నాటో చరిత్రను సంగ్రహించండి
Context:జర్మనీ లేదా సోవియట్ యూనియన్ దాడులు జరిగే అవకాశం ఉన్న సందర్భంలో సంకీర్ణ, పరస్పర సహాయ ఒప్పందంగా 1947 మార్చి 4న ఫ్రాన్స్ మరియు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ లు డన్కెర్క్ ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. 1948 మార్చిలో, ఈ కూటమిని బ్రస్సెల్స్ ఒప్పందంలో బెనెలక్స్ దేశాలను చేర్చడానికి విస్తరించారు, ఇది బ్రస్సెల్స్ ఒప్పంద సంస్థను ఏర్పాటు చేసింది, దీనిని సాధారణంగా వెస్ట్రన్ యూనియన్ అని పిలుస్తారు. ఉత్తర అమెరికాను కూడా చేర్చగల విస్తృత సైనిక కూటమి కోసం చర్చలు ఆ నెలలో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో కూడా ప్రారంభమయ్యాయి, ఇక్కడ ట్రూమాన్ సిద్ధాంతం కింద వారి విదేశీ విధానం వారు కమ్యూనిస్ట్ దూకుడుగా భావించిన చర్యలకు వ్యతిరేకంగా అంతర్జాతీయ సంఘీభావాన్ని ప్రోత్సహించింది, ఉదాహరణకు చెకొస్లోవేకియాలో ఫిబ్రవరి 1948 తిరుగుబాటు. ఈ చర్చల ఫలితంగా 1949 ఏప్రిల్ 4 న వెస్ట్రన్ యూనియన్ సభ్య దేశాలు, యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడా, పోర్చుగల్, ఇటలీ, నార్వే, డెన్మార్క్ మరియు ఐస్లాండ్ ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. కెనడియన్ దౌత్యవేత్త లెస్టర్ బి. పియర్సన్ ఈ ఒప్పందం యొక్క ముఖ్య రచయిత మరియు ముసాయిదాదారు.  ప్రతి వైపు కూర్చున్న వ్యక్తుల యొక్క బహుళ వరుసలతో ఒక దీర్ఘ దీర్ఘచతురస్రాకార గది, మరియు దూరంగా చివర వేలాడుతున్న జెండాలు. పశ్చిమ జర్మనీ 1955 లో NATO లో చేరింది, ఇది ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ సమయంలో ప్రత్యర్థి వార్సా ఒప్పందం ఏర్పడటానికి దారితీసింది. ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఒప్పందం కొరియా యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే వరకు ఎక్కువగా నిద్రాణమై ఉంది, ఇది ఒక సమగ్ర సైనిక నిర్మాణంతో అమలు చేయడానికి NATO స్థాపనను ప్రారంభించింది. ఇందులో 1951 లో సుప్రీం హెడ్ క్వార్టర్స్ అలైడ్ పవర్స్ యూరప్ (SHAPE) ఏర్పడింది, ఇది వెస్ట్రన్ యూనియన్ యొక్క అనేక సైనిక నిర్మాణాలు మరియు ప్రణాళికలను స్వీకరించింది, వీటిలో పరికరాలను ప్రామాణీకరించడం మరియు యూరోపియన్ దేశాలలో విదేశీ సైనిక దళాలను ఉంచడంపై ఒప్పందాలు ఉన్నాయి. 1952 లో, NATO యొక్క ప్రధాన పౌర కార్యదర్శి పదవిని స్థాపించారు. ఆ సంవత్సరంలోనే నాటో మొదటి ప్రధాన సముద్ర వ్యాయామం, ఎక్సర్సైజ్ మెయిన్బ్రేస్ మరియు గ్రీస్ మరియు టర్కీ సంస్థలో చేరాయి. లండన్ మరియు పారిస్ సమావేశాల తరువాత, పశ్చిమ జర్మనీ సైనికపరంగా తిరిగి సాయుధమవ్వడానికి అనుమతించబడింది, ఎందుకంటే వారు మే 1955 లో నాటోలో చేరారు, ఇది సోవియట్-ఆధిపత్య వార్సా ఒప్పందం యొక్క సృష్టిలో ఒక ప్రధాన అంశం, ఇది రెండు వ్యతిరేక వైపులా ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం.  1961 లో బెర్లిన్ గోడ నిర్మాణం ప్రచ్ఛన్నయుద్ధ ఉద్రిక్తతలలో ఒక ఎత్తును సూచిస్తుంది, 400,000 మంది యుఎస్ దళాలు ఐరోపాలో నివాసం ఉన్నాయి. యూరోపియన్ దేశాలకూ, అమెరికాకూ మధ్య ఉన్న సంబంధాల బలం పట్ల, సోవియట్ దండయాత్రకు వ్యతిరేకంగా నాటో రక్షణ పట్ల ఉన్న విశ్వాసం పట్ల ఉన్న సందేహాలు తగ్గి పోయాయి. ఈ సందేహాలు స్వతంత్ర ఫ్రెంచ్ అణు నిరోధక శక్తి అభివృద్ధికి, 1966లో నాటో సైనిక నిర్మాణం నుంచి ఫ్రాన్స్ వైదొలగడానికి దారితీశాయి. 1982 లో, కొత్తగా ప్రజాస్వామ్య స్పెయిన్ ఈ కూటమిలో చేరింది.  ఐరోపాలో 1989 విప్లవాలు నాటో యొక్క ఉద్దేశ్యం, స్వభావం, పనులు, మరియు ఖండంపై దృష్టి పెట్టడం యొక్క వ్యూహాత్మక పునఃపరిశీలనకు దారితీశాయి. 1990 అక్టోబరులో, తూర్పు జర్మనీ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ జర్మనీ మరియు కూటమిలో భాగమైంది, మరియు 1990 నవంబరులో, కూటమి సోవియట్ యూనియన్తో పారిస్లో సాంప్రదాయ సాయుధ దళాల ఒప్పందంపై (సిఎఫ్ఇ) సంతకం చేసింది. 1991 ఫిబ్రవరిలో వార్సా ఒప్పందం కుప్పకూలిన తరువాత మరియు ఆ డిసెంబర్లో సోవియట్ యూనియన్ రద్దు అయిన తరువాత, నాటో యొక్క వాస్తవ ప్రధాన ప్రత్యర్థులను తొలగించిన తరువాత, ఇది ఖండం అంతటా నిర్దిష్ట సైనిక తగ్గింపులను ఆదేశించింది. ఇది ఐరోపాలో సైనిక వ్యయం మరియు సామగ్రిని తగ్గించడం ప్రారంభించింది. సిఎఫ్ఇ ఒప్పందం సంతకం చేసిన దేశాలు తరువాతి పదహారు సంవత్సరాలలో 52,000 సాంప్రదాయ ఆయుధాలను తొలగించడానికి అనుమతించింది మరియు 1990 నుండి 2015 వరకు నాటో యొక్క యూరోపియన్ సభ్యుల సైనిక వ్యయాన్ని 28 శాతం తగ్గించడానికి అనుమతించింది. 1990 లో పలువురు పాశ్చాత్య నాయకులు మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్కు హామీ ఇచ్చారు, ప్రైవేట్ సంభాషణల మెమోరాండాలు వెల్లడించినట్లుగా, NATO మరింత తూర్పు వైపు విస్తరించదు. ఏదేమైనా, ఆ సంవత్సరం చివర్లో సంతకం చేసిన జర్మనీకి సంబంధించి తుది పరిష్కారంపై ఒప్పందం యొక్క తుది పాఠంలో తూర్పు వైపు విస్తరణ సమస్య గురించి ప్రస్తావించబడలేదు.  బ్లూ-గ్లాస్ కిటికీలతో ఒక వక్ర భవనం ముందు ఒక గడ్డి పచ్చికలో ఒక గోడ యొక్క రెండు పొడవైన కాంక్రీటు విభాగాలు. 1989 లో బెర్లిన్ గోడ పతనం ఐరోపాలో NATO పాత్రలో ఒక మలుపు గుర్తుగా ఉంది, మరియు గోడ యొక్క ఈ విభాగం ఇప్పుడు NATO ప్రధాన కార్యాలయం వెలుపల ప్రదర్శించబడుతుంది. 1990 లలో, ఈ సంస్థ తన కార్యకలాపాలను రాజకీయ మరియు మానవతా పరిస్థితులకు విస్తరించింది, ఇది గతంలో నాటో ఆందోళన కాదు. యుగోస్లేవియా విచ్ఛిన్నం సమయంలో, ఈ సంస్థ 1992 నుండి 1995 వరకు బోస్నియాలో మరియు తరువాత 1999 లో యుగోస్లేవియాలో తన మొదటి సైనిక జోక్యాలను నిర్వహించింది. ఈ సంఘర్షణలు ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం అనంతర కాలంలో ప్రధాన సైనిక పునర్వ్యవస్థీకరణకు కారణమయ్యాయి. NATO యొక్క సైనిక నిర్మాణం తగ్గించబడింది మరియు పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది, ప్రధాన కార్యాలయ మిత్రరాజ్యాల కమాండ్ యూరప్ రాపిడ్ రియాక్షన్ కార్ప్స్ వంటి కొత్త దళాలు స్థాపించబడ్డాయి.  రాజకీయపరంగా, ఈ సంస్థ కొత్తగా స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన మధ్య మరియు తూర్పు యూరోపియన్ దేశాలతో మెరుగైన సంబంధాలను కోరుకుంది, మరియు 1994 లో శాంతి కోసం భాగస్వామ్యం మరియు మధ్యధరా సంభాషణ చొరవ, 1997 లో యూరో-అట్లాంటిక్ పార్టనర్షిప్ కౌన్సిల్ మరియు 1998 లో NATO-రష్యా శాశ్వత ఉమ్మడి కౌన్సిల్ సహా, NATO మరియు దాని పొరుగు దేశాల మధ్య ప్రాంతీయ సహకారం కోసం దౌత్య వేదికలు ఈ ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం తరువాత కాలంలో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. 1999 వాషింగ్టన్ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో, హంగేరి, పోలాండ్, చెక్ రిపబ్లిక్ అధికారికంగా నాటోలో చేరాయి, మరియు సంస్థ వ్యక్తిగతీకరించిన "సభ్యత్వ కార్యాచరణ ప్రణాళికలతో" సభ్యత్వం కోసం కొత్త మార్గదర్శకాలను కూడా జారీ చేసింది. ఈ ప్రణాళికలు తరువాత కొత్త కూటమి సభ్యులను చేర్చడాన్ని నియంత్రించాయి. 2007 లో ఫ్రెంచ్ అధ్యక్షుడు నికోలస్ సార్కోజీ ఎన్నిక ఫ్రాన్స్ యొక్క సైనిక స్థానంలో ఒక ప్రధాన సంస్కరణకు దారితీసింది, ఇది 4 ఏప్రిల్ 2009 న పూర్తి సభ్యత్వానికి తిరిగి రావడంతో ముగిసింది, ఇందులో ఫ్రాన్స్ నాటో మిలిటరీ కమాండ్ స్ట్రక్చర్లో తిరిగి చేరింది, అయితే స్వతంత్ర అణు నిరోధకతను కొనసాగించింది.  ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఒప్పందం యొక్క ఆర్టికల్ 5, సభ్య దేశాలు సాయుధ దాడికి గురైన ఏ సభ్య దేశానికైనా సహాయం చేయమని కోరుతూ, సెప్టెంబర్ 11 దాడుల తరువాత మొదటి మరియు ఏకైకసారి దరఖాస్తు చేయబడింది, ఆ తరువాత NATO నేతృత్వంలోని ISAF కింద దళాలు ఆఫ్ఘనిస్తాన్కు పంపబడ్డాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం 1973 ప్రకారం 2011లో లిబియాపై విమానయాన నిషేధాన్ని అమలు చేయడం, ఇరాక్కు శిక్షకులను పంపడం, పైరసీ నిరోధక కార్యకలాపాలకు సహాయం చేయడం వంటి అనేక అదనపు పాత్రలను ఈ సంస్థ నిర్వహిస్తోంది.  క్రిమియా రష్యా జతచేయడాన్ని అన్ని NATO సభ్యులు తీవ్రంగా ఖండించారు, మరియు NATO సభ్యుల మధ్య సంప్రదింపులకు పిలుపునిచ్చే ఆర్టికల్ 4, ఏడు సార్లు ఒకటి. ఇరాక్ యుద్ధం మరియు సిరియన్ సివిల్ వార్ సమయంలో మునుపటి సమయాలను చేర్చారు. 2014 వేల్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో, నాటో సభ్య దేశాల నాయకులు 2024 నాటికి తమ స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తిలో కనీసం రెండు శాతం సమానమైన మొత్తాన్ని రక్షణ కోసం ఖర్చు చేయడానికి మొదటిసారి అధికారికంగా కట్టుబడి ఉన్నారు, ఇది ఇంతకుముందు అనధికారిక మార్గదర్శిని మాత్రమే. 2016 వార్సా శిఖరాగ్ర సమావేశంలో, నాటో దేశాలు నాటో ఎన్హెచ్డెడ్ ఫార్వర్డ్ ప్రెజెన్స్ ఏర్పాటుపై అంగీకరించాయి, ఇది ఎస్టోనియా, లాట్వియా, లిథువేనియా మరియు పోలాండ్లలో నాలుగు బహుళజాతి బెటాలియన్-పరిమాణ యుద్ధ బృందాలను మోహరించింది. 2022 లో ఉక్రెయిన్ పై రష్యా దాడికి ముందు, సమయంలో, అనేక NATO దేశాలు కూటమి యొక్క తూర్పు విభాగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి భూ దళాలు, యుద్ధ నౌకలు మరియు యుద్ధ విమానాలను పంపాయి, మరియు అనేక దేశాలు మళ్లీ ఆర్టికల్ 4 ను ఉపయోగించాయి. 2022 మార్చిలో, NATO నాయకులు బ్రస్సెల్స్లో ఒక అసాధారణ శిఖరాగ్ర సమావేశం కోసం సమావేశమయ్యారు, ఇందులో గ్రూప్ ఆఫ్ సెవెన్ మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ నాయకులు కూడా పాల్గొన్నారు. బల్గేరియా, హంగేరి, రొమేనియా, మరియు స్లోవేకియాలలో నాలుగు అదనపు యుద్ధ విభాగాలను ఏర్పాటు చేయడానికి నాటో సభ్య దేశాలు అంగీకరించాయి, మరియు నాటో ప్రతిస్పందన దళం యొక్క అంశాలు నాటో చరిత్రలో మొదటిసారిగా సక్రియం చేయబడ్డాయి.  జూన్ 2022 నాటికి, రష్యా దాడిని అరికట్టడానికి నాటో తన 2,500 కిలోమీటర్ల పొడవైన తూర్పు అంచున 40,000 మంది సైనికులను మోహరించింది. ఈ సంఖ్యలో సగానికి పైగా బల్గేరియా, రొమేనియా, హంగేరి, స్లోవేకియా, మరియు పోలాండ్లలో మోహరించబడ్డాయి, ఈ ఐదు దేశాలు 259,000 మంది సైనికులతో కూడిన గణనీయమైన మాజీ నాటో బలగాలను కలిగి ఉన్నాయి. బల్గేరియా వైమానిక దళానికి అనుబంధంగా స్పెయిన్ యూరోఫైటర్ టైఫూన్లను, నెదర్లాండ్స్ ఎనిమిది ఎఫ్-35 దాడి విమానాలను, మరికొన్ని ఫ్రెంచ్ మరియు యుఎస్ దాడి విమానాలు త్వరలో రానున్నాయి.  నాటో తన సభ్య దేశాలన్నింటిలోనూ ప్రజా మద్దతును పొందుతోంది.
నార్త్ అట్లాంటిక్ ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్ (NATO, ఫ్రెంచ్: Organisation du traité de l'Atlantique nord), లేదా నార్త్ అట్లాంటిక్ అలయన్స్, అట్లాంటిక్ అలయన్స్, వెస్ట్రన్ అలయన్స్, ఒక సైనిక కూటమి. ఇది 1949 లో నార్త్ అట్లాంటిక్ ట్రీటీ ద్వారా స్థాపించబడింది మరియు ఇది ఏప్రిల్ 4, 1949 న యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని వాషింగ్టన్, డి.సి. లో సంతకం చేయబడింది. 1949లో అమెరికా, బెల్జియం, నెదర్లాండ్స్, లక్సెంబర్గ్, ఫ్రాన్స్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, కెనడా, పోర్చుగల్, ఇటలీ, నార్వే, డెన్మార్క్, ఐస్లాండ్ దేశాలు దీని సభ్యులుగా ఉన్నాయి. 1952 ఫిబ్రవరి 18 న గ్రీస్, టర్కీ కూడా చేరాయి.  1955 మే 9 న పశ్చిమ జర్మనీ ఈ సంస్థలో చేరినప్పుడు, ఆ సమయంలో నార్వే విదేశాంగ మంత్రి హాల్వార్డ్ లాంగే దీనిని "మా ఖండ చరిత్రలో నిర్ణయాత్మక మలుపు" గా అభివర్ణించారు. దీని ఫలితంగా, సోవియట్ యూనియన్ మరియు దాని ఉపగ్రహ దేశాలు నాటోకు ప్రతిస్పందనగా 1955 మే 14 న సంతకం చేసిన వార్సా ఒప్పందం జరిగింది.  1999లో ప్రచ్ఛన్నయుద్ధం ముగిసిన తరువాత మూడు మాజీ కమ్యూనిస్ట్ దేశాలు, హంగేరి, చెక్ రిపబ్లిక్, పోలాండ్ NATOలో చేరాయి. 2004 మార్చి 29న మరో ఏడు ఉత్తర యూరోపియన్, తూర్పు యూరోపియన్ దేశాలు నాటోలో చేరాయి: ఎస్టోనియా, లాట్వియా, లిథువేనియా, స్లోవేనియా, స్లోవేకియా, బల్గేరియా, రొమేనియా.  క్రొయేషియా మరియు అల్బేనియా 3 ఏప్రిల్ 2008 న నాటో సభ్యత్వ ఆహ్వానాన్ని అందుకున్నాయి. గ్రీస్ తో పేరు వివాదం కారణంగా గ్రీస్ వీటో వేసినందున రిపబ్లిక్ ఆఫ్ మాసిడోనియాకు మాత్రమే షరతులతో కూడిన ఆహ్వానం లభించింది.  2017 జూన్ 5 న మాల్టెన్గ్రో చేరింది. ఈ వివాదానికి ముగింపు పలకడానికి ఉత్తర మేసిడోనియా తన పేరును మార్చుకొని 2020 మార్చి 27న నాటోలో చేరింది. ఐర్లాండ్ అధికారికంగా 2020 సెప్టెంబర్ 8 న నాటోలో పరిశీలకుడిగా చేరింది.  2022లో రష్యా ఉక్రెయిన్ పై దాడి చేసిన తరువాత చేరడానికి చేసిన ప్రయత్నాల తరువాత ఫిన్లాండ్ ఏప్రిల్ 2023లో నాటోలో చేరింది.