chii chinonzi petrified wood
Context:Matanda akaomeswa, anozivikanwawo semuti wakaomeswa (kubva kuChigiriki chekare πέτρα zvinoreva 'dombo' kana 'dombo'; chaizvo 'danda rakashandurwa kuita dombo'), izita rakapihwa kune yakasarudzika mhando yematanda akaomeswa, zvisaririra zvakaomeswa zvezvirimwa zvepasi. Petrifaction imhedzisiro yemuti kana miti yakaita semuti yakatsiviwa nedombo kuburikidza nemaitiro emaminerari ayo anowanzo sanganisira permineralization uye kutsiva. Zvinhu zvinogadzira zvinhu zvinoumba madziro etsinga zvakatevedzana nemaminerari (kunyanya silica iri muchimiro cheopal, chalcedony, kana kuti quartz). Mune zvimwe zviitiko, chimiro chepakutanga chedumbu racho chinogona kungochengetwa zvishoma. Kusiyana nezvimwe zvisaririra zvezvirimwa, izvo zvinowanzova zviratidzo kana kuti zvigadziriro, huni dzakaomeswa zvidhina chiratidzo chine mativi matatu chezvinhu zvokutanga zvinorarama.  Nzira yokuita matombo inoitika pasi pevhu, apo huni dzinova dzakavigwa mumvura kana kuti madota anoputika. Kuvapo kwemvura kunoderedza kuwanika kweoxygen iyo inodzivisa kuora kwemhepo nemabhakitiriya nefungi. Mvura ine zvicherwa inoyerera nomumadhaka inogona kutungamirira kupemineralisation, iyo inoitika apo zvicherwa zvinodonha kubva mumhinduro zvichizadza mukati memasero nedzimwe nzvimbo dzisina chinhu. Munguva yokutsiva, masvingo etsero yomuti anoita setemberi yokugadzirwa kwemaminerari. Panofanira kuva nechiyero pakati pokuparara kwecellulose nelignin uye kugadzirwa kwemaminerari kuitira kuti udzame hwamasero huchengetwe nokutendeka. Zvizhinji zvezvinhu zvinogadzirwa nemiti zvinowanzoora, zvisinei zvimwe zvelignin zvingasara. Silica muchimiro cheopal-A, inogona kukwirisa uye kupinza huni nekukurumidza munzvimbo dzinopisa. Zvisinei, huni dzakaomeswa dzinonyanya kuzivikanwa semiti yakanga yakavigwa mumadhaka ane tsanga dzakanaka emadhelta nemipata ine mafashamo kana kuti mahara anoputika nemarara. Sango rine zvinhu zvakadaro rakava dombo rinozivikanwa sesango rakava dombo.
Matanda akaomeswa matombo ndechimwe chezvisaririra, ndicho chirimwa chine rutivi rwomukati rwakatsiviwa nedombo kupfurikidza nokumanikidzwa nokuvhiringidzwa mumamirioni amakore