کەشتی جەنگی بیسمارک چی بوو؟
Context:بیسمارک یەکەم کەشتییە لە دوو کەشتییە جەنگییەکانی جۆری بیسمارک کە بۆ هێزی دەریایی ئەڵمانیای نازی دروستکراون. کەشتییەکە بە ناوی ڕاوێژکار ئۆتۆ ڤۆن بیسمارکەوە ناونراوە، کەشتییەکە لە کەشتیخانەی بلۆخم و ڤۆس لە هامبۆرگ لە تەممووزی ١٩٣٦ دانراوە و لە شوباتی ١٩٣٩ هەڵکێشراوە. کارەکان لە ئابی ١٩٤٠ تەواو بوون، کاتێک کەشتییەکە خراوەتە ناو هێزی دەریایی ئەڵمانیاوە. بیسمارک و کەشتی خوشکەکەی تیرپیتز گەورەترین کەشتی جەنگی بوون کە ئەڵمانیا دروستی کردووە، و دوو لە گەورەترین کەشتی جەنگی دروستکراون لەلایەن هەر هێزێکی ئەوروپاییەوە.  لە ماوەی هەشت مانگی کارکردنی کەشتی جەنگی، بیسمارک تەنیا یەک ئۆپەراسیۆنی هێرشبەری ئەنجامدا کە بۆ ماوەی ٨ ڕۆژ لە ئایاری ١٩٤١ بەردەوام بوو، کە ناوی کۆدی Rheinübung بوو. کەشتییەکە، لەگەڵ کەشتییە قورسەکە پرینز یۆگێن، دەبوو بچێتە ئۆقیانووسی ئەتڵانتیک و هێرش بکاتە سەر کەشتییەکانی هاوپەیمانان لە ئەمریکای باکوورەوە بۆ بەریتانیا. ئەو دوو کەشتییە چەند جارێک لە نزیک سکاندیناڤیا دۆزرانەوە، و یەکینەکانی دەریایی بەریتانیا بڵاوکرانەوە بۆ ڕێگریکردن لە ڕێڕەوەکەیان. لە شەڕی تەنگەی دانمارک، کەشتیی شەڕی HMS Hood سەرەتا لەڕێگەی Prinz Eugenەوە شەڕی کرد، لەوانەیە بە هەڵە، لە کاتێکدا کەشتیی HMS Prince of Wales لەڕێگەی Bismarckەوە شەڕی کرد. لە شەڕی دواتردا هود لە لایەن تەقەی هاوبەشی بیسمارک و پرینس یۆگێنەوە تێکشکا، کە دواتر زیانی بە پرینس ئۆف وێڵز گەیاند و ناچار بە پاشەکشەی کرد. بیسمارک زیانی زۆری بەرکەوت لە سێ گورزی پرنس ئۆف وێڵز بۆ ئەوەی کۆتایی بە ئەرکی هێرشەکە بهێنێت.  وێرانکردنی هود، هاندەرێکی بێوچان بوو بۆ بەدواداچوونی هێزی دەریایی شاهانە بە بەشداری دەیان کەشتی جەنگی. دوو ڕۆژ دواتر، کە بەرەو فەڕەنسی داگیرکراو دەڕۆیشت بۆ ئەنجامدانی چاکسازی، بیسمارک لەلایەن پازدە تۆرپیدۆ بۆمبارانکەری Fairey Swordfish لە فڕۆکە هەڵگری HMS Ark Royal هێرشی کرایە سەر؛ یەکێکیان لێدانێکی تۆمار کرد کە ئامێری ئاراستەکردنی کەشتی جەنگی کارنەکرد. لە شەڕی کۆتایی دا بەیانی ڕۆژی دواتر، بیسمارک کە لە ئێستاوە لاواز بوو لەلایەن دوو کەشتی جەنگی بەریتانی و دوو کەشتییە قورسەوە تێکەڵ بوو، و زیانێکی زۆری پێگەیشت و زیانی گیانی زۆری پێگەیشت. کەشتییەکە نوقم کرا بۆ ئەوەی بەریتانییەکان نەیگرن و بۆ ئەوەی کەشتییەکە بەجێبهێڵرێت بۆ ئەوەی زیانەکانی زیاتر کەم بکرێتەوە. زۆربەی شارەزایان لەسەر ئەوە کۆکن کە زیانەکانی شەڕ دەبێتە هۆی نوقمبوونی.  کەشتیەکە لە حوزەیرانی ١٩٨٩ لەلایەن ڕۆبێرت بالاردەوە دۆزرایەوە، و لەو کاتەوە لەلایەن چەند گەشتێکی ترەوە لێکۆڵینەوەی زیاتر لەسەر کراوە.
بیسمارک کەشتییەکی جەنگی بوو بۆ هێزی دەریایی ئەڵمانیا دروستکرا لە جەنگی جیهانی دووەمدا. دوای یەک هەڵمەت کە تێیدا یارمەتیدەر بوو لە نوقمکردنی کەشتی HMS Hood بیسمارک بوو بە ئامانجی یەکەمی هێزی دەریایی بەریتانیا و نوقمکرا لەلایەن هێزەکانی ئەڵمانیاوە دوای ئەوەی زیانێکی گەورەی بەرکەوت دوای تەنها 8 مانگ لە خزمەت.