Samevatting van die geskiedenis van NAVO
Context:Die Verdrag van Duinkerke is onderteken deur Frankryk en die Verenigde Koninkryk op 4 Maart 1947, tydens die nasleep van die Tweede Wêreldoorlog en die begin van die Koue Oorlog, as 'n Verdrag van Alliansie en Wederkerige Hulp in die geval van moontlike aanvalle deur Duitsland of die Sowjet-Unie. In Maart 1948 is hierdie alliansie uitgebrei in die Verdrag van Brussel om die Benelux-lande in te sluit, wat die Brussel-verdragorganisasie, algemeen bekend as die Westerse Unie, gevorm het. Gesprekke oor 'n breër militêre alliansie, wat Noord-Amerika kon insluit, het ook daardie maand in die Verenigde State begin, waar hul buitelandse beleid onder die Truman-doktrine internasionale solidariteit bevorder het teen aksies wat hulle as kommunistiese aggressie beskou het, soos die staatsgreep van Februarie 1948 in Tsjeggo-Slowakye. Hierdie gesprekke het gelei tot die ondertekening van die Noord-Atlantiese Verdrag op 4 April 1949 deur die lidlande van die Westerse Unie plus die Verenigde State, Kanada, Portugal, Italië, Noorweë, Denemarke en Ysland. Die Kanadese diplomaat Lester B. Pearson was 'n belangrike skrywer en opsteller van die verdrag.  'n Lang reghoekige kamer met verskeie rye sittende individue aan elke kant, en vlae wat aan die ander kant hang. Wes-Duitsland het in 1955 by die NAVO aangesluit, wat gelei het tot die vorming van die mededingende Warschau-verdrag gedurende die Koue Oorlog. Die Noord-Atlantiese Verdrag was grotendeels dormant totdat die Koreaanse Oorlog die vestiging van die NAVO begin het om dit met 'n geïntegreerde militêre struktuur te implementeer. Dit het die vorming van die Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE) in 1951 ingesluit, wat baie van die militêre strukture en planne van die Westerse Unie aangeneem het, insluitend hul ooreenkomste oor die standaardisering van toerusting en ooreenkomste oor die vestiging van buitelandse militêre magte in Europese lande. In 1952 is die posisie van sekretaris-generaal van die NAVO as die organisasie se hoof burgerlike beampte ingestel. Daardie jaar was ook die eerste groot NAVO-maritieme oefeninge, Oefening Mainbrace en die toetreding van Griekeland en Turkye tot die organisasie. Ná die Londense en Parys-konferensies is Wes-Duitsland toegelaat om militêr te herbewapen, aangesien hulle in Mei 1955 by die NAVO aangesluit het, wat op sy beurt 'n belangrike faktor was in die skepping van die Sowjet-gedomineerde Warschau-verdrag, wat die twee teenoorgestelde kante van die Koue Oorlog uiteensit.  Die bou van die Berlynse Muur in 1961 was 'n hoogtepunt in die Koue Oorlogspanning, toe 400 000 Amerikaanse troepe in Europa gestasioneer is. Twyfel oor die sterkte van die verhouding tussen die Europese state en die Verenigde State het af en toe gevloei, tesame met twyfel oor die geloofwaardigheid van die NAVO-verdediging teen 'n moontlike Sowjet-inval - twyfel wat gelei het tot die ontwikkeling van die onafhanklike Franse kern afskrikmiddel en die onttrekking van Frankryk van die NAVO se militêre struktuur in 1966. In 1982 het die nuwe demokratiese Spanje by die alliansie aangesluit.  Die Revolusies van 1989 in Europa het gelei tot 'n strategiese herbeoordeling van NAVO se doel, aard, take en fokus op die vasteland. In Oktober 1990 het Oos-Duitsland deel geword van die Federale Republiek van Duitsland en die alliansie, en in November 1990 het die alliansie die Verdrag oor Konvensionele Gewapende Magte in Europa (CFE) in Parys met die Sowjetunie onderteken. Dit het spesifieke militêre vermindering oor die hele vasteland opdrag gegee, wat voortgegaan het na die ineenstorting van die Warskou-verdrag in Februarie 1991 en die ontbinding van die Sowjetunie in Desember, wat die de facto belangrikste teenstanders van die NAVO verwyder het. Dit het 'n afname in militêre uitgawes en toerusting in Europa begin. Die CFE-verdrag het die ondertekenaars toegelaat om 52.000 stukke konvensionele wapens in die volgende sestien jaar te verwyder, en het die militêre besteding deur die Europese lede van die NAVO toegelaat om met 28 persent van 1990 tot 2015 te daal. In 1990 het verskeie Westerse leiers aan Michail Gorbatsjof verseker dat die NAVO nie verder oos sou uitbrei nie, soos deur memorandums van privaat gesprekke aan die lig gebring is. Die finale teks van die Verdrag oor die Finale Beslegting met betrekking tot Duitsland, wat later daardie jaar onderteken is, het egter geen melding van die kwessie van oostelike uitbreiding gemaak nie.  Twee hoë beton afdelings van 'n muur in 'n gras grasperk voor 'n geboë gebou met blou-glas vensters. Die val van die Berlynse Muur in 1989 was 'n keerpunt in die NAVO se rol in Europa, en hierdie gedeelte van die muur word nou buite die NAVO-hoofkwartier uitgestal. In die negentigerjare het die organisasie sy aktiwiteite uitgebrei na politieke en humanitêre situasies wat voorheen nie NAVO-besorgdheid was nie. Tydens die uiteensetting van Joego-Slawië het die organisasie sy eerste militêre ingrypings in Bosnië van 1992 tot 1995 en later Joego-Slawië in 1999 uitgevoer. Hierdie konflikte het 'n groot na-Koue Oorlog militêre herstrukturering gemotiveer. Die NAVO se militêre struktuur is teruggesny en herorganiseer, met nuwe magte soos die Hoofkwartier Geallieerde Bevel Europa Rapid Reaction Corps.  Op politieke gebied het die organisasie beter verhoudings met die nuwe outonome Sentraal- en Oos-Europese state gesoek, en diplomatieke forums vir streeksamewerking tussen die NAVO en sy bure is in hierdie na-Koue Oorlog-tydperk opgestel, insluitend die vennootskap vir vrede en die Mediterreense dialoog-inisiatief in 1994, die Euro-Atlantiese vennootskapsraad in 1997 en die NAVO-Rusland Permanente Gesamentlike Raad in 1998. Op die Washington-beraad in 1999 het Hongarye, Pole en die Tsjeggiese Republiek amptelik by die NAVO aangesluit, en die organisasie het ook nuwe riglyne vir lidmaatskap uitgereik met geindividualiseerde "Lidmaatskap-aksieplanne". Hierdie planne het die daaropvolgende toevoeging van nuwe bondgenootskaplede beheer. Die verkiesing van die Franse president Nicolas Sarkozy in 2007 het gelei tot 'n groot hervorming van Frankryk se militêre posisie, wat geëindig het met die terugkeer na volle lidmaatskap op 4 April 2009, wat ook Frankryk ingesluit het om weer by die NAVO-militêre bevelstruktuur aan te sluit, terwyl 'n onafhanklike kern afskrikmiddel gehandhaaf word.  Artikel 5 van die Noord-Atlantiese verdrag, wat van lidlande vereis om enige lidstaat te help wat 'n gewapende aanval ondergaan, is vir die eerste en enigste keer na die aanvalle van 11 September ingeroep, waarna troepe onder die NAVO-geleide ISAF na Afghanistan ontplooi is. Die organisasie het sedertdien 'n reeks bykomende rolle uitgevoer, insluitend die stuur van opleiers na Irak, bystand in operasies teen seerowery, en in 2011 die handhawing van 'n vliegverbod oor Libië in ooreenstemming met die VN se Veiligheidsraad Resolusie 1973.  Rusland se anneksasie van die Krim het gelei tot sterk veroordeling deur alle NAVO-lede, en was een van die sewe kere dat Artikel 4, wat vra vir konsultasie tussen NAVO-lede, ingeroepe is. Vroeër tye ingesluit tydens die Irak-oorlog en die Siriese burgeroorlog. Op die 2014 Wales-beraad het die leiers van die NAVO-lidlande vir die eerste keer formeel daartoe verbind om teen 2024 die ekwivalent van ten minste twee persent van hul bruto binnelandse produkte aan verdediging te spandeer, wat voorheen slegs 'n informele riglyn was. Op die 2016-beraad in Warskou het NAVO-lande ooreengekom om die NAVO-versterkte voorste teenwoordigheid te skep, wat vier multinasionale bataljongrootte slaggroepe in Estland, Letland, Litaue en Pole ontplooi het. Voor en tydens die Russiese inval in Oekraïne in 2022 het verskeie NAVO-lande grondtroepe, oorlogskepe en vegvliegtuie gestuur om die alliansie se oostelike flank te versterk, en verskeie lande het weer op Artikel 4 ingeroep. In Maart 2022 het NAVO-leiers in Brussel vergader vir 'n buitengewone beraad waar ook G7-leiers en leiers van die Europese Unie betrokke was. NAVO-lidlande het ooreengekom om vier addisionele slaggroepe in Bulgarye, Hongarye, Roemenië en Slowakye te vestig, en elemente van die NAVO-reaksie-mag is vir die eerste keer in die NAVO se geskiedenis geaktiveer.  Teen Junie 2022 het die NAVO 40 000 troepe langs sy 2500 kilometer lange oostelike flank ontplooi om Russiese aggressie af te skrik. Meer as die helfte van hierdie getal is in Bulgarye, Roemenië, Hongarye, Slowakye en Pole ontplooi, wat vyf lande 'n aansienlike gesamentlike voormalige NAVO-mag van 259.000 troepe het. Om Bulgarye se Lugmag aan te vul, het Spanje Eurofighter Typhoons gestuur, Nederland het agt F-35-aanvalvliegtuie gestuur, en bykomende Franse en Amerikaanse aanvalvliegtuie sal ook binnekort aankom.  Die NAVO geniet openbare steun in al sy lidlande.
Die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO, Frans: Organisation du traité de l'Atlantique nord), of Noord-Atlantiese Alliansie, die Atlantiese Alliansie, die Westelike Alliansie, is 'n militêre alliansie. Dit is in 1949 deur die Noord-Atlantiese Verdrag ingestel en is op 4 April 1949 in Washington, DC, Verenigde State, onderteken. Die Verenigde State, België, Nederland, Luxemburg, Frankryk, die Verenigde Koninkryk, Kanada, Portugal, Italië, Noorweë, Denemarke en Ysland was in 1949 lidlande. Op 18 Februarie 1952 het Griekeland en Turkye ook aangesluit.  Toe Wes-Duitsland op 9 Mei 1955 by die organisasie aangesluit het, is dit deur Halvard Lange, die destydse minister van buitelandse sake van Noorweë, as "'n beslissende keerpunt in die geskiedenis van ons kontinent" beskryf. Die gevolg was die Warschau-verdrag, wat op 14 Mei 1955 deur die Sowjetunie en sy satellietstate as antwoord op die NAVO onderteken is.  Ná die Koue Oorlog in 1999 het drie voormalige kommunistiese lande, Hongarye, die Tsjeggiese Republiek en Pole, by die NAVO aangesluit. Op 29 Maart 2004 het nog sewe Noord- en Oos-Europese lande by die NAVO aangesluit: Estland, Letland en Litaue sowel as Slowenië, Slowakye, Bulgarye en Roemenië.  Kroasië en Albanië het op 3 April 2008 'n uitnodiging vir NAVO-lidmaatskap ontvang. Die Republiek Macedonië het die enigste voorwaardelike uitnodiging ontvang omdat dit deur Griekeland geweier is weens sy naamgeskil met Griekeland.  Montenegro het op 5 Junie 2017 aangesluit. Nadat Noord-Macedonië sy naam verander het om die geskil te beëindig, het dit op 27 Maart 2020 by die NAVO aangesluit en sy 30ste lid geword. Ierland het op 8 September 2020 amptelik by die NAVO aangesluit as 'n waarnemer.  In April 2023 het Finland by die NAVO aangesluit, na pogings om sedert die Russiese inval in 2022 in die Oekraïne aan te sluit.