Эмне үчүн Советтер Союзу Афганистандагы согушунан баш тартты?
Context:Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин, Чыгыш жана Борбордук Европанын айрым бөлүктөрү, анын ичинде Чыгыш Германия жана Австриянын чыгыш бөлүктөрү Кызыл Армия тарабынан Потсдам конференциясына ылайык оккупацияланган. Чыгыш блогундагы сателлиттик мамлекеттерде көз каранды коммунисттик өкмөттөр орнотулган. Дүйнөдөгү экинчи ядролук держава болгон соң, Советтер Союзу Варшава келишиминин альянсын түзүп, АКШ жана НАТО менен дүйнөлүк үстөмдүк үчүн салкын согуш деп аталган күрөштө катышкан. 1953-жылы Сталин көз жумгандан кийин жана кыска убакытка колхоздук башкаруудан кийин, жаңы жетекчи Никита Хрущев Сталинди четке кагып, сталинчиликтен арылуу саясатын жүргүзүп, ГУЛАГ эмгек лагерлеринен көптөгөн саясий туткундарды бошоткон. Репрессиялык саясатты жалпы жонунан жеңилдетүү кийинчерээк Хрущевдун суугу деп аталып калган. Ошол эле мезгилде, эки өлкө Түркияга АКШнын "Юпитер" ракеталарын, Кубага советтик ракеталарды жайгаштыруу маселесинде бири-бирине каршы чыкканда, "муздак согуштун" ортосундагы чыңалуу эң жогорку чекке жеткен.  1957-жылы Советтер Союзу биринчи жасалма спутникти - "Спутник-1" спутнигин - космоско учуруп, космос доору башталган. Орусиялык космонавт Юрий Гагарин 1961-жылдын 12-апрелинде "Восток-1" космос кемесинин бортунда Жердин орбитасына чыккан биринчи адам болгон. Хрущев 1964-жылы бийликтен кулатылгандан кийин, Леонид Брежнев жетекчи болгонго чейин, дагы бир коллективдүү башкаруу мезгили башталган. 1970-жылдар жана 1980-жылдардын башы кийинчерээк "Стагнация доору" деп аталып калган. 1965-жылдагы Косыгин реформасы советтик экономиканы жарым-жартылай децентралдаштырууга багытталган. 1979-жылы Ооганстандагы коммунисттик революциядан кийин советтик аскерлер өлкөгө басып кирип, советтик-ооган согушун башташкан. 1988-жылдын май айында советтик аскерлер эл аралык оппозициянын, антисоветтик партизандык согуштун жана советтик жарандардын колдоосунун жоктугунан улам Ооганстандан чыга башташкан.  1985-жылдан баштап, Советтер Союзунун акыркы лидери Михаил Горбачев, советтик системада либералдык реформаларды киргизүүгө умтулган, экономикалык туруктуулук мезгилин токтотуу жана өкмөттү демократиялаштыруу аракетинде гласность (ачык) жана перестройка (реструктуризация) саясатын киргизген. Бирок бул өлкөдө күчтүү улутчулдук жана сепаратисттик кыймылдардын пайда болушуна алып келди. 1991-жылга чейин Советтер Союзунун экономикасы дүйнөдөгү экинчи ири экономика болгон, бирок анын акыркы жылдарында экономикалык кризиске дуушар болгон.  1991-жылы Балтика өлкөлөрү Советтер Союзунан бөлүнүп чыгып, экономикалык жана саясий баш аламандык күч ала баштаган. 17-мартта референдум өткөрүлүп, анда катышкан жарандардын басымдуу көпчүлүгү Советтер Союзун жаңы федерацияга айландырууну колдогон. 1991-жылдын июнь айында Борис Ельцин Орусиянын тарыхындагы биринчи түздөн-түз шайланган президент болуп, Орусиянын СФСРинин президенти болуп шайланган. 1991-жылдын августунда Горбачевдун өкмөтүнүн мүчөлөрү тарабынан Горбачевго каршы жана Советтер Союзун сактап калууга багытталган мамлекеттик төңкөрүш аракети Советтер Союзунун Коммунисттик партиясынын акырына алып келди. 1991-жылдын 25-декабрында Советтер Союзунун таркашынан кийин азыркы Орусия менен катар дагы он төрт постсоветтик мамлекет пайда болгон.
Советтер 1988-жылдын май айында башталган советтик-афган согушунан эл аралык оппозициянын, антисоветтик партизандык согуштун жана совет жарандарынын колдоосунун жоктугунан улам чыгып кетишкен.