ដោយផ្អែកលើចំណុចខាងក្រោមនេះ សូមរៀបរាប់ពីឧបករណ៍ដែលមានភាពរឹងដំបូង និងការប្រើប្រាស់របស់វា។
Context:មុនពេលមានចំណេះដឹងអំពីអគ្គិសនី មនុស្សបានដឹងពីការភ្ញាក់ផ្អើលពីត្រីអគ្គិសនី។ អត្ថបទអេហ្ស៊ីបបុរាណ ដែលមានអាយុកាលពីឆ្នាំ ២៧៥០ មុនគ.ស បានចាត់ទុកត្រីទាំងនេះថាជា "Thunderer of the Nile" និងបានពណ៌នាពួកគេថាជា "អ្នកការពារ" នៃត្រីផ្សេងទៀតទាំងអស់។ ត្រីអគ្គិសនីត្រូវបានគេរាយការណ៍ជាថ្មីម្តងទៀតមួយពាន់ឆ្នាំក្រោយមកដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ និងវេជ្ជបណ្ឌិតក្រិករ៉ូម៉ាំង និងអារ៉ាប់បុរាណ។ អ្នកនិពន្ធ បុរាណ ជាច្រើន ដូចជា Pliny the Elder និង Scribonius Largus បាន បញ្ជាក់ ពី ផលប៉ះពាល់ នៃ ការបាក់ សរសៃប្រសាទ នៃ ការបាក់ សរសៃប្រសាទ ដែល បង្កឡើង ដោយ ត្រី អាល់កុល និង កាំរស្មី អគ្គិសនី ហើយ ពួកគេ បាន ដឹងថា ការបាក់ សរសៃប្រសាទ បែបនេះ អាច ឆ្លងកាត់ វត្ថុ ដែល មាន លក្ខណៈ ដឹកនាំ ។ អ្នកជំងឺ ដែល មាន ជំងឺ ដូចជា ជំងឺ រលាក ក្រពះ ឬ ឈឺក្បាល ត្រូវ បាន ណែនាំ ឲ្យ ប៉ះពាល់ ត្រី អគ្គិសនី ដោយ សង្ឃឹម ថា ការ រំខាន ដ៏ ខ្លាំងក្លា នេះ អាច នឹង ព្យាបាល ពួក គេ បាន ។ វប្បធម៌ បុរាណ នៅ ជុំវិញ មហាសមុទ្រ មេឌីទែរ៉ាណេ បាន ដឹងថា វត្ថុ មួយចំនួន ដូចជា ដំបង អំបិល អាច ត្រូវ បាន លាប ជាមួយ ស្បែក សត្វ ឆ្កែ ដើម្បី ទាក់ទាញ វត្ថុ ស្រាល ដូចជា ស្បែក សត្វ ។ Thales នៃ Miletus បានធ្វើការឃ្លាំមើលជាច្រើនអំពីអគ្គិសនីស្ទីតនៅជុំវិញ 600 BCE ដែលគាត់ជឿជាក់ថា ការជិះជាន់បានធ្វើឱ្យអំបិលមានសុវត្ថិភាពផ្ទុយពីរ៉ែដូចជា magnetite ដែលមិនត្រូវការការជិះជាន់។ Thales មិនត្រឹមត្រូវ ក្នុងការជឿថា ការទាក់ទាញនេះ គឺដោយសារតែផលប៉ះពាល់នៃកម្លាំងម៉ាញ៉េស្យូម ប៉ុន្តែក្រោយមក វិទ្យាសាស្ត្រនឹងបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាងកម្លាំងម៉ាញ៉េស្យូម និងអគ្គិសនី។ យោងតាម ទ្រឹស្តី ដ៏ ចម្រូងចម្រាស មួយ ថា ជនជាតិ Parthians ប្រហែលជា មាន ចំណេះដឹង អំពី ការបំពាក់ អគ្គិសនី ដោយ ផ្អែក លើ ការរកឃើញ របស់ បាតេ រី Baghdad Battery នៅ ឆ្នាំ ១៩៣៦ ដែល ស្រដៀង នឹង កោសិកា galvanic ទោះបីជា វា មិន ច្បាស់លាស់ ថា តើ វត្ថុ បុរាណ នេះ មាន លក្ខណៈ អគ្គិសនី ឬ យ៉ាងណា ។ ថាមពលអគ្គិសនីនឹងនៅតែមានច្រើនជាងការចង់ដឹងរបស់មនុស្សជាច្រើនពាន់ឆ្នាំរហូតដល់ឆ្នាំ ១៦០០ នៅពេលដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេស William Gilbert បានសរសេរ De Magnete ដែលគាត់បានធ្វើការសិក្សាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់អំពីថាមពលអគ្គិសនីនិងសុីសែនភាព ដោយការបែងចែកពីផលប៉ះពាល់នៃ lodestone ពីអគ្គិសនីស្ទីតដែលផលិតដោយការលាងអំបិល។ គាត់បានបង្កើតពាក្យឡាតាំងថ្មី electricus ("នៃអំបិល" ឬ "ដូចជាអំបិល", elektron, ពាក្យក្រិកសម្រាប់ "អំបិល") ដើម្បីអះអាងពីលក្ខណៈសម្បត្តិនៃការទាក់ទាញវត្ថុតូចបន្ទាប់ពីត្រូវបានលាង។ ការភ្ជាប់នេះបានបង្កើនពាក្យអង់គ្លេស "អគ្គិសនី" និង "អគ្គិសនី" ដែលបានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងនៅក្នុងការបោះពុម្ពនៅក្នុង Pseudodoxia Epidemica របស់ Thomas Browne ក្នុងឆ្នាំ ១៦៤៦ ។ ការងារបន្ថែមត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសតវត្សទី ១៧ និងដើមសតវត្សទី ១៨ ដោយ Otto von Guericke, Robert Boyle, Stephen Gray និង CF du Fay ។ លោក បេនជាមីន ហ្វ្រាន់ឃ្លីន (Benjamin Franklin) បាន ធ្វើ ការ ស្រាវជ្រាវ យ៉ាង ទូលំទូលាយ អំពី អគ្គិសនី។ នៅខែមិថុនាឆ្នាំ ១៧៥២ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាបានភ្ជាប់នូវគន្លឹះដែកមួយទៅនឹងផ្នែកខាងក្រោមនៃខ្សែអាកាសធាតុដែលស្រកចុះ ហើយបានហោះអាកាសធាតុអាកាសធាតុអាកាសធាតុអាកាសធាតុអាកាស។ ភ្លើង ឆេះ ពី ចង្កេះ ទៅ កណ្តាល ដៃ របស់ គាត់ បាន បង្ហាញ ថា ភ្លើង ឆេះ ពិត ជា មាន លក្ខណៈ អគ្គិសនី មែន ។ គាត់ក៏បានពន្យល់ពីអាកប្បកិរិយាដែលហាក់ដូចជាខុសគ្នារវាង Leyden jar ជាឧបករណ៍សម្រាប់រក្សាទុកការចាក់បញ្ចូលអគ្គិសនីក្នុងកម្រិតធំនៃអគ្គិសនីដែលរួមមានទាំងការចាក់បញ្ចូលអគ្គិសនីវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមាន នៅឆ្នាំ ១៧៧៥ លោក Hugh Williamson បានរាយការណ៍ពីការសាកល្បងមួយចំនួនទៅអង្គការ Royal Society អំពីការភ្ញាក់ផ្អើលដែលផ្តល់ដោយចង្កេះអគ្គិសនី; នៅឆ្នាំដដែលនោះវេជ្ជបណ្ឌិតវះកាត់និងវេជ្ជបណ្ឌិត John Hunter បានរៀបរាប់ពីរចនាសម្ព័ន្ធនៃសរីរាង្គអគ្គិសនីរបស់ត្រី។ នៅឆ្នាំ ១៧៩១ លោក Luigi Galvani បានបោះពុម្ពផ្សាយការរកឃើញរបស់លោកអំពី bioelectromagnetics ដែលបង្ហាញថា អគ្គិសនីគឺជាមធ្យមដែលតាមរយៈសរសៃប្រសាទបានបញ្ជូនសញ្ញាទៅដល់សាច់ដុំ។ ការ សិក្សា របស់ អ្នក វិទ្យាសាស្ត្រ ការទទួលស្គាល់ថា អេឡិចត្រូម៉ាញ៉េស្យូម (electromagnetism) ដែលជាភាពឯកភាពនៃលក្ខណៈអេឡិចត្រូនិច និងម៉ាញ៉េស្យូម (electric and magnetic phenomena) គឺដោយសារតែ Hans Christian Ørsted និង André-Marie Ampère នៅឆ្នាំ 1819-1820 ។ លោក Michael Faraday បាន បង្កើត ម៉ូតូ អគ្គិសនី នៅ ឆ្នាំ ១៨២១ ហើយ លោក Georg Ohm បាន វិភាគ ផ្នែក គណិតវិទ្យា អំពី រង្វង់ អគ្គិសនី នៅ ឆ្នាំ ១៨២៧។ ថាមពលអគ្គីសនី និងម៉ាញ៉េស្យូម (និងពន្លឺ) ត្រូវបានភ្ជាប់ដោយ James Clerk Maxwell ជាពិសេសនៅក្នុង "On Physical Lines of Force" របស់គាត់ក្នុងឆ្នាំ 1861 និង 1862 ។ ខណៈពេលដែលដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ បានឃើញការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងវិទ្យាសាស្រ្តអគ្គិសនី សតវត្សរ៍ទី ១៩ ចុងក្រោយនឹងឃើញការរីកចម្រើនដ៏ធំធេងបំផុតនៅក្នុងវិស្វកម្មអគ្គិសនី។ តាមរយៈមនុស្សដូចជា Alexander Graham Bell, Ottó Bláthy, Thomas Edison, Galileo Ferraris, Oliver Heaviside, Ányos Jedlik, William Thomson, 1st Baron Kelvin, Charles Algernon Parsons, Werner von Siemens, Joseph Swan, Reginald Fessenden, Nikola Tesla និង George Westinghouse អគ្គិសនីបានក្លាយពីការចង់ដឹងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រទៅជាឧបករណ៍ចាំបាច់សម្រាប់ជីវិតទំនើប។ នៅឆ្នាំ១៨៨៧ លោកហេនរីច ហឺតស (Heinrich Hertz) បានរកឃើញថា អេឡិចត្រូដដែលបំភ្លឺដោយពន្លឺអ៊ុលត្រាវ៉យូឡែត (Ultraviolet) បានបង្កើតភ្លើងឆេះអេឡិចត្រូនិចយ៉ាងងាយ។ នៅឆ្នាំ១៩០៥ លោកអាល់ប៊ែរត អេនស្តាញ បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយដែលពន្យល់ពីទិន្នន័យសាកល្បងពីផលប៉ះពាល់ photoelectric ថាជាលទ្ធផលនៃថាមពលពន្លឺដែលត្រូវបានដឹកជញ្ជូននៅក្នុងកញ្ចប់ quantized ដាច់ដោយឡែក, បង្កើនថាមពលអេឡិចត្រូនិ។ ការរកឃើញនេះបាននាំឱ្យមានបដិវត្តន៍ក្វាន់តូម។ Einstein ទទួល បាន រង្វាន់ ណូបែល ខាង រូបវិទ្យា ក្នុង ឆ្នាំ ១៩២១ សម្រាប់ "ការ រក ឃើញ របស់ គាត់ នៃ ច្បាប់ នៃ ផល ប៉ះពាល់ photoelectric" ។ ឥទ្ធិពល photoelectric ក៏ត្រូវបានប្រើនៅក្នុង photocells ដូចជាអាចត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងបន្ទះអេឡិចត្រូនិច។ ឧបករណ៍ ដែល មាន សភាព រឹង ដំបូង គេ គឺ "ឧបករណ៍ ស្វែងរក មាត់ សត្វ ឆ្មា" ដែល ត្រូវ បាន ប្រើ ដំបូង នៅ ក្នុង ទសវត្សរ៍ ១៩០០ នៅ ក្នុង ឧបករណ៍ ទទួល វិទ្យុ។ ខ្សែស្រឡាយដែលមានលក្ខណៈដូចមាត់មាត់ត្រូវបានដាក់ឱ្យប៉ះពាល់បន្តិចទៅនឹងគ្រីស្តាល់រឹង (ដូចជាគ្រីស្តាល់ germanium) ដើម្បីកំណត់សញ្ញាវិទ្យុដោយប្រសិទ្ធភាពនៃការប៉ះពាល់។ នៅក្នុងសមាសធាតុរឹងអគ្គិសនីត្រូវបានកំណត់ទៅលើផ្នែករឹង និងសមាសធាតុដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាពិសេសដើម្បីប្ដូរ និងពង្រីកវា។ ចរន្តអគ្គិសនីអាចត្រូវបានយល់បានក្នុងទម្រង់ពីរ: ដូចជាអេឡិចត្រូនិចដែលមានបន្ទុកអវិជ្ជមាន និងដូចជាអេឡិចត្រូនិចដែលមានបន្ទុកវិជ្ជមានដែលហៅថា រន្ធ។ ការចោទប្រកាន់ និង រន្ធ ទាំងនេះ ត្រូវ បាន យល់ដឹង តាម លក្ខខណ្ឌ នៃ រូបវិទ្យា ក្វាន់តូម ។ វត្ថុធាតុសាងសង់ជាទូទៅជាកាបូនកាបូនកាបូនកាបូន។ អេឡិចត្រូនិចរដ្ឋរឹងបានកើតឡើងដោយខ្លួនឯងជាមួយនឹងការលេចឡើងនៃបច្ចេកវិទ្យា transistor ។ ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការដំបូងគឺប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិការប្រតិបត្តិ
ឧបករណ៍ ដែល មាន សភាព រឹង ដំបូង គេ គឺ "ឧបករណ៍ ស្វែងរក មាត់ សត្វ ឆ្មា" ដែល ត្រូវ បាន ប្រើ ដំបូង នៅ ក្នុង ទសវត្សរ៍ ១៩០០ នៅ ក្នុង ឧបករណ៍ ទទួល វិទ្យុ។ ខ្សែស្រឡាយដែលមានលក្ខណៈដូចស្លឹកត្រចៀក ត្រូវបានគេដាក់នៅជាប់នឹងគ្រីស្តាល់រឹង (ដូចជាគ្រីស្តាល់ germanium) ដើម្បីកំណត់សញ្ញាវិទ្យុដោយប្រសិទ្ធភាពនៃការប៉ះទង្គិច។