هيٺين حصي جي بنياد تي پهرين سولڊ اسٽيٽ ڊيوائس ۽ ان جي استعمال جو بيان ڪريو.
Context:بجليءَ جي ڄاڻ کان گهڻو اڳ، ماڻهن کي بجليءَ واري مڇيءَ جا جھٽڪا معلوم هئا. قديم مصري لکتون 2750 ق م کان وٺي انهن مڇين کي "نيل جو گجگوڙيندڙ" سڏيندا آهن ۽ انهن کي ٻين سڀني مڇين جي "حامي" طور بيان ڪيو ويو آهي. بجلي واري مڇيءَ بابت وري هزارين سالن کان پوءِ قديم يوناني، رومي ۽ عربي طبيبن ۽ طبيبن ٻڌايو. ڪيترائي قديم ليکڪ ، جهڙوڪ پليني دي ايلڊر ۽ اسڪريبونيس لارگس ، برقي ڪيٽفش ۽ برقي شعاعن طرفان پهچايل برقي جھٽڪن جي بي حسي اثر جي تصديق ڪئي ، ۽ knewاڻن ٿا ته اهڙا جھٽڪا هلندڙ شين سان گڏ سفر ڪري سگھن ٿا. بيمارين سان مريضن جهڙوڪ گٽ يا سر درد کي هدايت ڪئي وئي ته بجلي واري مڇي کي ڇهڻ جي اميد ۾ ته طاقتور جھٽڪو انهن کي شفا ڏئي سگهي ٿو. ميڊيٽرينين جي ڀرپاسي جي قديم ثقافتن کي خبر هئي ته ڪجهه شيون، جهڙوڪ امبر جا رڪاوٽ، پنن وانگر هلڪي شين کي راغب ڪرڻ لاءِ ٻلي جي پگهر سان مالش ڪري سگهجن ٿيون. ميليٽس جي ٿيلس 600 ق م جي آس پاس جامد بجلي تي مشاهدن جو هڪ سلسلو ٺاهيو ، جنهن مان هن يقين ڪيو ته ڇڪتاڻ امبر کي مقناطيسي بڻائي ٿي ، مائنريٽ وانگر معدنيات جي برعڪس ، جنهن کي رگڙڻ جي ضرورت نه هئي. ٿاليس اهو مڃڻ ۾ غلط هو ته ڪشش مقناطيسي اثر جي ڪري هئي، پر بعد ۾ سائنس مقناطيسيت ۽ بجلي جي وچ ۾ هڪ تعلق ثابت ڪندي. هڪ متنازع نظريي جي مطابق ، پارٿين کي شايد اليڪٽرروپلنگ جي knowledgeاڻ هئي ، بغداد بيٽري جي 1936 جي دريافت جي بنياد تي ، جيڪا هڪ گالوانڪ سيل سان مشابهت رکي ٿي ، جيتوڻيڪ اهو غير يقيني آهي ته ڇا اها مصنوعي فطرت ۾ برقي هئي. بجلي هزارين سالن تائين دانشورانه تجسس کان ٿورو وڌيڪ رهندي ، 1600 تائين ، جڏهن انگريز سائنسدان وليم گلبرٽ ڊي ميگنيٽ لکيو ، جنهن ۾ هن بجلي ۽ مقناطيسيت جو محتاط مطالعو ڪيو ، لوڊسٽون اثر کي جامد بجلي کان ڌار ڪري امبر کي ڇڪڻ سان پيدا ڪيو. هن نئين لاطيني لفظ electricus ("آمبر" يا "آمبر وانگر" ، ايليٽرون ، يوناني لفظ "آمبر") ٺاهيو ته جيئن نن rubن شين کي ڇڪڻ کان پوءِ ان جي خاصيت ڏانهن اشارو ڪيو وڃي. هن انجمن انگريزي لفظن "برقي" ۽ "برقي" کي جنم ڏنو ، جيڪي 1646 ۾ ٿامس براون جي Pseudodoxia Epidemica ۾ ڇپائي ۾ پهريون ڀيرو ظاهر ٿيا. وڌيڪ ڪم 17 هين ۽ 18 هين صدي جي شروعات ۾ اوٽو وان گريڪ ، رابرٽ بوئل ، اسٽيفن گري ۽ سي ايف ڊيو في پاران ڪيو ويو. بعد ۾ 18 صديءَ ۾، بينجمن فرينڪلن بجليءَ ۾ وڏي تحقيق ڪئي، پنهنجي ڪم کي فنڊ ڏيڻ لاءِ پنهنجي ملڪيت وڪڻي ڇڏي. جون 1752ع ۾ هن هڪ ڌاتوءَ جي چاٻي کي هڪ خشڪ ڪائيٽ جي تار جي هيٺان سان ڳنڍي ڇڏيو ۽ طوفان جي خطري واري آسمان ۾ ڪائيٽ کي اڏائي ڇڏيو. هن جي هٿ جي پٺيءَ تي ڪنجيءَ مان ٽپو ڏيندڙ جڙڪن جو سلسلو ظاهر ڪري ٿو ته روشني اصل ۾ بجليءَ جي نوعيت واري آهي. هن ليڊن جار جي ظاهري طور تي تضادڪ رويي کي پڻ وضاحت ڪئي ته جيئن بجلي جي لحاظ کان وڏي مقدار ۾ برقي چارج کي ذخيرو ڪرڻ جي لاءِ هڪ ڊوائيس مثبت ۽ منفي چارجز ٻنهي تي مشتمل هجي 1775 ۾ ، هيو وليمسن رائل سوسائٽي کي برقي ايگل پاران پهچايل جھٽڪن تي تجربن جو هڪ سلسلو ٻڌايو ؛ ساڳئي سال سرجن ۽ اناتومسٽ جان هنٽر مڇي جي برقي عضون جي جوڙجڪ کي بيان ڪيو. 1791ع ۾ لويجي گالواني پنهنجي بايو اليڪٽرڪ مقناطيس جي دريافت شايع ڪئي، جنهن مان ثابت ٿيو ته بجلي اهو ذريعو آهي جنهن ذريعي نيورون عضون ڏانهن سگنل موڪليندا آهن. 1800ع ۾ اليسنڊرو وولٽا جي بيٽري، يا وولٽيڪ پائل، جيڪا زنڪ ۽ تانبا جي متبادل پرت مان ٺهيل هئي، سائنسدانن کي بجليءَ جي توانائيءَ جو هڪ وڌيڪ قابل اعتماد ذريعو فراهم ڪيو، جيڪو اڳ ۾ استعمال ٿيندڙ اليڪٽرروسٽٽڪ مشينن کان وڌيڪ هو. برقي مقناطيسيت جي سڃاڻپ ، برقي ۽ مقناطيسي رجحانن جو اتحاد ، 1819-1820 ۾ هانس ڪرسچن اورسٽڊ ۽ آندري-مارئي ايمپير جي ڪري آهي. مائيڪل فارڊي 1821ع ۾ برقي موٽر جو ايجاد ڪيو، ۽ جارج اوم 1827ع ۾ برقي سرڪٽ جو رياضياتي تجزيو ڪيو. بجلي ۽ مقناطيسيت (۽ روشني) جيمس ڪلرڪ ميڪسويل طرفان خاص طور تي 1861 ۽ 1862 ۾ پنهنجي "فزيڪل لائنز آف فورس" ۾ ڳن linkedيل هئا. جڏهن ته 19 صديءَ جي شروعات ۾ برقي سائنس ۾ تيزي سان ترقي ٿي هئي، 19 صديءَ جي آخر ۾ برقي انجنيئرنگ ۾ سڀ کان وڏي ترقي ٿيندي. اليگزينڊر گراهم بيل، اوٽو بلاٿي، ٿامس ايڊيسن، گليليو فيريئرس، اوليور هيويسائيڊ، اينيوس جيڊلڪ، وليم ٿامسن، 1st بارون ڪلوين، چارلس الجرنون پارسنز، ورنن وان سيمنس، جوزف سوان، ريجنالڊ فيسنڊن، نيڪولا ٽيسلا ۽ جارج ويسٽنگ هائوس جهڙن ماڻهن ذريعي، بجلي هڪ سائنسي تجسس کان جديد زندگي لاءِ هڪ ضروري اوزار ۾ تبديل ٿي وئي. 1887ع ۾ هينريچ هيرٽز دريافت ڪيو ته الٽراوائلٽ روشني سان روشن ٿيل اليڪٽرروڊس بجليءَ جي چنگاريون وڌيڪ آساني سان پيدا ڪن ٿا. 1905ع ۾ البرٽ آئن اسٽائن هڪ مقالو شايع ڪيو جنهن ۾ فوٽو اليڪٽرڪ اثر جي تجرباتي ڊيٽا کي روشنيءَ جي توانائيءَ جي نتيجي طور بيان ڪيو ويو جيڪو اليڪٽرانن کي توانائي ڏيندڙ ڌار ڌار ڪوانٽيزڊ پيڪيٽن ۾ کڻي وڃي ٿو. اها دريافت ڪوانٽم انقلاب جو سبب بڻي. آئن اسٽائن کي 1921ع ۾ "فوٽو اليڪٽرڪ اثر جي قانون جي دريافت" تي فزڪس جو نوبل انعام ڏنو ويو. فوٽو اليڪٽرڪ اثر فوٽو سيلز ۾ پڻ استعمال ٿيندو آهي جيئن ته شمسي پينل ۾ ملي سگهي ٿو. پهرين سڪل حالت واري ڊوائيس "ڪيت جي ويسٽر ڊيڪٽر" هئي جيڪا پهريون ڀيرو 1900 ۾ ريڊيو وصول ڪندڙن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي. هڪ ويسٽ وانگر تار هڪ سخت کرسٽل سان رابطو ۾ رکيل آهي (جهڙوڪ هڪ جرمنيم کرسٽل) هڪ ريڊيو سگنل کي رابطي جي جوڙجڪ اثر ذريعي معلوم ڪرڻ لاءِ. هڪ سخت حالت واري جزو ۾ ، موجوده جامد عنصرن ۽ مرڪب تائين محدود آهي خاص طور تي ان کي مٽائڻ ۽ وڌائڻ لاءِ. موجوده وهڪري کي ٻن شڪلن ۾ سمجهي سگهجي ٿو: منفي طور تي چارج ٿيل اليڪٽرانس ، ۽ مثبت طور تي چارج ٿيل اليڪٽرانن جي گهٽتائي کي سوراخ سڏيو ويندو آهي. انهن چارجز ۽ سوراخن کي ڪوانٽم فزڪس جي اصطلاحن ۾ سمجهيو ويندو آهي. تعميراتي مواد اڪثر ڪري هڪ ڪرسٽل سيميڪڊڪٽر آهي. سولڊ اسٽيٽ اليڪٽرانڪس ٽرانزسٽر ٽيڪنالاجي جي ظهور سان پنهنجو پاڻ ۾ آيو. پهريون ڪم ڪندڙ ٽرانزسٽر ، هڪ جرمنيم تي ٻڌل پوائنٽ-رابطي ٽرانزسٽر ، 1947 ۾ بيل ليبز ۾ جان بارڊين ۽ والٽر هائوسر برٽين پاران ايجاد ڪيو ويو ، بعد ۾ 1948 ۾ بائي پولر جنڪشن ٽرانزسٽر.
پهرين سڪل حالت واري ڊوائيس "ڪيت جي ويسٽر ڊيڪٽر" هئي جيڪا پهريون ڀيرو 1900 ۾ ريڊيو وصول ڪندڙن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي. هڪ ويسٽ وانگر تار هڪ سخت کرسٽل سان رابطو ۾ رکيل آهي (جهڙوڪ هڪ جرمنيم کرسٽل) هڪ ريڊيو سگنل کي رابطي جي جوڙجڪ اثر ذريعي معلوم ڪرڻ لاءِ.