишана во Вашингтон, САД, на 4 април 1949 година. Нејзините членови во 1949 година биле САД, Белгија, Холандија, Луксембург, Франција, Обединетото Кралство, Канада, Португалија, Италија, Норвешка, Данска и Исланд. На 18 февруари 1952 година, се приклучиле и Грција и Турција.  Кога Западна Германија се приклучи на организацијата на 9 мај 1955 година, тоа беше опишано како "одлучна пресвртна точка во историјата на нашиот континент" од страна на Халвард Ланге, министер за надворешни работи на Норвешка во тоа време. Резултатот беше Варшавскиот пакт, потпишан на 14 мај 1955 година од страна на Советскиот Сојуз и неговите сателитски држави како одговор на НАТО.  По Студената војна во 1999 година, три поранешни комунистички земји, Унгарија, Чешка и Полска се приклучија на НАТО. На 29 март 2004 година, уште седум северноевропски и источноевропски земји се приклучија на НАТО: Естонија, Латвија и Литванија, како и Словенија, Словачка, Бугарија и Романија.  Хрватска и Албанија добиле покана за членство во НАТО на 3 април 2008 година. Република Македонија ја доби единствената условна покана бидејќи беше вето од Грција поради нејзиниот спор за името со Грција.  Црна Гора се приклучи на 5 јуни 2017 година. Откако го сменила своето име за да го стави крај на спорот, Северна Македонија се приклучила на НАТО на 27 март 2020 година и станала нејзина 30-та членка. Ирска официјално се приклучи на НАТО на 8 септември 2020 година како набљудувач.  Во април 2023 година, Финска се приклучи на НАТО, по напорите да се приклучи од руската инвазија на Украина во 2022 година.