Podsumowanie historii NATO
Context:Traktat z Dunkierki został podpisany przez Francję i Zjednoczone Królestwo 4 marca 1947 r., w następstwie II wojny światowej i na początku zimnej wojny, jako traktat o sojuszu i wzajemnej pomocy w przypadku ewentualnych ataków Niemiec lub Związku Radzieckiego. W marcu 1948 r. sojusz ten został rozszerzony w traktacie brukselskim o kraje Beneluksu, tworząc Organizację Traktatu Brukselskiego, powszechnie znaną jako Unia Zachodnia. Rozmowy o szerszym sojuszu wojskowym, który mógłby obejmować Amerykę Północną, rozpoczęły się w tym miesiącu również w Stanach Zjednoczonych, gdzie ich polityka zagraniczna w ramach Doktryny Trumana promowała międzynarodową solidarność przeciwko działaniom, które postrzegały jako komunistyczną agresję, taką jak przewrót stanu w Czechosłowacji w lutym 1948 roku. Rozmowy te doprowadziły do podpisania Traktatu Północnoatlantyckiego w dniu 4 kwietnia 1949 r. przez państwa członkowskie Unii Zachodniej oraz Stany Zjednoczone, Kanadę, Portugalię, Włochy, Norwegię, Danię i Islandię. Kanadyjski dyplomata Lester B. Pearson był głównym autorem i autorem traktatu.  Długi prostokątny pokój z wieloma rzędami osób siedzących po obu stronach, a flagi wiszące na drugim końcu. Niemcy Zachodnie przystąpiły do NATO w 1955 roku, co doprowadziło do powstania rywalizującego z nim Układu Warszawskiego podczas zimnej wojny. Traktat Północnoatlantycki był w dużej mierze uśpiony, dopóki wojna koreańska nie zainicjowała ustanowienia NATO, aby wdrożyć go z zintegrowaną strukturą wojskową. Obejmowało to utworzenie Najwyższego Sztabu Mocarstw Sojuszniczych w Europie (SHAPE) w 1951 r., który przyjął wiele struktur i planów wojskowych Unii Zachodniej, w tym ich porozumienia dotyczące standaryzacji sprzętu i porozumienia o stacjonowaniu zagranicznych sił zbrojnych w krajach europejskich. W 1952 r. ustanowiono stanowisko Sekretarza Generalnego NATO jako głównego cywila organizacji. W tym roku odbyły się również pierwsze duże ćwiczenia morskie NATO, ćwiczenie Mainbrace oraz przystąpienie do organizacji Grecji i Turcji. Po konferencjach w Londynie i Paryżu Niemcy Zachodnie mogły uzbroić się militarnie, ponieważ dołączyły do NATO w maju 1955 roku, co z kolei było głównym czynnikiem w tworzeniu zdominowanego przez Sowietów Paktu Warszawskiego, określającego dwie przeciwstawne strony zimnej wojny.  Budowa muru berlińskiego w 1961 roku była szczytem napięć zimnej wojny, kiedy to 400 tysięcy żołnierzy amerykańskich stacjonowało w Europie. Wątpliwości co do siły stosunków między państwami europejskimi a Stanami Zjednoczonymi pojawiały się i zanikały, wraz z wątpliwościami co do wiarygodności obrony NATO przed ewentualną inwazją sowiecką - wątpliwości, które doprowadziły do rozwoju niezależnego francuskiego odstraszania jądrowego i wycofania Francji ze struktury wojskowej NATO w 1966 r. W 1982 roku do sojuszu przystąpiła nowo demokratyczna Hiszpania.  Rewolucje 1989 roku w Europie doprowadziły do strategicznej ponownej oceny celu, charakteru, zadań i skupienia się NATO na kontynencie. W październiku 1990 roku Niemcy Wschodnie stały się częścią Republiki Federalnej Niemiec i sojuszu, a w listopadzie 1990 roku sojusz podpisał Traktat o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie (CFE) w Paryżu z Związkiem Radzieckim. Zalecało konkretne redukcje wojskowe na całym kontynencie, które kontynuowano po upadku Układu Warszawskiego w lutym 1991 r. i rozpadzie Związku Radzieckiego w grudniu tego roku, co usunęło de facto głównych przeciwników NATO. To rozpoczęło redukcję wydatków wojskowych i sprzętu w Europie. Traktat CFE pozwolił sygnatariuszom na usunięcie 52 000 sztuk broni konwencjonalnej w ciągu następnych szesnastu lat i pozwolił na zmniejszenie wydatków wojskowych europejskich członków NATO o 28 procent w latach 1990-2015. W 1990 roku kilku zachodnich przywódców zapewniło Michaiła Gorbaczowa, że NATO nie rozszerzy się dalej na wschód, co ujawniły memorandum prywatnych rozmów. Jednak ostateczny tekst Traktatu o ostatecznym rozstrzygnięciu w stosunku do Niemiec, podpisany później tego samego roku, nie zawierał żadnej wzmianki o kwestii ekspansji na wschód.  Dwie wysokie betonowe sekcje ściany na trawniku przed zakrzywionym budynkiem z oknami z niebieskiego szkła. Upadek muru berlińskiego w 1989 roku oznaczał punkt zwrotny w roli NATO w Europie, a ta część muru jest teraz wyświetlana na zewnątrz siedziby NATO. W latach 90. organizacja rozszerzyła swoją działalność na sytuacje polityczne i humanitarne, które wcześniej nie były przedmiotem zainteresowania NATO. Podczas rozpadu Jugosławii organizacja przeprowadziła swoje pierwsze interwencje wojskowe w Bośni od 1992 do 1995 roku, a później w Jugosławii w 1999 roku. Konflikty te spowodowały poważną restrukturyzację wojskową po zimnej wojnie. Struktura wojskowa NATO została skrócona i zreorganizowana, a utworzono nowe siły, takie jak Siedziba Dowództwa Sojuszniczego w Europie Korpus Szybkiego Reagowania.  Politycznie rzecz biorąc, organizacja dążyła do lepszych stosunków z nowo autonomicznymi państwami Europy Środkowej i Wschodniej, a w okresie po zimnej wojnie ustanowiono forum dyplomatyczne na rzecz współpracy regionalnej między NATO a jego sąsiadami, w tym Partnerstwo na rzecz Pokoju i inicjatywę dialogu śródziemnomorskiego w 1994 r., Radę Partnerstwa Euroatlantyckiego w 1997 r. oraz Stałą Wspólną Radę NATO-Rosja w 1998 r. Na szczycie w Waszyngtonie w 1999 roku Węgry, Polska i Czechy oficjalnie przystąpiły do NATO, a organizacja wydała również nowe wytyczne dotyczące członkostwa wraz z indywidualnymi "Planami Działań Członkowskich". Plany te regulowały późniejsze dodanie nowych członków sojuszu. Wybór prezydenta Francji Nicolasa Sarkozy'ego w 2007 r. doprowadził do znacznej reformy stanowiska wojskowego Francji, która zakończyła się powrotem do pełnego członkostwa w dniu 4 kwietnia 2009 r., co obejmowało również powrót Francji do struktury dowodzenia wojskowego NATO, przy jednoczesnym utrzymaniu niezależnego odstraszania jądrowego.  Artykuł 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, wymagający od państw członkowskich pomocy każdemu państwu członkowskiemu, które jest przedmiotem zbrojnego ataku, został po raz pierwszy i tylko po raz pierwszy po atakach z 11 września, po których wojska zostały rozmieszczone w Afganistanie pod kierownictwem NATO ISAF. Od tego czasu organizacja pełniła szereg dodatkowych ról, w tym wysyłała trenerów do Iraku, pomagała w operacjach zwalczania piractwa, a w 2011 r. wprowadziła strefę zakazu lotów nad Libią zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1973.  Aneksja Krymu przez Rosję doprowadziła do ostrego potępienia przez wszystkich członków NATO i była jednym z siedmiu przypadków, w których art. 4, który wzywa do konsultacji między członkami NATO, został zastosowany. Wcześniejsze czasy, w tym podczas wojny w Iraku i wojny domowej w Syrii. Na szczycie w Walii w 2014 r. przywódcy państw członkowskich NATO po raz pierwszy formalnie zobowiązali się do wydatkowania na obronę do 2024 r. co najmniej równowartości dwóch procent ich produktu krajowego brutto, co wcześniej było tylko nieformalną wytycznością. Na szczycie w Warszawie w 2016 r. kraje NATO uzgodniły utworzenie wzmocnionej obecności naprzód NATO, która rozmieszczyła cztery wielonarodowe grupy bojowe wielkości batalionu w Estonii, na Łotwie, na Litwie i w Polsce. Przed i podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. kilka krajów NATO wysłało żołnierzy lądowych, okręty wojenne i samoloty myśliwskie do wzmocnienia wschodniej flanki sojuszu, a wiele krajów ponownie powołało się na artykuł 4. W marcu 2022 r. przywódcy NATO spotkali się w Brukseli na nadzwyczajnym szczycie, w którym uczestniczyli również przywódcy G7 i Unii Europejskiej. Państwa członkowskie NATO zgodziły się utworzyć cztery dodatkowe grupy bojowe w Bułgarii, na Węgrzech, w Rumunii i na Słowacji, a elementy Sił Reagowania NATO zostały aktywowane po raz pierwszy w historii NATO.  W czerwcu 2022 roku NATO rozmieszczyło 40 000 żołnierzy wzdłuż swojej 2500 km długości wschodniej flanki, aby powstrzymać rosyjską agresję. Ponad połowa z nich rozmieszczona jest w Bułgarii, Rumunii, na Węgrzech, na Słowacji i w Polsce, gdzie pięć krajów zgromadziło 259.000 żołnierzy. Aby uzupełnić siły powietrzne Bułgarii, Hiszpania wysłała Eurofighter Typhoon, Holandia wysłała osiem samolotów bojowych F-35, a dodatkowe francuskie i amerykańskie samoloty bojowe również wkrótce przybędą.  NATO cieszy się poparciem publicznym w krajach członkowskich.
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO, francuski: Organisation du traité de l'Atlantique nord), lub Sojusz Północnoatlantycki, Sojusz Atlantycki, Sojusz Zachodni, jest sojuszem wojskowym. Została ustanowiona przez Traktat Północnoatlantycki w 1949 roku i została podpisana w Waszyngtonie, 4 kwietnia 1949 roku. W 1949 r. jej członkami były Stany Zjednoczone, Belgia, Niderlandy, Luksemburg, Francja, Zjednoczone Królestwo, Kanada, Portugalia, Włochy, Norwegia, Dania i Islandia. W dniu 18 lutego 1952 r. dołączyły również Grecja i Turcja.  Przystąpienie Niemiec Zachodnich do tej organizacji 9 maja 1955 r. zostało opisane przez ówczesnego norweskiego ministra spraw zagranicznych Halvarda Lange'a jako "decydujący punkt zwrotny w historii naszego kontynentu".  Po zakończeniu zimnej wojny w 1999 roku trzy dawne kraje komunistyczne - Węgry, Czechy i Polska - przystąpiły do NATO. 29 marca 2004 roku do NATO przystąpiło kolejnych siedem krajów Europy Północnej i Wschodniej: Estonia, Łotwa i Litwa, a także Słowenia, Słowacja, Bułgaria i Rumunia.  Chorwacja i Albania otrzymały zaproszenie do członkostwa w NATO w dniu 3 kwietnia 2008 r. Republika Macedonii otrzymała jedyne warunkowe zaproszenie, ponieważ Grecja zawetowała je z powodu sporu o nazwę z Grecją.  Czarnogóra przystąpiła w dniu 5 czerwca 2017 r. Po zmianie nazwy w celu zakończenia sporu, Macedonia Północna przystąpiła do NATO w dniu 27 marca 2020 r. i stała się jej 30. członkiem. Irlandia oficjalnie przystąpiła do NATO w dniu 8 września 2020 r. w charakterze obserwatora.  W kwietniu 2023 roku Finlandia przystąpiła do NATO, po wysiłkach zmierzających do przystąpienia od rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku.