Dee edemede banyere ma usoro iwu corona ọ bara uru maka ọha mmadụ ma ọ bụ na ọ baghị
Mgbe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ abụọ nke ọrịa COVID-19 na mkpọchi ọzọ, ọtụtụ ndị mmadụ gburugburu Netherlands na-enwe ahụ erughị ala na ike gwụrụ ha na mgbochi. Dabere na Rijksoverheid, e gosipụtara ihe ndekọ 74,000 na Netherlands na Jenụwarị 28th, na naanị iri corona-metụtara ICU admissions ma ọ bụ ọnwụ (<unk>Infections- Confirmed Cases<unk>, 2022). Nke a na-ewelite arụmụka: gọọmentị ò kwesịrị ịnọgide na-eme ka ihe ndị a mee ma ọ bụ na o kwesịghị? Iji zaa ajụjụ a, mmadụ ga-ebu ụzọ ghọta nje a na etu o si agbasa, ma lezie arụmụka ahụ anya site n'echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị, nke omume, nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya na nke akụ na ụba. Akụkọ mbụ nke SARS-CoV-2, nke na-akpata ọrịa COVID-19, bụ na Disemba 31, 2019 ("Ọrịa Coronavirus", 2022), ọ kpalitere usoro nke enweghị nkwụsi ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'ụwa niile. N'ime ọnwa ole na ole, ọrịa ahụ malitere na China ma ruo ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ mba niile n'ụwa. N'ime afọ 20 gara aga, ọtụtụ mba enweela nsogbu site na nje metụtara Covid-19 dịka SARS. N'ihi ahụmahụ ha nwere n'oge gara aga, ha mere ihe ndị kwesịrị ekwesị ozugbo. Dịka ọmụmaatụ, China enwebeghị ihe karịrị 110,000 ikpe kemgbe mmalite nke ọrịa a, n'agbanyeghị na ọ nwere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ijeri mmadụ 1.5 (Worldometer, 2022). Otú ọ dị, mba na-ejighị ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'aka, dị ka Turkey, adịghị njikere nke ọma ma nwee ọrịa nde 12, n'agbanyeghị na o nwere ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya dị nde 85. Nje a na-agbasa ngwa ngwa n'ihi usoro nnyefe ikuku ya. Ọ bụrụ na mmadụ nọ nso onye butere ọrịa ahụ, iku ume nke onye bu ya nwere ike ibufe nje ahụ ma ndị ahụ́ siri ike nwere ike iku ume ya. Idobe ihe nkpuchi ihu na ịnọpụ iche na-enyere aka igbochi ndị butere ọrịa ịgbasa ụmụ irighiri nje n'ebe ndị ahụ dị. Otú ọ dị, ná mba ndị a na-etinyeghị ihe ndị ahụ n'ọrụ, ọnụ ọgụgụ ndị na-anwụ n'ụzọ gabigara ókè mụbara nke ukwuu. Omicron ọhụrụ ahụ na-agbasa ma ọ dịkarịa ala okpukpu 20 ngwa ngwa karịa ụdị mbụ n'ihi mgbanwe 30 ya (Grossman na Stahel, 2022). N'ụzọ dị mma, ọ dịkwa obere ihe na-egbu egbu n'ihi na ọ naghị awakpo anụ ahụ akpa ume na mbido ya (Zimmer na Ghorayshi, 2021). Mmadụ nwekwara ike inyocha mgbochi coronavirus site n'echiche nke omume ọma: ànyị kwesịrị ibelata usoro corona ọbụlagodi na ime nke a nwere ike itinye ndụ ndị ọzọ n'ihe egwu? Ka ọ dị na Jenụwarị 28th 2021, coronavirus nwere ọnụọgụ ọnwụ nke 0.51%. Nke a dị elu ma e jiri ya tụnyere nje ndị ọzọ nke akụkụ iku ume dị ka influenza, nke nwere ọnụọgụ ọnwụ nke 0.01%. COVID-19 na-emetụta ndị na-adịghị ike, dịka ndị nwere nsogbu ahụike dị ka ọrịa shuga, oke ibu, ma ọ bụ ọrịa autoimmune. Nke a bụ eziokwu karịsịa n'ebe ndị agadi nọ, n'ihi mmụba nke ọnọdụ ahụ ike nakwa n'ihi na usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-akawanye njọ ka ha na-emewanye agadi. Ọrịa coronavirus na-ebute ọrịa n'ụzọ iku ume elu, gụnyere akpa ume. Ọ na-abanye n'ime mkpụrụ ndụ ma nye ha iwu ka ha mepụta mkpụrụ nke nje ahụ. Mgbe ahụ, mkpụrụ ndụ ahụ na-emeghe ma na-ezipụ mkpụrụ ndụ ndị ọhụrụ nke nje ahụ gaa na mkpụrụ ndụ ndị ọzọ. N'ikpeazụ, ọ bụrụ na enweghi nzaghachi ahụike dị irè, onye ọrịa ahụ ga-anwụ n'ihi mmebi akpa ume, ọkachasị na ụdị COVID-19 tupu ụdị Omicron. N'oge mkpọchi, enwere obere kọntaktị mmadụ, nke na-ebelata mgbasa nke nje ahụ. Otú ọ dị, izere iso ndị ọzọ na-akpakọrịta na-enwe mmetụta na-ebibi ihe. Dịka ọmụmaatụ, n'oge mkpọchi enwere ụmụaka karịrị nde 2.5 nọ n'ihe ize ndụ nke ịlaghachi azụ na mmụta (<unk>Jongeren<unk> 2021') ("Education and COVID-19", 2022). Ọzọkwa, dị ka OSF Healthcare si kwuo, <unk>Ọnụ ọgụgụ nke ndị na-aga na ngalaba ihe mberede kwa izu maka ndị a na-enyo enyo na ha nwara igbu onwe ha n'etiti ụmụ agbọghọ dị obere ji ihe karịrị 50% karịa otu oge ahụ otu afọ gara aga<unk> (OSF Health Care, 2021). Ya mere, ọbụlagodi na a na-etinye ndụ ndị ọzọ n'ihe ize ndụ, site n'ime ihe ndị ọzọ maka ndị nọ n'òtù ndị nwere ihe ize ndụ, mmadụ pụrụ imegheghachi ọha mmadụ n'enweghị ihe ize ndụ ma gbochie igbu onwe onye na nsogbu mmụta n'etiti ndị ntorobịa. Ọzọkwa, ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa pụrụ igbochi nnukwu mmerụ ahụ na-eme na mbụ. Site n'echiche ọha mmadụ, coronavirus egosila na ọ bụ "okwu nkewa", na-eme ka ụfọdụ ndị mmadụ jụ ọgwụ mgbochi. Ọtụtụ ụmụ amaala na-ezere ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa n'amaghị ihe ga-esi na ya pụta. E nwere ụdị ọgwụ mgbochi abụọ: mRNA na nje virus. Ọgwụ mgbochi mRNA COVID-19 bụ ọgwụ mgbochi mRNA mbụ eji eme ihe n'ebe ọha na eze nọ. Ọgwụ mgbochi mRNA nwere RNA n'ime lipids nke na-enyere RNA aka ịbanye na sel. Ribosomes na-agụ RNA ma na-agwa mkpụrụ ndụ ka ha mepụta otu protein spike dị ka SARS-CoV-2. Ahụ na-amata mgbe ahụ na protein Corona spike bụ ndị mwakpo ma mepụta ọgwụ mgbochi iji bibie ha. N'iji ya tụnyere nke ahụ, ọgwụ mgbochi nje virus na-etinye nje virus na-adịghị emerụ ahụ nke nwere otu DNA protein spike, na-eme ka usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ wakpo ya ma cheta ya. Maka ụdị ọgwụ mgbochi abụọ ahụ, mkpụrụ ndụ B nke na-echeta ihe ga-anọgide na-emepụta ọgwụ mgbochi ma ọ bụrụ na onye ahụ enwee ike ibute ezigbo nje ahụ n'ọdịnihu. Dị ka Dr. Stahel si kwuo, <unk>Omicron agbanweela nke ukwuu nke na ọ nwere obere njikọ n'ihe gbasara ndị na-alụso nje ọgụ site na ọgwụ mgbochi na-amata ya, yabụ, yabụ, azịza ya bụ ọgwụ mgbochi, n'ihi na ị ga-emeri nje ahụ na ọnụọgụ nke nzaghachi ahụike ọbụlagodi na enweghị nkwekọ zuru oke<unk> (Grossman na Stahel, 2022). Ya mere, ọgwụ mgbochi mbụ na, n'oge na-adịbeghị anya, ọgwụ mgbochi ọgwụ na-arụ ọrụ dị mkpa n'igbochi ọrịa, ma nke ka mkpa n'ibelata ohere nke ọrịa siri ike na ọnwụ. Otú ọ dị, nnyocha ndị e mere ọhụrụ egosiwo na ikike ahụ na-adịghịzi arụ ọrụ pụrụ ịla n'iyi n'ime ọnwa isii, na-eme ka ọ dị mkpa ịnara ọgwụ kwa afọ, dị ka ịṅụ ọgwụ influenza (Doucleff). 13.6% nke ndị mmadụ karịrị afọ 18 na-ajụ ịgba ọgwụ mgbochi, ọkachasị n'ihi enweghị ntụkwasị obi na gọọmentị (<unk>Vaccinations COVID-19 vaccinations<unk>, 2022). Nke a na-ebelata mmetụta nke ogbugbu ìgwè, echiche nke na ọ bụrụ na ndị mmadụ zuru ezu na-agwọ ọrịa nje agaghịzi enwe ike ịgbasa n'ihi na ndị niile ezubere iche na-eguzogide ọgwụ. N'ikpeazụ, mmadụ aghaghị ịtụle ihe mgbochi nke mkpọchi akụ na ụba. Mkpọchi ahụ kpatara oke enweghị ọrụ, ọkachasị maka ndị na-arụ ọrụ n'ụlọ ọrụ njem. Dịka ọmụmaatụ, dịka ọgbakọ akụ na ụba ụwa si kwuo, nde mmadụ 114 tụfuru ọrụ ha n'afọ 2020 (Richter, 2021). Ọzọkwa, mkpọchi gburugburu ụwa mekwara ka ihe ruru ijeri euro 3.2 furu efu na ego ọrụ. Ọbụna na nsonaazụ akụ na ụba na-ebibi ihe, mmadụ ga-eburu n'uche eziokwu ahụ bụ na a na-etinye ndụ n'ihe ize ndụ mgbe emeghị usoro corona kwesịrị ekwesị. Dabere na NPR, ọ ga-abụ ihe ruru ugboro 488 ka ọnụọgụgụ ndị ọrịa na China ma ọ bụrụ na emeghị ihe zuru oke, si otú a na-azọpụta ọtụtụ nde ndụ (Beaubien, 2020). Na mmechi, site n'ịtụle COVID-19 site na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ụkpụrụ omume, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na nke akụ na ụba, m kwubiri na n'agbanyeghị na nje a na-efe efe ma na-egbu egbu n'ebe ụfọdụ ndị nọ, mkpọchi bụ naanị ihe ngwọta nwa oge. Mkpọchi bụ naanị ihe ga-abara obodo anyị uru ma ọ bụrụ na ọnụọgụgụ ndị na-anwụ na-arị elu. N'ihi ya, site n'ime ihe ngwa ngwa, mba dị iche iche pụrụ igbochi mgbasa nke nje ahụ. Dịka ọmụmaatụ, o were ọnwa isii tupu a hụ nkpuchi nkpuchi dị ka ihe bara uru. Dị ka a hụrụ na mkpọchi mbụ, ọtụtụ iri puku ndị mmadụ tụfuru ọrụ ha na ihe karịrị nde ụmụaka 2.5 nwere ime mmụta dị anya na Netherlands ("Jongeren", 2021). N'ihi ya, site n'ime ihe n'oge ma dịrị njikere, ọ dịghị mkpa ka mmadụ kpọchie onwe ya. Agbanyeghị, ọ bụrụ na ọnwụ amalite ịba oke, ọ bara uru itinye oke usoro corona.