Shkruaj një ese nëse masat e politikës së koronavirusit janë të dobishme për shoqërinë apo jo.
Pas gati dy vitesh pandemie COVID-19 dhe një bllokimi tjetër, shumë njerëz në Holandë po bëhen të shqetësuar dhe të lodhur nga kufizimet. Sipas Rijksoverheid, një numër rekord 74,000 rastesh u konfirmuan në Holandë më 28 janar, me vetëm dhjetë pranime ose vdekje në ICU të lidhura me koronavirusin (<unk>Infeksionet - Rastet e Konfirmuara<unk>, 2022). Kjo ngre debatin: a duhet qeveria të vazhdojë të zbatojë këto masa apo jo? Për të formuar një përgjigje, së pari duhet të kuptojmë virusin dhe se si përhapet, dhe pastaj të shqyrtojmë debatin nga perspektivat politike, etike, sociale dhe ekonomike. Rasti i parë i raportuar i SARS-CoV-2, i cili shkakton sëmundjen COVID-19, ishte më 31 dhjetor 2019 ("Sëmundja e Koronavirusit", 2022), dhe ajo nisi një reaksion zinxhir të paqëndrueshmërisë politike në të gjithë botën. Ajo që filloi si një epidemi brenda Kinës kishte arritur pothuajse çdo vend në botë brenda muajve. Në 20 vitet e fundit, shumë vende janë prekur nga viruset e lidhura me Covid-19 siç është SARS. Për shkak të përvojës së mëparshme, ata morën menjëherë masat e duhura. Për shembull, Kina nuk ka pasur më shumë se 110,000 raste që nga fillimi i pandemisë, edhe pse ka pothuajse 1.5 miliardë banorë (Worldometer, 2022). Sidoqoftë, një vend më pak i qëndrueshëm politikisht, si Turqia, ishte më pak i përgatitur dhe pësoi nga 12 milion raste, edhe pse ka një popullsi prej 85 milion. Virusi përhapet shumë shpejt për shkak të mekanizmit të transmetimit në ajër. Nëse dikush është pranë një personi të infektuar, frymëmarrja e bartësit mund të mbajë virusin dhe mund të thithet nga individë të shëndetshëm. Vendosja e një maske dhe mbajtja e distancës ndihmon në parandalimin e individëve të infektuar nga përhapja e grimcave të virusit në afërsi të njerëzve të shëndetshëm. Sidoqoftë, në vendet ku nuk u zbatuan masat, pati një rritje të madhe të vdekjeve të tepërta. Varianti i ri omicron po provon të përhapet të paktën 20 herë më shpejt se lloji origjinal për shkak të 30 mutacioneve të tij (Grossman dhe Stahel, 2022). Për fat të mirë, është gjithashtu shumë më pak vdekjeprurës sepse nuk sulmon indin e mushkërive në fazat e tij të hershme (Zimmer dhe Ghorayshi, 2021). Mund t'i analizojmë gjithashtu kufizimet e koronavirusit nga një perspektivë etike: a duhet të ulim masat e koronavirusit edhe pse duke e bërë këtë mund të rrezikojmë më shumë jetë? Që nga 28 janari 2021, koronavirusi ka një normë vdekshmërie prej 0.51%. Kjo është relativisht e lartë në krahasim me viruset e tjera të frymëmarrjes si gripi, i cili ka një normë vdekshmërie prej 0.01%. COVID-19 prek në mënyrë disproporcionale grupet e cenueshme, të tilla si ato me kushte themelore shëndetësore si diabeti, obeziteti ose sëmundjet autoimune. Kjo është veçanërisht e vërtetë tek të moshuarit, për shkak të rritjes së numrit të kushteve shëndetësore, si dhe një sistemi imunitar të përkeqësuar me moshën. Koronavirusi infekton traktin e sipërm të frymëmarrjes, duke përfshirë mushkëritë. Ai hyn në qeliza dhe i urdhëron ato të krijojnë kopje të virusit. Pastaj qeliza hapet dhe dërgon kopje të reja të virusit drejt qelizave të tjera. Në fund, nëse nuk ka një përgjigje efektive imune, pacienti do të vdesë për shkak të dëmtimit të mushkërive, veçanërisht me llojet e COVID-19 para variantit Omicron. Gjatë një bllokimi, ka kontakt minimal njerëzor, i cili ngadalëson përhapjen e virusit. Megjithatë, ndalimi i kontaktit shoqëror ka pasojat e veta shkatërruese. Për shembull, gjatë bllokimit kishte mbi 2.5 milion fëmijë në rrezik të mbeten prapa në mësim (<unk>Jongeren<unk> 2021') ("Edukimi dhe COVID-19", 2022). Për më tepër, sipas OSF Healthcare, "Vizitat mesatare javore në departamentin e urgjencës për përpjekje të dyshuara për vetëvrasje midis vajzave të reja ishin më shumë se 50% nga e njëjta periudhë një vit më parë" (OSF Health Care, 2021). Kështu, edhe pse më shumë jetë janë vënë në rrezik, duke marrë masa shtesë për ata në grupin e rrezikut, mund të rihapim shoqërinë në mënyrë të sigurt dhe të parandalojmë vetëvrasjet dhe vështirësitë e të mësuarit në të rinjtë. Për më tepër, vaksinat mund të parandalojnë që në fillim të ndodhin dëmtime të mëdha të indeve. Nga një perspektivë shoqërore, koronavirusi ka provuar të jetë një "problem i ndarë", duke i shtyrë disa njerëz në mohimin e vaksinës. Shumë qytetarë po përmbahen nga marrja e vaksinave pa i kuptuar me të vërtetë pasojat. Ekzistojnë dy lloje të vaksinave: mRNA dhe vektor viral. Vaksina mRNA COVID-19 ishte vaksina e parë mRNA që u përdor në publikun e përgjithshëm. Vaksinat mRNA kanë RNA brenda lipideve të cilat ndihmojnë që RNA të hyjë në qelizë. Ribosomet lexojnë ARN-në dhe udhëzojnë qelizat të bëjnë të njëjtat proteina të spike si SARS-CoV-2. Trupi pastaj njeh se proteinat e spike Corona janë pushtues dhe krijon antitrupa për t'i shkatërruar ato. Në krahasim, vaksinat e vektorëve viralë futin një kopje të padëmshme të virusit me të njëjtin ADN të proteinave spike, duke bërë që sistemi imunitar ta sulmojë atë dhe ta mbajë mend atë. Për të dy llojet e vaksinave, qelizat B të kujtesës do të vazhdojnë të krijojnë antitrupa në rast se personi ekspozohet ndaj virusit të vërtetë në të ardhmen. Sipas Dr. Stahel, <unk>Omicron ka ndryshuar aq shumë sa ka më pak afinitete në aspektin e antitrupave nga vaksina që e njohin atë, kështu që, për këtë arsye, përgjigjja është doza përforcuese, sepse ju do të mbytni virusin me sasinë e përgjigjes imune edhe nëse nuk ka një përputhje të përsosur<unk> (Grossman dhe Stahel, 2022). Kështu, dozat origjinale të vaksinës dhe, më kohët e fundit, doza përforcuese luajnë një rol të rëndësishëm në parandalimin e infeksioneve, por më e rëndësishmja në zvogëlimin e shansit të sëmundjes së rëndë dhe vdekjes. Megjithatë, studime të reja kanë treguar se imuniteti efektiv mund të zhduket brenda gjashtë muajve, duke e bërë të domosdoshëm marrjen e dozave vjetore, të ngjashme me gripin (Doucleff). 13.6% e popullsisë mbi 18 vjeç refuzojnë të vaksinohen, kryesisht për shkak të mosbesimit në qeveri (Vaksinimet COVID-19 vaksinimet, 2022). Kjo kufizon efektet e imunitetit të tufës, një koncept në të cilin nëse vaksinohen mjaft njerëz virusi nuk do të jetë më në gjendje të përhapet për shkak të imunitetit të të gjitha objektivave. Më në fund, duhet të merret parasysh implikimi ekonomik i një bllokimi. Mbyllja shkaktoi papunësi kolosale, veçanërisht për ata që punonin në industrinë e udhëtimit. Për shembull, sipas forumit ekonomik botëror, 114 milion njerëz humbën punën gjatë vitit 2020 (Richter, 2021). Për më tepër, bllokimet në të gjithë botën gjithashtu shkaktuan një humbje të vlerësuar prej 3.2 trilionë eurosh në të ardhurat nga puna. Edhe me pasojat shkatërruese ekonomike, duhet të merret parasysh fakti se jeta vihet në rrezik kur nuk merren masat e duhura të koronavirusit. Sipas NPR, do të kishte përafërsisht 488 herë më shumë raste në Kinë nëse do të merreshin masa të pamjaftueshme, duke shpëtuar kështu miliona jetë (Beaubien, 2020). Në përfundim, duke konsideruar COVID-19 nga një këndvështrim politik, etik, social dhe ekonomik, unë konkludoj se edhe pse virusi është shumë ngjitës dhe vdekjeprurës ndaj grupeve të caktuara, bllokimet janë vetëm zgjidhje të përkohshme. Një bllokim është i dobishëm për shoqërinë tonë vetëm kur vdekshmëria e tepërt fillon të rritet. Prandaj, duke marrë masa që në fillim, vendet mund të kufizojnë përhapjen e virusit. Për shembull, u deshën gjashtë muaj para se mbajtja e maskave të shihej si një masë e vlefshme. Siç u pa në bllokimin e parë, dhjetëra mijëra njerëz humbën punën e tyre dhe mbi 2.5 milion fëmijë duhej të bënin mësim në distancë në Holandë ("Jongeren", 2021). Kështu, duke marrë masa në kohë dhe duke qenë të përgatitur, dikush nuk ka nevojë të shkojë në bllokim. Sidoqoftë, nëse vdekjet fillojnë të bëhen të tepërta, ia vlen të zbatohet një sasi proporcionale e masave të koronavirusit.