Zergatik landatu behar dira berton landareak eta lorategiak?
Nori ez zaizkio tximeletak gustatzen? Inozentziaren sinbolo ederra da. Konturatu zara urtetik urtera gero eta gutxiago direla? Txikitan, tximeletak autoan erortzen zitzaizkigun. Orduan, zergatik dira hain gutxi? Eta zer esan nahi du horrek?  Arrazoi nagusienetako bat pestiziden eta herbiziden erabilera da. Produktu kimiko horiek hilgarriak dira. Ondorioz, ekosistema oso bat desorekatzen dute. Nire patioan ikusten dut nola pazientzia pixka batek gauzak konpontzen dituen. Izurriteak egon ziren. Baina, pixkanaka, iratxo magikoak etortzen hasi ziren. Euliak ikusi ditut oilategian... baina hiru astetan... elur-oreinak eta antilopeak ikusi ditut... nire janaria jaten.  Tximeleta gutxiago ikustera behartzen gaituena da krustazeoak elikatzea. Tximeleta eta akuri gehienek (gaueko tximeletak, horrela deitzen diet nik) landare jakin bat behar dute beren igeltsuei babesteko. Tximeleta erreginaren kasuan, esne belarra (Asclepias) da, izendapen penagarria landare eder batentzat. Pipevine Swallowtails-en kasuan, Pipevine (Aristolochia) izango da. Landare hori gabe arratoiek ez dute janari iturririk. Eta hiriak eta auzoak estaltzen badituzte, ez da zuhaitzetarako lekurik izango. Gure patioetara begiratzen dugunean, beste leku batzuetatik ekarritako landare ederrak daude. Baina tximeletarentzat, gure etxeak basamortuak dira. Bottlebrush bezalako landareek ere, intsektu asko erakartzen dituzte beren nektarrerako, baina ez dute ematen elikagairik bertako intsektu txikientzat. Helduentzat edari-etxe bat bezalakoa da, baina ez umeak elikatzeko moduko janari bat. Horrela helduak izango dira.  Baina Doug Tallamy, Delawareko Unibertsitateko entomologoak esan digu lagundu diezaiokegula. Bertako landareak gure lorategietan ipiniz tximeletak elikagai gisa ekar ditzakegu.  Lorategia berregituratzen ari ginela, lorategi ingeles bat ordezkatzeko, zerbait gertatu zen. Doug Tallamy ikusi dugu CNPS Silicon Valley-ko bileran. Eta konturatu ginen gure bideak aldatu behar zituztela, eta gure lorategiak natiboekin batera landatu.  Gure lorategiari begiratzen diogunean, badakit hasi berriak garela. Esperimentu handi bat da, noraino funtzionatzen duen ikusteko. Lorategiak hizketan ari zaigu. Begi urdineko belarrak beste atal batera iritsi dira. Mugimendu eta magia gehiago espero dugu etorkizunean. Hona gure lorategiari buruzko zenbait iritzi.  Gure atzeko patioan zuhaitz erraldoi bat edukitzeak eta erreka sakon bat gure atzean edukitzeak ez gaitu salbatuko janari eta animaliengandik.  Alde txarra aldiz, itzal asko dituela. Lorategian eguzkiak jotzen duen toki gutxi dago. Beraz, Calscape-n bilatu genituen landareak itzalpean bizi ahal izateko. (Calscape ezagutzen ez baduzu, albistegietan ikusiko duzu). Espero dut Kalifornian biziko zarela.  Ekosistemaren oinarria da, eta oinarrian, ganaduari eustea da. Eta zer moduz atera zaizu? Tira, bizpahiru larba besterik ez ditugu ikusi. Arnas hartze bat bezala da. Esperimentu bat da.  Inpaktu handiena eragin dute azken urtean. Lurra nola hobetzen den ikusten ari gara eta urarekin ureztatzen dugun bakoitzean intsektu asko ikusten ditugu alferrik galtzen. Beraz, gertatzen ari da. Poliki eta soseguz.  Beraz, indioak ordezkatzen ditugu bertako izakiekin. Pasa den asteburuan, Sarcococca eta Pierris japoniarrak kendu genituen eta Coffeeberry (Frangula Californica) jarri. Asteburu honetan, bi errotak moztu eta belar batzuk landatu ditugu. Eta datorren asteburuan hostoak aldatuko ditugu eta Coyote hazia jarriko dugu.  Zomorroez gain, animalia basatiak ikusi ditugu... gure lorategian Urtaro bakoitzean, igaraba txikiaren habia irekitzen da. Eta aurten 3 sasikume gazte zuhaitzera mugitu dira (gehienbat hutsik dago).  Goxoak dira, lotsatiak, maitagarriak. Atsegin genuen haiek ateratzen ikustea... gauero zuhaitzetan janaria bilatzen.