Inqwelo-mafutha yasungulwa nini?
Akukho mntu waziyo ukuba laqala nini ukwenziwa ivili. Ubungqina babembi bezinto zakudala bubonisa ukuba ivili laqala ukusetyenziswa xa kwakusenziwa izinto zodongwe eMesopotamiya malunga neminyaka engama - 7 000 eyadlulayo, ebudeni bexesha leNeolithic. Kamva, lalisetyenziselwa ukwenza iinqwelo zokulwa. Amavili eenqwelo zokulwa aye afumaneka eSumer ukususela ngowama-3000 BC. Ivili yenye yezona zinto zibalulekileyo ezenziweyo kwimbali yoluntu. Yayiluncedo kakhulu ekwenzeni izinto zobumba nokuhamba emhlabeni. Kwakhona yinxalenye ebalulekileyo koomatshini.