ហេតុ អ្វី បាន ជា មនុស្ស ត្រូវ ប្តូរ រោងចក្រ និង សួនច្បារ ឲ្យ ទៅ ជា រោងចក្រ ដាំ ដើមឈើ?
នរណា មិន ចូល ចិត្ត សត្វ ស្វា? វា ជា និមិត្តរូប ដ៏ ស្រស់ ស្អាត នៃ ភាព គ្មាន កំហុស។ [រូបភាព នៅ ទំព័រ ២១] នៅពេលខ្ញុំនៅក្មេង អ្នកមិនអាចធ្វើដំណើរដោយគ្មានសត្វស្វា នៅលើកញ្ចក់ម៉ូតូរបស់អ្នកទេ។ ហេតុ អ្វី បាន ជា មាន មនុស្ស តិចតួច ដូច្នេះ ហើយ មាន ន័យ យ៉ាង ណា?  មូលហេតុ សំខាន់ មួយ គឺ ការ ប្រើប្រាស់ ថ្នាំ សម្លាប់ សត្វល្អិត និង ថ្នាំ សម្លាប់ សត្វល្អិត ។ សារធាតុ គីមី ទាំង នេះ ជា អ្នក សម្លាប់ ដោយ ឥត គិត ថ្លៃ។ ហើយ វា ធ្វើ ឲ្យ ប្រព័ន្ធ អេកូឡូស៊ី ទាំង មូល មិន មាន តុល្យភាព។ នៅ ក្នុង សួន ច្បារ របស់ ខ្ញុំ ខ្ញុំ បាន ឃើញ ថា ការ អត់ ធ្មត់ តិចតួច នឹង ធ្វើ ឲ្យ រឿងរ៉ាវ មាន តុល្យភាព ឡើង វិញ។ ខ្ញុំមានអណ្តាតភ្លើង ប៉ុន្តែបន្ដិចបន្ដួច ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា សត្វស្វាដែលបំផ្លាញអណ្តាតភ្លើង បានដោះស្រាយបញ្ហានេះ ខ្ញុំមានសត្វចម្លែក ដោយសារតែមាន់ក្នុងគំនរ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ ខ្ញុំបានឃើញសត្វ Swallows និង Phoebes ចូលមក ដើម្បីយកប្រភពអាហារ។  មូលហេតុ មួយទៀត ដែល យើង ឃើញ សត្វ ផ្សោត តិចជាង នេះ គឺ ជា អាហារ សម្រាប់ សត្វ កណ្តុរ ។ សត្វ ផ្សោត និង សត្វ ស្លាប ភាគ ច្រើន (ឬ សត្វ ផ្សោត ពេល យប់ ដូច ខ្ញុំ ចូល ចិត្ត ហៅ ពួក វា) ត្រូវ ការ រុក្ខជាតិ ជាក់ លាក់ មួយ ដើម្បី ធ្វើ ជា មជ្ឈមណ្ឌល សម្រាប់ សត្វ ផ្សោត របស់ ពួក គេ។ សត្វ ស្វា ម៉ូ ណា ល់ មាន ឈ្មោះ ថា Milkweed សម្រាប់ Pipevine Swallowtails វាគឺជា Pipevine (Aristolochia) ។ ដោយ គ្មាន រុក្ខជាតិ ទាំងនេះ សត្វ កណ្តុរ គ្មាន ប្រភព អាហារ ។ តើ អ្នក នឹង ឆ្លើយ យ៉ាង ណា? ពេល យើង មើល ទៅ លើ សួន របស់ យើង ផ្ទាល់ វា មាន រុក្ខជាតិ ដ៏ ស្រស់ ស្អាត ដែល នាំ ចូល ពី កន្លែង ផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ សត្វ ស្វា ផ្ទះ របស់ យើង ហាក់ ដូច ជា វាល រហោស្ថាន។ សូម្បីតែ រុក្ខជាតិ ដូចជា ស្លឹក បន្លែ ដែល ទាក់ទាញ សត្វល្អិត ជាច្រើន សម្រាប់ ទឹកដោះ ក៏ មិន ផ្តល់ អាហារ ដល់ សត្វល្អិត កូន ក្នុងស្រុក នោះដែរ ។ វា ប្រហាក់ ប្រហែល នឹង ការ មាន បារ មួយ សម្រាប់ មនុស្ស ធំ ផឹក តែ គ្មាន អាហារ សម្រាប់ ចិញ្ចឹម កូន របស់ ពួកគេ ដើម្បី ឲ្យ ពួកគេ អាច ធំ ឡើង ដើម្បី ក្លាយ ជា មនុស្ស ធំ ដែរ ។  ប៉ុន្តែ លោក Doug Tallamy អ្នកជំនាញ ខាង សត្វល្អិត ពី សាកលវិទ្យាល័យ Delaware បាន និយាយថា យើង អាច ជួយ បាន ។ ដោយ ដាក់ រុក្ខជាតិ ក្នុងស្រុក មួយចំនួន នៅ ក្នុង ចម្ការ របស់ យើង យើង អាច ផ្តល់ អាហារ ដើម្បី នាំ សត្វ ផ្សោត ត្រឡប់ មកវិញ ។  នៅ ពេល ដែល យើង ត្រៀម ខ្លួន រៀបចំ សួន របស់ យើង ឡើង វិញ ពី រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ រុក្ខជាតិ យើងបានឃើញលោក Doug Tallamy និយាយនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ CNPS Silicon Valley Zoom Meeting។ ហើយយើងបានយល់ថា យើងត្រូវផ្លាស់ប្តូរទិសដៅរបស់យើង ហើយចាប់ផ្តើមធ្វើសួនច្បារជាមួយជនជាតិដើម។  នៅពេលដែលយើងមើលទៅលើសួនច្បាររបស់យើង គន្លឹះគឺថាយើងទើបតែចាប់ផ្តើម... វា ជា ការ ពិសោធន៍ ដ៏ ធំ មួយ ដើម្បី មើល ថា តើ អ្វី ដែល មាន ប្រសិទ្ធភាព នៅ កន្លែង ណា។ ហើយសួនច្បារកំពុងតែនិយាយជាមួយយើង។ ស្មៅភ្នែកខៀវបានលោតពីផ្លូវដែកទៅផ្នែកមួយទៀតនៃសួន! យើងរំពឹងថា នឹងមានចលនា និងកាមរីកម្សាន្ត ច្រើនជាងនេះ នៅពេលអនាគត។ ការ សិក្សា របស់ យើង  ការមានដើមអំពិលដ៏ធំបំផុតនៅខាងក្រោយផ្ទះយើង និង មានទន្លេនៅពីក្រោយផ្ទះយើង ពិតជាបានផ្តល់ឱកាសដល់យើង ក្នុងការទទួលទានអាហារ និង ការចូលទៅក្នុងព្រៃរបស់យើង។  ចំណុចអវិជ្ជមាន គឺមានពន្លឺច្រើន មានតែ ២ ឬ ៣ កន្លែង ប៉ុណ្ណោះ ក្នុង សួន របស់ យើង ដែល មាន ពន្លឺ ថ្ងៃ ល្អ ។ ដូច្នេះយើងបានដើរតាម Calscape ដោយស្វែងរករុក្ខជាតិដែលអាចទ្រាំបាននូវស្រមោល។ (ប្រសិន បើ អ្នក មិន ទាន់ បាន ជួប Calscape អ្នក កំពុង តែ ទទួល បាន ការ អបអរ ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អ្នករស់នៅកាណាដា... ។)  គោលបំណង... ក្នុងនាមជាជនជាតិ Talamites យើងជឿជាក់លើការបំប៉នប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដែលចាប់ផ្តើមដោយការចិញ្ចឹមកណ្តុរ។ តើ វា មាន ប្រសិទ្ធភាព យ៉ាង ណា? យើងបានឃើញសត្វកណ្តុរមួយ ឬពីរប៉ុណ្ណោះ។ សោកស្តាយណាស់។ វាគឺជាការសាកល្បងទាំងអស់...  ផលប៉ះពាល់ដ៏ធំជាងគេ គឺការបន្សល់ទុកនូវស្លឹកឈើក្នុងឆ្នាំកន្លងមក។ យើងអាចមើលឃើញថា ដីមានភាពល្អប្រសើរឡើង ហើយរាល់ពេលដែលយើងស្រោចទឹក យើងមើលឃើញថា សត្វល្អិតជាច្រើនបានលេចចេញពីដី។ ដូច្នេះ វា កំពុង តែ កើត ឡើង។ យឺតៗ...  ដូច្នេះយើងនៅតែបន្តជំនួសអ្នកដែលមិនមែនជាជនជាតិដើម ដោយជនជាតិដើម។ កាលពីចុងសប្តាហ៍មុនយើងបានដកចេញ Sarcococca និង Pierris Japonicas ហើយបានជំនួសពួកគេដោយ Coffeeberry (Frangula Californica) ។ សប្ដាហ៍ នេះ យើង បាន កាប់ ដើម អំពិល ពីរ ដើម ហើយ យក ដើម អំពិល Bush Anemone (Carpenteria Californica) មក ជំនួស វិញ។ ហើយនៅចុងសប្តាហ៍ខាងមុខ យើងនឹងដូររបងសុវត្ថិភាពរបស់យើងទៅជា Coyote Brush (Baccharis pilularis) ។  ក្រៅពី សត្វល្អិត យើង បានឃើញ សត្វព្រៃ ដ៏ អស្ចារ្យ ជាច្រើន ទៀត នៅក្នុង សួនច្បារ របស់ យើង ។ កូនអណ្តើកថ្មីមួយក្បាល កើតនៅក្នុងដើមឈើជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ហើយឆ្នាំនេះយើងមានការភ្ញាក់ផ្អើលដោយមានកូនរុក្កតោ 3 ក្បាលបានដើរចូលទៅក្នុងដើមឈើ (វាមានកម្រាស់ធំ) ។  ពួកគេមានភាពស្រស់ស្អាត មានភាពអាម៉ាស់ និងគួរឱ្យស្រលាញ់។ យើងបានរីករាយនឹងការមើលពួកគេចេញមក ហើយរុករកដើមឈើជារៀងរាល់យប់ដើម្បីរកអាហារ។