Skrifaðu ritgerð um hvort aðgerðir í tengslum við kórónuveiruna séu til hagsbóta fyrir samfélagið eða ekki
Eftir næstum tvö ár af COVID-19 faraldrinum og enn eina lokunina eru margir í kringum Hollandi að verða órólegir og orðnir þreyttir á takmörkunum. Samkvæmt Rijksoverheid var metfjöldi 74.000 tilfella staðfestur í Hollandi þann 28. janúar, með aðeins tíu kórónu tengdum ICU innlögnum eða dauðsföllum (<unk>Sýkingar - staðfest tilfelli<unk>, 2022). Þetta vekur umræðu: ætti ríkisstjórnin að halda áfram að framfylgja þessum aðgerðum eða ekki? Til að geta svarað þessu þarf fyrst að skilja veiruna og hvernig hún breiðist út og síðan að skoða umræðuna út frá pólitískum, siðferðilegum, félagslegum og efnahagslegum sjónarhornum. Fyrsta tilkynnt tilfelli SARS-CoV-2, sem veldur COVID-19 sjúkdómi, var 31. desember 2019 ("Koronaveirussjúkdómur", 2022), og það setti af stað keðjuviðbrögð pólitísks óstöðugleika um allan heim. Það sem byrjaði sem faraldur innan Kína hafði náð nánast öllum löndum heims innan fárra mánaða. Á síðustu 20 árum hafa mörg lönd orðið fyrir áhrifum af veirum sem tengjast Covid-19 eins og SARS. Vegna fyrri reynslu tóku þeir strax viðeigandi ráðstafanir. Til dæmis hefur Kína ekki haft fleiri en 110.000 tilfelli frá upphafi faraldursins, þrátt fyrir að það hafi næstum 1,5 milljarða íbúa (Worldometer, 2022). En ópólitískt óstöðugari ríki, eins og Tyrkland, var minna undirbúið og varð fyrir 12 milljónum tilfella, þrátt fyrir að íbúafjöldi þess sé 85 milljónir. Veiran dreifist mjög hratt vegna flutningsmeðferðar í lofti. Ef viðkomandi er nálægt smitaðri manneskju getur útöndun þess sem er með veiruna borið veiruna og heilbrigðir einstaklingar geta andað henni inn. Að bera grímu og halda fjarlægð hjálpar til við að koma í veg fyrir að smitaðir einstaklingar dreifi vírussneiðum í nágrenni heilbrigðra fólks. En í löndum þar sem ekki var gætt aðgerða var mikil aukning á of miklum dauðsföllum. Nýja Omicron afbrigðið reynist breiða sig að minnsta kosti 20 sinnum hraðar en upprunalegu afbrigðið vegna 30 stökkbreytinga (Grossman og Stahel, 2022). Sem betur fer er það einnig mun minna banvænt vegna þess að það ráðast ekki á lungnavef á fyrri stigum sínum (Zimmer og Ghorayshi, 2021). Einnig er hægt að greina takmarkanir vegna kórónuveirunnar frá siðferðilegu sjónarhorni: ættum við að lækka krónuvarnirnar þó að það gæti sett fleiri mannslíf í hættu? Frá og með 28. janúar 2021 hefur kórónuveiran dauðafjöldi 0,51%. Þetta er tiltölulega hátt miðað við aðrar öndunarveiruveirur eins og inflúensu, sem hefur dánartíðni 0, 01%. COVID-19 hefur ósamræmileg áhrif á viðkvæma hópa, svo sem þá sem eru með undirliggjandi heilsufarsvandamál eins og sykursýki, offitu eða sjálfsofnæmissjúkdóma. Þetta á sérstaklega við um eldri borgara vegna aukins fjölda heilsufarsvandamála sem og ónæmiskerfis sem versnar með aldrinum. Kórónuveiran sýkir efri öndunarvegi, þar á meðal lungun. Hann brýst inn í frumur og segir þeim að búa til afrit af veirunni. Frumurinn sprettur svo upp og sendir ný afrit af veirunni til annarra frumna. Að lokum, ef ekki er árangursríkt ónæmisviðbrögð, mun sjúklingurinn deyja vegna lungnaskaða, sérstaklega með afbrigðum COVID-19 fyrir Omicron afbrigðið. Á meðan á lokun stendur er minniháttar samskipti milli manna sem hægir á útbreiðslu veirunnar. En að koma í veg fyrir félagsleg samskipti hefur sína eigin eyðileggjandi áhrif. Til dæmis voru yfir 2,5 milljónir barna í hættu á að verða á eftir í námi (<unk>Jongeren<unk> 2021') á meðan á lokun stóð ("Education and COVID-19", 2022). Að auki, samkvæmt OSF Healthcare, <unk>Myndleg vikuleg heimsókn til bráðadeildar vegna gruns um sjálfsvígstilraun meðal ungra stúlkna var meira en 50% frá sama tíma fyrir ári síðan<unk> (OSF Health Care, 2021). Þannig, jafnvel þótt fleiri mannslíf séu í hættu, með því að grípa til aukaaðgerða fyrir þá í áhættuhópnum, er hægt að opna samfélagið aftur á öruggan hátt og koma í veg fyrir sjálfsvíg og lærdómsvandamál hjá unglingum. Jafnframt geta bólusetningar komið í veg fyrir að vefjum verði mikið skaðað. Frá samfélagslegu sjónarhorni hefur kórónuveiran reynst vera "splinter-mál" sem ýtir sumum fólki í bólusetningarneitun. Margir borgarar halda sig frá því að fá bólusetningar án þess að skilja afleiðingarnar. Það eru tvær tegundir bóluefna: mRNA og veirubóluefni. mRNA COVID-19 bóluefnið var fyrsta mRNA bóluefnið sem notað var í almenningi. mRNA bóluefni hafa RNA innan lipids sem hjálpa RNA að komast inn í frumu. Ribósóm lesa RNA og leiðbeina frumum til að búa til sömu spike prótein og SARS-CoV-2. Líkaminn þekkir þá að Corona spike prótein eru innrásarverur og býr til mótefni til að eyða þeim. Í samanburði við það setja bólusetningar með veirum inn skaðlausa afrit af veirunni með sama DNA-spike próteininu, sem veldur því að ónæmiskerfið ráðist á það og man það. Fyrir báðar tegundir bóluefna munu minningar B- frumur halda áfram að búa til mótefni ef viðkomandi verður fyrir raunverulegri veiru í framtíðinni. Samkvæmt Dr. Stahel hefur <unk>Omicron stökkbreytt svo mikið að það hefur minna ættingja hvað varðar mótefni frá bóluefninu sem þekkir það, þannig að svarið er því booster skotin, vegna þess að þú munt yfirgnæfa veiruna með magn ónæmisviðbragðsins jafnvel þó að það sé ekki fullkominn samsvörun<unk> (Grossman og Stahel, 2022). Þannig gegna upprunalegu skammtarnir af bóluefninu og nýlega viðbótarspyrnan mikilvægu hlutverki í að koma í veg fyrir sýkingar, en mikilvægara er að minnka líkur á alvarlegum sjúkdómum og dauða. Nýjar rannsóknir hafa hins vegar sýnt að virkt ónæmi getur horfið eftir sex mánuði og því er nauðsynlegt að fá árlega skammta, líkt og við inflúensu (Doucleff). 13,6% íbúa eldri en 18 ára neita að láta bólusetja sig, fyrst og fremst vegna vantrausts á ríkisstjórninni (<unk>Bólusetningar COVID-19 bólusetningar<unk>, 2022). Þetta takmarkar áhrif flokks ónæmis, hugtak þar sem ef nóg af fólki er bólusett verður veiran ekki lengur fær um að breiðast út vegna þess að öll markmiðin eru ónæm. Að lokum verður maður að íhuga efnahagslegar afleiðingar lokunar. Lokunina olli mikilli atvinnuleysi, sérstaklega fyrir þá sem unnu í ferðaþjónustunni. Sem dæmi má nefna að samkvæmt World Economic Forum misstu 114 milljónir manna vinnuna árið 2020 (Richter, 2021). Auk þess ollu lokanir um allan heim að mati 3,2 trilljónum evra tap á tekjum vinnuafls. Jafnvel með eyðileggjandi efnahagslegum áhrifum, verður maður að íhuga þá staðreynd að líf er í húfi þegar viðeigandi corona ráðstafanir eru ekki teknar. Samkvæmt NPR hefði verið um 488 sinnum fleiri tilvik í Kína ef ófullnægjandi ráðstafanir hefðu verið gerðar og því bjargað milljónum mannslífa (Beaubien, 2020). Að lokum, með því að skoða COVID-19 frá pólitískum, siðferðilegum, félagslegum og efnahagslegum sjónarhornum, þá álykti ég að þrátt fyrir að veiran sé mjög smitandi og banvænn gagnvart ákveðnum hópum, eru lokanir aðeins tímabundnar lausnir. Lokun er einungis til hagsbóta fyrir samfélagið okkar þegar ofurdauðahaldið fer að hækka. Með því að grípa til ráðstafana snemma geta lönd því takmarkað útbreiðslu veirunnar. Það tók til dæmis sex mánuði áður en grímubúnaður var talinn raunhæfur. Eins og sést í fyrstu lokuninni misstu tugþúsundir manna vinnuna og yfir 2,5 milljónir barna þurftu að læra í fjarnámi í Hollandi ("Jongeren", 2021). Með því að grípa til ráðstafana á réttum tíma og vera undirbúinn þarf maður ekki að fara í lokun. Hins vegar, ef dauðsföll fara að verða of mikið, það er þess virði að framfylgja hlutfallslega magn af kórónu ráðstafanir.