Kí nìdí tó fi yẹ káwọn èèyàn sọ pápá ìjẹko àti ọgbà òdòdó di àwọn irúgbìn àbínibí?
Ta ni kò nífẹ̀ẹ́ àwọn ọ̀bọ? Àmì títayọ ni wọ́n jẹ́ fún ìwà àìmọwọ́mẹsẹ̀. Àmọ́, ǹjẹ́ o ti kíyè sí i pé ńṣe ni iye wọn ń dín kù sí i lọ́dọọdún? Nígbà tí mo wà lọ́mọdé, o ò lè rìnrìn àjò láìsí pé o rí àwọn ẹyẹ alápàáǹdẹ̀dẹ̀ tí wọ́n máa ń wà lójú fèrèsé ọkọ̀ rẹ. Kí wá nìdí tí wọ́n fi kéré gan-an, kí ló sì túmọ̀ sí?  Ọ̀kan lára ohun tó fà á ni lílo oògùn apakòkòrò àrùn àti oògùn apakòkòrò. Àwọn kẹ́míkà wọ̀nyí máa ń pa èèyàn láìronú. Wọ́n sì máa ń ba gbogbo àyíká jẹ́. Nínú ọgbà ilé mi, mo ti rí bí sùúrù díẹ̀ ṣe lè mú kí nǹkan padà wà níwọ̀ntúnwọ̀nsì. Mo ní ewéko aphid, àmọ́ mo wá rí i pé àwọn ewéko aphid tó ń jẹ ẹran ń yanjú ìṣòro náà. Mo ní àwọn eṣinṣin nítorí ilé adìyẹ mi, ṣùgbọ́n láàárín ọ̀sẹ̀ díẹ̀, mo rí àwọn ẹyẹ swallow àti phoebes tí wọ́n ń ṣí wá láti lo ibi tí oúnjẹ ti ń wá.  Ìdí mìíràn tá a fi ń rí àwọn ẹyẹ alápàáǹdẹ̀dẹ̀ tó dín kù ni pé wọ́n ń fún àwọn kòkòrò kan tí wọ́n ń pè ní ọ̀bọ ní oúnjẹ. Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn ẹyẹ aláràbarà àti eéṣú (tàbí ẹyẹ aláràbarà òru bí mo ṣe máa ń pè wọ́n) ló nílò irúgbìn kan pàtó tí wọ́n lè fi ṣe ilé fún àwọn ọ̀bọ wọn. Orúkọ tí wọ́n ń pe òdòdó kan tó lẹ́wà gan-an ni Milkweed (Asclepias). Fun Pipevine Swallowtails, o jẹ Pipevine (Aristolochia). Láìsí àwọn ewéko wọ̀nyí, kòkòrò kòkòrò kò ní orísun oúnjẹ. Bí wọ́n sì ṣe ń pa àwọn ìlú ńlá àtàwọn ìgbèríko mọ́, bẹ́ẹ̀ ni kò síbi táwọn ewéko wọ̀nyí tí wọ́n ti pọ̀ nígbà kan rí lè dàgbà sí mọ́. Bá a ṣe ń wo àwọn ọgbà wa, a rí àwọn ewéko rírẹwà tí wọ́n kó wá láti àwọn ibòmíràn. Àmọ́ lójú ẹyẹ alápàáǹdẹ̀dẹ̀, ńṣe làwọn ilé wa dà bí aṣálẹ̀. Kódà àwọn ewéko bíi bottlebrush, tó máa ń fa ọ̀pọ̀ àwọn kòkòrò wá fún òórùn dídùn, kì í pèsè oúnjẹ kankan fún àwọn ọmọ kòkòrò tó wà níbẹ̀. Ó dà bí ìgbà tí àwọn àgbàlagbà bá ń mutí nínú bárì, tí wọn kò sì ní oúnjẹ tí wọ́n lè fi bọ́ àwọn ọmọ wọn kí àwọn náà lè dàgbà di àgbàlagbà.  Àmọ́ Doug Tallamy, onímọ̀ nípa kòkòrò láti Yunifásítì Delaware, sọ pé a lè ṣèrànwọ́. Nípa gbígbé àwọn ewéko àbínibí kan sínú ọgbà wa, a lè pèsè oúnjẹ tí yóò mú àwọn ẹyẹ alápàáǹdẹ̀dẹ̀ padà wá.  Bí a ṣe ń múra láti tún ọgbà wa ṣe láti orí àwọn ewéko òdòdó tí ó wà láàyè títí láé, sí ọgbà àwọn òdòdó tí a gé ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, nǹkan kan ṣẹlẹ̀. A rí Doug Tallamy tó ń sọ̀rọ̀ níbi ìpàdé CNPS Silicon Valley Zoom Meeting. A wá rí i pé a ní láti yí ọ̀nà wa padà, ká sì bẹ̀rẹ̀ sí ṣe oko pẹ̀lú àwọn ará abúlé.  Bá a ṣe ń wo ọgbà wa, ohun tó ṣe pàtàkì ni pé a ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ni... Ìdánwò ńlá gbáà ló jẹ́ láti mọ ohun tó ń ṣiṣẹ́ níbì kan. Ọgbà náà sì ti ń bá wa sọ̀rọ̀ báyìí. Ewéko aláwọ̀ búlúù náà ti kọjá lórí òpópónà tí wọ́n fi òkúta tẹ́ sí apá ibòmíràn nínú ọgbà náà! A ń retí ìṣesí àti iṣẹ́ òkùnkùn púpọ̀ sí i lọ́jọ́ iwájú. Díẹ̀ rèé lára ohun tá a rò nípa ọgbà wa.  Àwọn ìbùkún... bí igi ọ̀pẹ ńlá kan ṣe wà nínú ọgbà wa àti odò tó wà lẹ́yìn wa ti mú kí oúnjẹ àti àwọn ẹranko tó wà nínú ọgbà wa pọ̀ sí i.  Ohun tí kò dára ni pé, ibòji pọ̀. Ibi méjì tàbí mẹ́ta péré ló wà nínú ọgbà wa tí oòrùn máa ń ràn dáadáa. Nítorí náà, a lọ káàkiri Calscape láti wá àwọn ewéko tó lè fara da òjìji. (Bí o kò bá tíì pàdé Calscape o wà ní fún ìtọ́jú. Mo lérò pé o ń gbé ní California...).  Àfojúsùn... gẹ́gẹ́ bí àwọn Talamites, a gbàgbọ́ nínú fífún àyíká jẹ, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú oko òdòdó. Báwo nìyẹn ṣe wá rí? Ó dáa, ẹyọ kan tàbí méjì péré la ti rí títí di báyìí. Ẹ mí kanlẹ̀. Àdánwò ni gbogbo èyí...  Ohun tó ṣe pàtàkì jù lọ ni pé kí wọ́n fi àwọn ewé sílẹ̀ lọ́dún tó kọjá. A ti ń rí i báyìí pé ilẹ̀ ti ń dára sí i, gbogbo ìgbà tá a bá sì ń bomi rin, a máa ń rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ kòkòrò tó ń dìde láti inú ìdọ̀tí náà. Ìyẹn ló fi jẹ́ pé bó ṣe ń ṣẹlẹ̀ nìyẹn. Díẹ̀díẹ̀...  Nítorí náà, a ń bá a lọ láti fi àwọn ọmọ ìbílẹ̀ rọ́pò àwọn tí kì í ṣe ọmọ ìbílẹ̀. Ní òpin ọ̀sẹ̀ tó kọjá, a yọ Sarcococca àti Pierris Japonicas kúrò, a sì fi Coffeeberry (Frangula Californica) rọ́pò wọn. Ní òpin ọ̀sẹ̀ yìí, a gé igi kápẹ́ẹ̀tì méjì, a sì fi igi Anemone (Carpenteria Californica) rọ́pò wọn. Ní òpin ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀, a ó fi òdòdó Coyote Brush (Baccharis pilularis) rọ́pò koríko tó wà nínú àgọ́ wa.  Yàtọ̀ sí àwọn kòkòrò, a tún ti rí ọ̀pọ̀ àwọn ẹranko ẹhànnà mìíràn nínú ọgbà wa. Ọdọọdún ni wọ́n máa ń bí ìtẹ́ ọ̀dọ́ ọ̀gẹ̀dẹ̀ nínú igi náà. Lọ́dún yìí, àwọn ọmọ ẹyẹ raccoon mẹ́ta ló yà wá lẹ́nu nígbà tí wọ́n wọ inú igi náà (ọgbà inú rẹ̀ ló pọ̀ jù lọ).  Wọ́n máa ń jẹ́ onítìjú, wọ́n máa ń tijú, wọ́n sì máa ń fani mọ́ra. A gbádùn wíwo bí wọ́n ṣe ń jáde wá, tí wọ́n sì ń wá oúnjẹ kiri nínú igi lóru.